Sayın Profesör Doktor Oktay Sinanoğlu; dünyanın en genç yaşta profesör olmuş kişisi ve Nobel adayı. 1953 yılında Ankarada TEDin Yenişehir Lisesini birincilikle bitirdi. O zaman lisenin eğitim dili tamamen Türkçeydi, takviyeli yabancı dil dersleri vardı, sonradan kolej oldu. TED tarafından Amerikaya burslu Kimya Mühendisliği için gönderildi. 1956 yılında Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya Üniversitesi, Berkeleyde Kimya Mühendisliğini birincilikle bitirdi. 1957de Amerika Birleşik Devletlerinde MITden birincilikle Yüksek Kimya Mühendisi oldu. Alfred Sloan ödülünü aldı. 1959da Kaliforniya Üniversitesi, Berkeleyde; Kuramsal Kimya Doktorasını yaptı, doktorasını yaparken iki ödül kazandı. 1959-1960 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri Atom Enerjisi Merkezinde araştırmalar yaptı. 1961de hem Harward, hem de Yalede kendisinin yeni Nicem (Kuvantum)Kimyası ve fiziği üzerine teorileri hakkında üst düzey derslerde yeni buluşlarını anlattı. 1962 yılında Batının 300 yılda en genç profesörü oldu (26 yaşında Yale Üniversitesinde); 1962 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi mütevelli heyeti yalnız Oktay Sinanoğluna mahsus olmak üzere kendisine Danışman Profesör unvanını verdi. Türkiyede de kuramsal kimya bölümünü kurdu. Ortadoğu Teknik Üniversitesinde eğitimin Türkçe olması için uğraş verdi. Ama, tabii olmadı. 1964de Moleküler Biyoloji konusunda ikinci kürsüsüne Yale Üniversitesine atandı. 1973te Almanyanın en yüksek Aleksander von Humboldt Bilim Ödülünü ilk kazanan kişi oldu. 1975te Japonyanın Uluslararası Seçkin Bilimci Ödülünü kazandı; yine 1975 yılında özel kanunla Oktay Sinanoğluna ilk ve tek, Türkiye Cumhuriyeti Profesörü unvanı verildi. 1976da Japonyaya Türkiye Cumhuriyeti Özel Elçisi olarak gönderildi. Kendisi Türk-Japon kültür, bilim ve eğitim ilişkilerinin temellerini atmıştır. Amerika Bilim ve Sanat Akademisinin ilk ve tek Türk üyesidir. Hindistanın Devlet Misafiri olarak, Hintli Bakanlarla ve Cumhurbaşkanıyla görüşmüştür. Meksikada aynı seviyede Üçüncü Dünya Bağımsızlığı için çalışmıştır. Yıldız Teknik Üniversitesi’nden yaş sınırında (67) emekli oldu.Yale’deki hayat kaydıyla, ömür boyu olan iki kürsülü profesörlüğünü, Türkiye’nin ve Türkçe’nin başına gelenlerle daha verimli mücadele edesilmek için, "emeritus professor" ünvanına çevirterek Türkiye’deki faaliyetlerini daha da yoğunlaştırdı. O ara Türkiye genelinde ki herhangi herhangi bir bir evrenkentte (üniversitede) yetenekli gençlere, fizik kimya, matematik, moleküler biyoloji dallarında Mastır, doktora araştırmaları yaptırması, herşeyi YÖK’ten soran rektörlerce engellendi.Ama Oktay Sinanoğlu, bir yandan bilimsel araştırmalarına dış ülkelerde devam ediyor. 1962den günümüze dek ilk TÜBİTAK Bilim Ödülünü, ilk Sedat Simavi ödülünü, 1992de Bilgi Çağı, 1995te İLESAM Üstün Hizmet Ödülünü, ayrıca Yılın Fikir Adamı, Yılın Bilim Adamı ödüllerini aldı. Yesevi Kazakistan ve benzeri bir çok kuruluşta profesör, mütevelli heyeti üyesi, Atatürk Kültür Kurumu asli üyesidir. 2001’de Yerel gazeteler Birliği’nce "halk Kahramanı Ödülü" verildi. Bu yılda Antalya’da Uğur Mumcu Bilim Ödülü (2002), TÜRKSAV Türk Dünyası’na Hizmet Ödülü (2002) verildi. 250 kadar uluslararası bilimsel yayını, bilim kuramları, çeşitli dillere çevrilmiş kitapları vardır. Türkiyede de Türkçe pek çok yayın yapmıştır. Değişik ülkelerde iki kez Nobele aday gösterilmiştir.

