Yusufçuk (Anisoptera)



Yusufçuk (Anisoptera), Odonata takımına ait, kanatlarını dinlenmeleri sırasında yanlara açık olarak yatay tutmalarıyla kızböceklerinden ayrılan bir alttakımdır. Büyük birleşik gözleri, güçlü saydam kanatları ve uzunca vücutlarıyla ile tanınırlar. Vücutları kuvvetli yapıda ve hiçbirzaman düz değildir. Hareketleri daha hızlı ve devamlıdır. Bağırsak solunumu yaparlar. Göller ve durgun sularda sıkça bulunurlar.

Yusufçuklar genelde sivrisinekler, tatarcıkları ve arılar, kelebekler gibi diğer küçük böcekler ile beslenirler. Çoğu zaman göllerin, akarsuların ve su birikintilerinin olduğu bölgelerde görülürler, çünkü "nemf" diye adlandırılan larvaları suda doğarlar. İnsanları normal şartlarda ısırmaz ya da sokmazlar fakat karınlarndan tutulduğu takdirde kurtulmak için ısırmayı denerler. Sivrisinekler gibi bazı zararlı canlıları yiyerek popülasyonlarını dengede tutmaları bakımından oldukça önemlidirler. Bu nedenle Kuzey Amerika'da bir çok yerde yusufçuklar "sivrisinek avcıları" olarak adlandırılırlar.

Yaşam döngüsü

Bir yusufçuk böceğinin yumurtadan ölümüne yaşam süresi 6 ay ile 7 yıl arasında değişebilir. Dişi yusufçuklar yumurtalarını su kenarlarına ya da su içindeli bitkilerin üzerlerine yumurtlarlar ya da uçarken suya serpiştirir. Yumurtadan çıkan ve "nemf" adı verilen yavru yusufçuklar yaşamlarının büyük bir bölümünü su altında geçirirler ve solungaç bezneri organları ile soluk alırlar. Genelde omurgasız hayvanları ve zaman zaman da iribaşlar ile balık yavrularını yakalayarak beslenirler. Çok hızlı hareket yeteneğine sahiptirler. Avlarını yakalayabilmek için diğer canlılarda rastlanmayan organlara sahiptirler. [1]

Yusufçuklar suda gelişimlerini bir yıl içinde tamamlar ve sudan çıkarak uygun bir yere tırmanırlar. Derilerinin sırtları boyunca yarılmasını beklerler ve bu işlemden sonra yarılan derinin içinden yetişkin yusufçuk çıkar. İlk anlarda küçük olan kanatları ve gövdeleri kısa sürede gelişir ve olması gereken boyutlarına ulaşır. Fakat renklerinin olması gereken parlaklık düzeyine ulaşması için saatler ya da günler geçmesi gerekebilir. Yetişkin yusufçuklar sadece uçarak avlanırlar, havadayken bir çok uçan zararlıyı yerler. Yarım saat içinde kendi ağırlıklarına eşit oranda besin tüketebilmeleri mümkündür.

Özellikleri

Yusufçuklar genelde güneşli havalarda uçmayı tercih ederler. Görme duyuları çok gelişmişdir. Birbirlerine birleşmiş olan petekgözleri yaklaşık 1000 ayrı "göz"den oluşur. Kanatları gövdelerinin üst kısımlarında bulunur ve genelde saydam iki çift kanatları olur. Bilinen 500 dolayında alt türü bulunur ve en çok tropik iklimde yaşarlar. Kimilerinin uçuş hızı saate 95 kilometreyi bulabilir.Ayrıca Yusufçuk böceklerinin dişileri çiftleştikten sonra erkek yusufçuk böeğinin kafası ile beslenir.Bu yüzden tüm erkek yusufçuk böcekleri sadece 1 defa çiftleşebilirler.Yusufçuk böceklerine Türkçede kız böceği, helikopter böceği de denildiği gibi gövdeleri ince olan türlere iğnecik de denir.

Bazı türler

Yusufçukların kuzey yarımkürede bulunabilen en yaygın kimi türleri şunlardır;

Anax imperator
Orthetrum coerulescens
Orthetrum cancellatum
Libellula lydia
Aeshna mixta
Aeshna caerulea
Aeshna cyanea
Aeshna isosceles
Aeshna juncea
Sympetrum fonscolombii
Sympetrum striolatum
Sympetrum vulgatum
Sympetrum flaveolum
Libellula depressa
Libellula quadrimaculata
Libellula fulva
Anax junius
Cordulia aenea
Aeshna multicolor
Orthemis ferruginea
Libellula luctuosa
Erythemis vesiculosa
Anax longipes
Celithemis fasciata

Bilimsel sınıflandırma

Alem: Animalia

Şube: Arthropoda

Sınıf: Insecta

Üst takım: Epiprocta

Takım: Odonata

Alt takım: Anisoptera


Familyalar

Aeshnidae- Asil Yusufçuklar
Austropetaliidae
Cordulegastridae- Dağ Yusufçukları
Corduliidae- Metalik Yusufçuklar
Gomphidae- Dere Yusufçukları
Libellulidae- Gerçek yusufçuklar
Macromiidae
Neopetaliidae


Petaluridae

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 522
favori
like
share
*_Mucahit_* Tarih: 18.02.2008 15:07
emeğine sağlık