Yatak yarası (Bası yarası, Dekübit ülseri)Vücudun ağırlığı yatar pozisyonda iken, yatak ile temas eden bölgelere basınç uygular.
Yatağa ya da sandalyeye bağımlı olan kişilerde, uzun süre aynı pozisyonda kalmak, vücut ağırlığının hep aynı bölgelerde basınç uygulamasına neden olur. Bu da basınç bölgelerinde kan dolaşımının ve beslenmesinin bozulmasına, deri ve deri altı dokusunun hasarına ve sonuçta yatak yaralarının açılmasına yol açar.
Sürtünmeler de yatak yarasının oluşmasını kolaylaştırır, oluşmakta olan yarayı ilerletir.
İdrar, ter ve dışkının cilt ile temas etmesi yatak yarasına davetiye çıkarır.
Oluşan yaranın üzerinde enfeksiyon gelişmesi de sık görülen bir durumdur.
Yatak yaraları kişinin konforunu bozar, hastalık ve ölüm riskini artırır, hastanede yatış süresini uzatır, mali yükü artırır. Bu nedenle önemli bir sağlık sorunudur.
Oysa ki bu sorun, risk altındaki hastalarda çok basit yöntemler yardımıyla henüz başlamadan sona erdirebilir.
Kimler risk altındadır?
Yatağa ya da sandalyeye bağımlı kişiler, hareket kısıtlılığı olanlar, sinir hasarına bağlı his kusuru olanlar (omurilik zedelenmesi, diyabet vb. nedenlerle), dolaşım sorunu bulunan kişiler, yaşlılar, çok şişman ya da zayıf olan kişiler risk altındadır. Çok şişman kişiler dokulara uygulanan basınç arttığı için, çok zayıf kişiler de yeterli cilt altı dokusu olmadığından yatak yarası gelişmesi bakımından risk taşırlar. İdrar ve dışkı kaçırma sorunu olanlar, beslenme bozukluğu ve sıvı alımında eksikliği olanlarda bası yarası oluşumu kolaylaşır. Bir bölgede yatak yarası oluşmuşsa, o bölgede ikinci defa yara oluşma riski daha yüksektir.
Yatak yarasının oluşma yerleri
Yatak yarasının sık oluştuğu yerler, vücudun ağırlığını taşıyan bölgelerdir. Kuyruk sokumu, kalçalar, dirsekler, topuklar, omuz çıkıntıları, dizler, ayak bileklerinin çıkıntıları, kafanın çınıntılı bölgeleri ve kulaklardır. Şişman kişilerde göğüs altları, karın bölgeleri ve vücut kıvrımlarının arası da yatak yarası için riskli bölgelerdir.
Yatak yarasından korunma nasıl olur?
Hastanızın yatak ile temas eden cilt yüzeyini her gün kontrol edin. Yatak yaralarının önlenmesinde ilk adım risk altındaki kişilerin cildinin düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.
Hastanızın sık sık pozisyonun değiştirmesini sağlayın. Hastaların pozisyonu sık sık değiştirilmesi ağırlığı taşıyan bölgenin sürekli olarak değişmesini sağlar. İdeali 2 saatte bir pozisyon değiştirmektir. Havalı yatak kullanılması yara oluşumunu engelleyici önlemlerdendir.
Hastanızın yatak çarşaflarının kuru, temiz ve kırışıksız olmasını sağlayın. Hastanın yatak çarşafları, sandalyesi, koltuğu vb. temiz ve kuru olmalıdır. Çarşaflar kırışık olmamalıdır. Çarşaf ve çamaşır seçiminde teri, ıslaklıpı emmeyen sentetik malzemeler kullanılmamalıdır. Hastanın cildi de temiz ve kuru olmalıdır. Tuvalet sonrasında tahriş edici olmayan malzemelerle, aşırı sıcak olmayan suyla temizlenmeli ve hemen kurulanmalıdır. Hastanın cildine alkol veya kolonya sürülmemelidir.
Hastanızın yeterli beslenmesini ve sıvı almasını sağlayın. Uygun beslenme ve sıvı alımının sağlanması yara oluşumundan koruyucudur. Hekiminiz veya bir beslenme ve diyet uzmanı ile görüşerek bu konudaki görüşlerini alabilirsiniz.
Masaj ve egzersiz uygulanmasını sağlayın. Hareketsiz bölgeye uygulanan masaj ve eksersiz uygulanması, basınç altında kalan bölgelerdeki kan akımını hareketlendirerek yara oluşumunu engeller.
Tüm alınan önlemlere rağmen, gene de yatak yarası oluşabileceğini unutmayın. Bu nedenle olası yatak yarasına erken müdahale etmek için neler yapılabileceği önceden gözden geçirilmelidir.
Yatak yarasının oluşmaya başladığı nasıl anlaşılır?
Yatak yarası oluşan bölgede basınca solmayan bir kızarıklık, ısı artışı, sertlik ve şikinlik (ödem) görülür. Cillteki hasar başladığında ısı artışı yerine soğukluk görülür. İlerleyen durumlarda mavi-mor renk değişimi, su toplaması gözlenir.
Risk altındaki kişilerin yatak ile temas eden çıkıntılı vücut bölgelerinde ciltlerinde renk değişikliği, ısı artışı, sertlik farkedildiğinde derhal bir hekime başvurulmalıdır.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 4670
favori
like
share
İnce Sızı Tarih: 15.05.2010 21:20
Arkadaşımıza gerçekten teşekkürü borç bilirim, güzel bir konu.Burada naçizane bir iki konuya değinmek isterim.Genelde hastanelerde yatan hastalar için kullanılan havalı yatakların yatak yaralarını önlemede bir katkısının olduğunu söyleyemeyiz aslında.En ideali arkadaşımızın dediği gibi 2-4 saat arası hastanın pozisyonunun değiştirilmesidir.Tabi en idealide 2 saatte birdir.