http://www.sinanoglu.net/index.php

Tarihsel Özgeçmiş





25 ŞUBAT 1935

Babasının başkonsonsolos olarak görevli bulunduğu İtalyanın Bari kentinde doğdu.

1939

Annesi Rüveyde Hanım (Karacabey), babası Nüzhet Haşim Sinanoğlu ve kızkardeşi Esin ile Il. Dünya Savaşının çıkmasıyla birlikte Türkiy eye döndüler.

1941

Babası Nüzhet Haşim Sinanoğlu vefat etti.

1953

Atatürk tarafından 1928 yılında kurulmuş TED Yenişehir Lisesinde burslu olarak okudu ve birincilikle bitirdi. Okulun bur-suyla kimya mühendisliği okumak üzere ABDye gitti.

1956

ABD Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley Kimya Mühendisliğini birincilikle bitirdi.

1957

MITyi sekiz ayda birincilikle bitirerek Yüksek Kimya Mühendisi oldu.

1959

Kaliforniya Üniversitesi Berkeleyde iki yılda kuramsal kimya doktorasını tamamladı.

1959-1960

ABDde Atom Enerjisi Merkezinde araştırmalar yaptı; araştırmaları uluslararası dergilerde yayınlandı, pek çok üniversiteden teklifler almaya başladı.

1960

Yale Üniversitesinde yardımcı profesör olarak çalışmaya başladı.

1961-1962

Öğecik (atom) ve özdeciklerin (moleküllerin) çok eksicikli (elektronlu) kuramı ile profesörlüğe adım attı. Temel fizik kanunlarından başlayarak çeşitli maddelerin kimyasal ve fiziksel özelliklerini bulmak için gerekli bu temel kuramla, 50 yıldır çözülemeyen bir matematik kuramını bilim dünyasına kazandırmış oldu. Ve profesörlüğe yükseldi.

1962

Yale Üniversitesindeki profesörlüğünün yanında Harvard Üniversitesinde kendisinin bulduğu yeni kuantum (nicem) kimyası ve fiziği üzerine üst düzey dersler verdi. 26 yaşında, son 300 yıldır Batıda en genç yaşta profesör olan kişi olarak Yale Üniversitesi tarafııidan dünyaya tanıtıldı.
Türkiyeye geldi ve Haziran ayında Ankara Ortadoğu Teknik Üniversitesini (ODTÜ) ziyaret etti.
"Alfred P. Sloan" Ödülünü aldı.

TEMMUZ 1963

Yale Üniversitesinde resmen "tüm" profesör oldu.

TEMMUZ 1964

ODTÜye danışman profesör oldu. Eğitimin Türkçe yapılması gerektiği üzerine konuşmalara başladı.

1964

Yale Universitesinde ikinci kürsüye atandı; bu kürsü dünyada yeni kurulmaya başlanan Moleküler Biyoloji idi. Kalıtımı sağlayan DNA molekülünün yapısının neden çift sarmal olduğunu ve bunu bir arada tutan kuvvetlerin ne olduğu üzerine yaptığı çalışmasıyla (solvofobik - çözgen iter kuvveti kuramı) moleküler biyolojinin kurucuları arasına katıldı.
İstanbulda, 19 Ağustos ile 5 Eylül tarihleri arasında uluslararası bilimsel yaz okulunu düzenledi. Bu yaz okulu Nicem Kimyası üzerineydi; savaş sonrası ve soğuk savaş nedeniyle birbirinden kopuk olan dünyanın dört bir yanındaki bilimcileri böylece bir araya getirdi ve bu alandaki alışverişle bilimsel anlamda yeniliklere adım atılmasını sağladı.
Tamamen ayrı bir saha olan yüksek enerji fiziği üzerine çalışmaları sonucu yeni sekiz mezon (maddeyi oluşturan temel taneciklerden sekizi) ve özellikler kuramını buldu.

