Kurşun, (Lat. plumbum) periyodik tablodaki elementlerden biri olup, simgesi Pb ve atom numarası 82 dir. Yumuşak, ağır, zehirleyici, kolay dövülebilen bir metaldir. Yeni kesildiğinde mavimsi beyazdır, ancak zamanla havada oksitlenmesi sonucu mat gri bir renk alır. İnşaat sektöründe ve ayrıca çeşitli pil, mermi, lehim, ve diğer alaşımların yapımında kullanılır. Kararlı elementler içinde en yüksek atom numarasına sahip olandır. Elektrik iletkenliği düşüktür. Korozyona dayanıklı olmasından dolayı aşındırıcı sıvıların (örneğin, sülfürik asit vb.) depolanmasında kullanılır. Az miktarda antimon veya diğer metallerle alaşımlandırılarak sertlik değeri yükseltilebilir.

Bulunuşu

Kullanılmakta olan en eski metallerden biridir. Simyacılar kurşunu, en eski metal olarak düşünüp Satürn gezegeniyle özdeşleştirmişler ve onun simgesiyle göstermişlerdir. Çanakkale yöresindeki tarihi "Abydos" şehrinde bulunan bir figür M.Ö. 3000 yılına aittir. İlk üretim yapılan kurşun madenlerinden en iyi bilineni Balıkesir’de Balya-Karaaydın madenidir. Mısır’da eski Mısır medeniyetine ait kurşun borular bulunmuş ve kurşun lehimlerin çeşitli alanlarda kullanıldığı saptanmıştır. Finikeliler Kıbrıs, Sardunya ve İspanya’da kurşun madenleri işletmişlerdir.

Yer kabuğunda bulunma sıklığı 12.5 g/t dur. Nabit (doğal) olarak bulunabilen metaller arasında yer alır. Kurşunun en çok rastlanılan cevherleri, sülfür minerali galen (PbS) ve onun oksitlenmiş ürünleri olan serüsit (PbCO3) ve anglezit’dir (PbSO4). Bu mineraller arasında en önemli olanı galendir. Genel olarak sfalerit (ZnS), gümüş ve pirit (FeS2) ile birleşik halde bulunur. Kullanımdaki kurşunun yarısından fazlası geri dönüştürülmüş ürünlerden gelmektedir.

[COLOR="darkred"]Elde Edilişi

Kurşun cevherleri yer altından kazma, patlatma, kırma ve öğütme aşamalarından geçirilerek çıkarılır ve daha sonra ekstraktif metalurji yöntemleriyle işlenirler. Köpük flotasyonu prosesi, kurşunun, beraberinde bulunan kaya ve toprak parçalarından ayrılarak, %65-80 Pb içeren bir konsantrede toplanmasını sağlar. Kurşun konsantresi kurutulduktan sorna pirometalurjik işlemlerle önce sinterlenir ve sonra da %97 Pb içerecek şekilde ergitilir. Ürün aşamalı bir şekilde soğutularak, kurşundan daha hafif empüritelerin (safsızlıklar) dross tabakası oluşturacak şekilde yüzeyde toplanması ve uzaklaştırılmaları sağlanır. Ergimiş kurşun bulyonunda kalan empüritelerin de bir sonraki aşamada, üzerinden hava geçirilen bir ergitme işlemiyle curuf fazında toplanarak ayrışmaları ve kurşunun safiyetinin de %99.9 a çıkması sağlanır.

[COLOR="darkred"]Çevre

Kurşun, hava, su ve toprak yoluyla, solunumla ve besinlere karışarak biyolojik sistemlere giren son derece zehirleyici özelliklere sahip bir metaldir. Yüzbinlerce ton kurşun, kurşunlu petrolden elde edilen ve kurşun tetraetil ((CH3CH2)4Pb) eklenerek oktan sayısı arttırılan yakıtlarla çalışan içten yanmalı motorlardan çıkan gazlarla dünya atmosferine boşaltılmaktadır. Atmosferden kurşun (büyük oranda metal oksitleri ve tuzları şeklinde) yağmurla tekrar yeryüzüne inerek çevremize her geçen gün daha fazla yayılmaktadır. Kurşun madenleri ve metal endüstrileri, akü ve pil fabrikaları, petrol rafinerileri, boya endüstrisi ve patlayıcı sanayii atık sularında da istenmeyen konsantrasyonlarda kurşun kirliliğine rastlanır. Pil fabrikası atık sularında 5,66 mg/L, asidik maden drenajlarında 0,02-2,5 mg/L, tetraetil kurşun üreten fabrika atık sularında 125-150 mg/L organik, 66-85 mg/L inorganik kurşun kirliliğine rastlanmıştır.

[COLOR="darkred"]Temel özellikleri
Atom numarası 82
Element serisi Metaller
Grup, periyot, blok 14, 6, p
Görünüş mavimsi beyaz

Atom ağırlığı 207,2(1) g/mol
Elektron dizilimi [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p2
Enerji seviyesi başına
Elektronlar 2, 8, 18, 32, 18, 4

[COLOR="darkred"]Fiziksel Özellikleri

Maddenin hali katı
Yoğunluk 11,34 g/cm³
Sıvı haldeki yoğunluğu 10,66 g/cm³
Ergime noktası 600,61 °K
327,4 °C
621,43 °F
Kaynama noktası 2022 °K
1749 °C
3180 °F
Ergime ısısı 4,77 kJ/mol
Buharlaşma ısısı 179,5 kJ/mol
Isı kapasitesi 26,650 (25 °C) J/(mol·K)

[COLOR="darkred"]Atom özellikleri

Kristal yapısı yüzey merkezli kübik
Yükseltgenme seviyeleri (4+), (2+)
Amfoter oksit
Elektronegatifliği 2,33 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi 715,6 kJ/mol
Atom yarıçapı 180 pm
Atom yarıçapı (hes.) 154 pm
Kovalent yarıçapı 147 pm
Van der Waals yarıçapı 202 pm

[COLOR="darkred"]Diğer özellikleri
Elektrik direnci 208 nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik 35,3 W/(m·K)
Isıl genleşme 28,9 µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı 1190 m/s (20°C'de)
Mohs sertliği 1,5
Vickers sertliği ? MPa
Brinell sertliği 38,3 MPa

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 12983
favori
like
share
nuri deniz Tarih: 14.05.2010 01:55
Hanımefendi ; yaptığınız bu çalışmadan dolayı kutluyorum....Paylaşım için teşekkürler....
timbur Tarih: 19.04.2010 13:55
Çok teşekkür ederim. :]
trp_mln_knka Tarih: 25.02.2010 20:12
tşkler aldım bilgileri ellerinze saglıkk :10:
PaylasiM-User Tarih: 06.02.2009 20:52
Paylaşım İçin Teşekküler Ellerin Dert Görmesin
SU-PERISI Tarih: 14.09.2008 17:17
emeklerine saglık arkadaşım teşekkürler
lazandac Tarih: 05.08.2008 03:37
teşekkürler
gladio Tarih: 01.07.2008 00:23
[COLOR="Teal"]güzel paylaşım emeğşne sağlık
COCO Tarih: 21.02.2008 12:28
Paylasima tesekkürler.