İkincisi, yatak yarası bulunan hastalara hiç bir şekilde masaj uygulanmaz.Masaj yapılması bu bölgelerdeki kan dolaşımını artıracağından yara bölgelerinin daha fazla kanlanmasına ve bu nedenlede dekübit yaralarının iyileşmesi bir yana daha da kötüleşmesine neden olabilmektedir.


Dekübitüs yaraları için aslında Prontosan jel ve özel losyonu kullanılabilir, ama kullanım şekline uyularak tabiki , bu durumda bu tür yatak yaralarının çok daha hızlı iyileştiği gözlemlenmektedir.


Herkese hoş sohbetler dilerim...
33lü Tarih: 15.05.2010 17:55
Bir yakınım felç olduktan sonra yatak yarası baş gösterdi. Neyi denediysek fayda etmediki nappy spreyi keşfedene kadar günde iki kez yaranın üzerine sıktım yaklaşık 8-10 günde bir şeyi kalmadı.
CA-CHALLENGE Tarih: 22.11.2007 16:06
paylaşımın için teşekürler

Bası Yarası (Decubit ulser)






Vücut , sürekli sabit pozisyonda kaldığı sürece yatak ile temas eden bölgelerde basınç ortaya çıkar. Haliyle basınç bölgelerinde kan dolaşımı bozularak, deri ve deri altı dokusunda hasara ve yatak yaralarına neden olur.



Yatak yarasını arttıran nedenler :



*Sürtünme : yatak takımları,kıyafet.vs sürtünme yaranın iyileşmesini ilerlettiği gibi yeni yatak yaralarının oluşmasına neden olur.

*İdrar, ter ve dışkının cilt ile temas etmesi :yatak yaralarında iyileşmeyi geciktirir aynı zamanda enfeksiyon riskini arttırır

*Sık pozisyon değişikliği yapılmaması :Basıncın ortadan kaldırılması amacı ile sık sık pozisyon verilmemesi yeni yatak yaralarının oluşmasına neden olabileceği gibi,var olan yatak yaralarının iyileşmesi gecikir.



Yatak yarasının varlığı :



*Hastalık ve ölüm riskini artırır,

*Hastanede yatış süresini uzatır

*Mali yükü artırır

*Hastanın konforunu bozar.



Yatak yarası oluşan kişiler;



*Yatağa ya da sandalyeye bağımlı kişiler,

*Hareket kısıtlılığı olanlar,

*Sinir hasarına bağlı his kusuru olanlar (omurilik zedelenmesi, diyabet vb. nedenlerle),

*Dolaşım sorunu bulunan kişiler,

*Yaşlılar, çok şişman kişiler(dokulara uygulanan basıncın fazla olmasına bağlı) ya da zayıf olan kişiler (yeterli cilt altı dokusu olmaması bağlı)

*İdrar ve dışkı kaçırma sorunu olanlar,

*Beslenme bozukluğu ve sıvı alımında eksikliği olanlar.



Yatak yarasının belirtileri;



*Basınca solmayan bir kızarıklık,

*Isı artışı,(hasarın arttığı durumlarda soğukluk)

*Sertlik ve ödem

*İlerleyen dönemlerde mavi-mor renk değişimi, su toplaması



Yatak yarasının oluşma yerleri;



*Kuyruk sokumu, kalçalar, dirsekler, topuklar, omuz çıkıntıları, dizler, ayak bileklerinin çıkıntıları, kafanın çıkıntılı bölgeleri ve kulaklardır.

Yatak yarasından korunmak için;

*Yatak ile temas eden bölgelerin her gün kontrol edilmesi

*Hastanızın sık pozisyon değiştirilmesi( 2 saatte bir )

*Havalı yatak kullanılması

*Yatak takımlarının kuru, temiz ve kırışıksız olması

*Çarşaf ve çamaşır seçiminde sentetik malzemelerden uzak durulması

*Cilde alkol veya diğer tahriş edici unsurların sürülmemesi gerekmektedir.

Bunun Dışında;

*Hastanızın yeterli beslenmesi ve sıvı alması ile yara oluşumundan korumak mümkündür.

*Basınç altında kalan bölgelerde dolaşımın devamını sağlamak amacı ile hareketsiz bölgeye masaj ve egzersiz uygulanması gerekmektedir.




SU-PERISI Tarih: 22.11.2007 12:33
çok zor yatak yarası Allah yatanada bakanada sabur versin