KASIM 1964

NIHye (Amerikan Ulusal Sağlık Bilimleri Kurumu) danışman oldu.

1964-1965

Ulusal Bilimler Akademisinde "Kuramsal Kimya" Üst Komitesi nin üyesi oldu.

HAZİRAN 1964

Teksasda Ulusal Fiziksel Kimya Sempozyumunda çağrılı ana konuşmalardan birini yaptı.

TEMMUZ 1964

DNA üzerine Gordon Araştırma Merkezinin konferansına konuşmacı olarak katıldı.

EKİM 1964

New Yorkta Amerikan Kanser Araştırma Merkezinde Biyopolimerler üzerinde suyun ve diğer çözgenlerin etkileri üzerine konuşma yaptı.

1965

İstanbul, Yeşilyurtta Çınar Otelinde ikinci uluslararası yaz okulu düzenledi. Bu defa Yüksek Enerji Fiziği üzerıne...

NİSAN 1965

Detroitteki Amerikan Kimya Derneğinin sempozyumunda konuşma yaptı.

EYLÜL 1965

İngilterede, Faraday Societynin Sıvılardaki intermoleküler güçler tartışma toplantısına katıldı.

1965-1966

Miami Üniversitesi, Coral Gables, Floridada hem fizik, hem moleküler biyoloji bölümlerinde ziyaretçi prof. olarak bulunup yoğun bir şekilde yüksek enerji fiziği üzerinde çalışırken, orada Kurumsal Bilimler Merkezinin kurucularından oldu.

1966

TÜBİTAK Bilim Ödülünü alan ilk kişi oldu.

HAZİRAN 1966

Ağustos aylarında Coloradoda, Kaliforniyada yüksek enerji fiziği üzerine üst düzey konuşmalar yaptı.

ŞUBAT 1967

İsrailde CERN ve Weizmann Enstitüsünün düzenlediği konferansa davet edildi.

MAYIS 1967

Fransada Pariste Uluslararası Moleküler Biyoloji Konferansında davetli konuşmacıydı.

HAZİRAN 1967

Kanadanın Montreal kentinde Nicem Kimyası Sempozyumu nun onur komitesine seçildi.

TEMMUZ 1967

İtalyada, Frascatide NATOnun Uluslararası Araştırmalar Enstitüsünün düzenlediği atom ve moleküllerin etkileriyle ilgili uzmanlara üst düzey seminerler verdi.

AĞUSTOS 1967

Çekoslavakyada Kutna Hora kentindeki Nicem Kimyası üzerine uluslararası sempozyuma özel konuşmacı olarak katıldı.

ARALIK 1967

New York Bilimler Akademisinin moleküler biyolojiyle ilgili konferansına konuşmacı olarak davet edildi.

ARALIK 1967

Yale Üniversitesinde çeşitli üniversitelerden kimya alanındaki bilim adamlarının katıldığı üç günlük bir seminer düzenledi.

1967-1970

ABD, Ulusal Argon Atom Enerjisi Laboratuvarlarında sadece beş bilimcinin seçildiği Teftiş Kurulu Üyesi.

HAZİRAN 1968

ODTÜde Kuramsal Kimya Bölümünü kurdu.
New Yorkta ilk olarak düzenlenen Atom Fiziği Uluslararası Konferansına başkonuşmacı olarak katıldı.

NİSAN 1969

Minnesotada Amerikan Kimya Toplululuğunun toplantısına davetli olarak katıldı.
Kanadanın Ontario Eyaletindeki Waterloo Üniversitesinde Kimya ve Uygulamaları Matematik Bölümlerinde konuşmalar yaptı.
İllinoiste Chicago Üniversitesindeki The James Franck Enstitüsu ne ve Ohiodaki Battelle Memorial Enstitüsüne konuşmacı olarak çağrıldı.

1969

İzmir, Urlada üçüncü yaz okulunu yaptı. Bu bilimsel toplantının adı Atom Fiziğinde Yeni Yönlerdi ve dünyada atom fiziğinin babası olarak bilinen Edward Condona adanmıştı. Sovyet Bilimler Akademisinin davetlisi olarak bu ülkede bilimsel konuşmalar yaptı, kuramlarını tüm Sovyetlerden özel olarak toplanan üst düzey bilimcilere anlattı.

1970

Atom Fiziği üzerinde çalıştı; atomların temel yapısı üzerine çok ayrıntılı bir kuram geliştirdi; Atom fiziğinde atomların yapısı ve elektronik özellikleri kuramının gökfizik alanındaki uygulamalarıyla güneş ve yıldızlardaki kimyasal öğeler hesaplanabilir oldu. ABD Ulusal Standartlar Kurumunun kataloglarındaki yanlış bilgiler düzeltildi.

1970-1973

ABD Ulusal Argon Atom Enerjisi Laboratuvarının başkanlığını yaptı.

EYLÜL 1971

Aralık ayına kadar Pariste, ancak çok üst düzey matematikçi ve fizikçilerin kabul edildiği Institut Des Hauts Etudes Scientifiqueste kimyaya matematiği sokma alanında uzun yıllar sürecek çalışmalarına başladı. Bulduğu yeni matematik temeller, farklı alanlarda bilim dünyasına bü y ük katkı sağladı.

1971

Amerikan Bilim ve Sanat Akademisine üyelik için seçildi.

1971

ABD, Washington, Savunma Stratejileri Kurulu Üyesi.

OCAK 1972

Floridada Nicem Kimyası, Nicem Teorisi üzerine uluslararası sempozyuma davetli konuşmacı olarak katıldı.

MAYIS 1972

Boulderde Kolorado Üniversitesinin Fizik Bölümünün kollokyumuna davet edildi.

TEMMUZ 1972

Meksikada Latin Amerika Fizik Okulunda atom ve moleküller üzerine konuşmalar yaptı.

AĞUSTOS 1972

Kanadanın Vancouver kentinde Teorik Kimya Kanada Uluslararası Sempozyumuna katıldı.

EKİM 1972

Arizonada atom fiziğinde yeni keşfedilmiş olan ışın-yaprak (beam-foil) tayflaması sempozyumunda danışma kurulu üyesi.

1973

Boğaziçi Üniversitesinde MEBin teklif ettiği rektörlüğü reddedip danışman profesör olarak çalıştı.

OCAK 1973

Floridada Gainesvillede E.U. Condonun onuruna düzenlenen uluslararası atom sempozyumuna davetli olarak katıldı.

MART 1973

İtalyanın Trieste kentinde Atomlar, Moleküller ve Lazerler üzerine seminerler verdi.

NİSAN 1973

Michiganda kolokyum yönetti.
İsviçrenin Burgenstock kentinde Organik Kimyanın Kuramsal Temelleri üzerine konuşma yaptı.

MAYIS 1973

Almanyanın en yüksek bilim ödülü olan Alexander von Humboldt Bilim Ödülünü aldı. Bu ödülü alan ilk bilimciydi .

TEMMUZ 1973

Fransanın Menton kentinde düzenlenen ilk uluslararası nicem kimyası kongresinde konuşma yaptı.
Yugoslavyanın Ljubljana kentindeki Nicem ve Bilgisayar Teknolojisi üzerine ko~ıuşmalar yaptı.

AĞUSTOS 1973

NATOnun Araştırma Merkezinin Kanadanın Quebec eyaletinde düzenlediği toplantıda konuşmacı olarak bulundu.

1973

Amerikan Bilim ve Sanat Akademisine seçilen ilk ve tek Türk oldu; kendisiyle aynı yıl Soljenitsin ve Fellini de seçilmişti.
Meksikada teörilerini anlatmak için Kuramsal Fizik Yaz Okuluna katıldı, bu ülkede üçüncü dünya ülkelerinin bağımsızlığı için çalışmalar yürüttü. Aynı yıl Meksika Hükümetinin yüksek bilim ödülü Elena Moshinsky ile ödüllendirildi. Ertesi yıl bu ödülü kazanan kişi ünlü fizikçi E. Wigner oldu.

1974

Milli Eğitim Şurasına katıldı ve bilim ve teknoloji eğitiminin Türkçe olması gereği üzerine konuşmalar yaptı.

1975

Asyayı keşfetti. Japon Hükümetinin Uluslararası Seçkin Bilim Adamı ödülünü almak için gittiği bu ülkede altı ay boyunca çeşitli bilimsel konuşmalar yaptı, iki ülke arasında (Türkiye ve Japonya) kültürel ve bilimsel ilişkinin kurulması için çalıştı. Neredeyse tüm Japonyada İpek Yolunun İki Ucu: Türkiye ve Japonya başlığını taşıyan ve iki ülke arasındaki kültürel ve tarihi benzerlikleri an l atan konuşmalar yaptı. Japon televizyonu NHK ile İpek Yolu projesini başlattı.

1976

Hindistan Hükümetinden Devlet Misafiri olarak aldığı davet üzerine bu ülkeye gitti. Bayan Gandinin bakanları ve cumhurbaşkanı Fakruttin Bey ile yine iki ülke arasında güçlü bağların oluşması için çalışmalar yaptı.
TC Unıversitelerarası Kurulun verdiği Türkiye Cumhuriyeti Profesörü unvanını aldı.
Balıkesirde askerliğini yaptı.

1977-1978

İki yıl iü Kimya Fakültesinde görev yaptı.
Türkiyede çeşitli bilimsel araştırmalar yürüttü.
Roma Kulübünün İstanbulda yapılan toplantısına özel davetli konuşmacı olarak katıldı.

1980

1970lerde Almanyada başladığı matematik temelleri geliştirmeye ve kimyaya yeni bir bakış açısı getirmeye yönelik çalışmalarının sonucunda Kimyanın temellerini yeni matematik-lere oturma kuramını buldu. Yeni nicem kanununu geliştirerek kimyayı ezber yerine yeni matematik fizik temellerine bağladı.

1982-1988

Yalede düzenlediği kimyanın matematik temelleri üzerine bir dizi seminere çeşitli ülkelerden bilim adamlarını davet etti. Böylece matematiksel kimya diye yeni bir dalın ortaya çıkmasına, J. Mathematical Chemistry dergisinin ve uluslararası kurultayların örgütlenmesine önayak oldu. İlk kurultayda açılış konuşmasını yaptı. Derginin yayın kurulu üyesiydi.

1984-1986

İsviçrenin Davos kentindeki EMFde (Avrupa Yönetim Forumu) katılımcı.

1985

Yaklaşık on yıldır üzerinde çalıştığı ve teorisinin matematiğini 180 teoremden çıkardığı araştırmasını anlatmak üzere dünya turuna çıktı. ABD, Kanada, Batı ve Doğu Almanya, İsviçre, Japonya ve Korenin çeşitli üniversite ve kurumlarında konuşmalar yaptı.

1986-1989

Florida Uluslararası Bilim ve Sanat Merkezi kurulması için çalıştı.

1988

Türkiyeye davet ediler ek Milli Eğitim Şurasına katıldı.
Amerikan basını, 180 teoremden çıkardığı ve fizik ve kimyaya yeni bir bakış getiren teorisini çocuklara resimli oyunlarla anlattığı için kimyayı herkesin türetebileceğini ispatladığını yazdı.

1990

Annesi Rüveyde Sinanoğlu vefat etti.

1991

TC Kültür Bakanlığının Bilgi Çağı Ödülünü aldı.

1993

Merkezini Yale Üniversitesinden Türkiyeye taşımaya karar verdi.

1994-1995

Yıldız Teknik Universitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümu nde profesör ve rektör danışmanı.

1995

ILESAM Üstün Hizmet Ödülünü, GESİAD Yılın Bilam Adamı Ödülü, Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Fikir Adamı ödülünü aldı.

EYLÜL 1995

Kaşta düzenlenen Ulusal Türk Fizik Kurultayına onur başkanı ve konuşmacı olarak katıldı.

1996

Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi oldu.

1999

Elazığda düzenlenen 1. Türk Dünyası Matematik Kurultayına katıldı.
Yıldız Teknik Üniversitesinde çok sayıda öğrenciye kimya, matematik, moleküler biyoloji alanlarında doktora, lisans tezi yaptırdı.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Kıbrıs Doğu Akdeniz Üniversitesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi, Elazığ Fırat Üniversitesi ve İstanbul Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilimlerinde konuşmalar yaptı. Malatyada halka Dünyada ve Türkiyede Eğitim konuşması yaptı.

EYLÜL 1999

Samsunda düzenlenen XIII. Ulusal Kimya Kurultayında çağrılı tebliğini sundu.
DPT Yükseköğretim ve İktisadi Gelişme Uzmanlar Kuruluna katılan yüzü aşkın akademisyen tarafından başkan seçildi.

1999-2000

Miami Üniversitesi Matematik Bölümüne adjunct profesör yapıldı.

2.000

Yale Üniversitesinde Kimyanın yeni temel kuramı ve organik ve anorganik kimyaya uygulamalar lisans üstü dersler verdi.

ŞUBAT 2.000

Teksas Austinde Uluslararası Molekül Yapıları Kurultayında çağrılı tebliğ sundu.

NİSAN 2000

TC Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı DPTnin 40. yıldöııümü ve 8. Beş Yıllık Planın başlatılması münasebetiyle bir konuşma yaptı: Bilimsel Araştırmanın İktisadi Gelişmeye Katkısı

EYLÜL 2000

XIV. Ulusal Kimya Kurultayında Diyarbakırda çağrılı kimya konuşması yaptı.

2001

Halen ABD Yale Üniversitesinde iki kürsü (fiziki-kimya, moleküler biyokimya / biyofizik) profesörü. Kuramsal Fizik Merkezi nın üyesi. Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Bölümünde profesör.

NİSAN 2001

Çanakkale Üniversitesinde iki bilimsel konuşma yaptı.

2001

Yerel gazeteler Birliği’nce "halk Kahramanı Ödülü" verildi

2002

Antalya’da Uğur Mumcu Bilim Ödülü

2002

TÜRKSAV Türk Dünyası’na Hizmet Ödülü (2002) verildi

Yıldız Teknik Üniversitesi’nden yaş sınırında (67) emekli oldu.Yale’deki hayat kaydıyla, ömür boyu olan iki kürsülü profesörlüğünü, Türkiye’nin ve Türkçe’nin başına gelenlerle daha verimli mücadele edesilmek için, "emeritus professor" ünvanına çevirterek Türkiye’deki faaliyetlerini daha da yoğunlaştırdı. O ara Türkiye genelinde ki herhangi herhangi bir bir evrenkentte (üniversitede) yetenekli gençlere, fizik kimya, matematik, moleküler biyoloji dallarında Mastır, doktora araştırmaları yaptırması, herşeyi YÖK’ten soran rektörlerce engellendi.Ama Oktay Sinanoğlu, bir yandan bilimsel araştırmalarına dış ülkelerde devam ediyor.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1791
favori
like
share
hakan2230 Tarih: 10.05.2008 00:35
ßYe ßYe TüRKÇe aDLı KiTaßıNDaN ÇoK eTKiLeNMiŞTiM KeNDiNi TüRKiYe'Ye Ve TüRK DiLiNe aDaMıŞ ßiR iNSaN
taco46 Tarih: 06.05.2008 17:42
elinize sağlık hocayı çok iyi tanııtmışsınız.