[font=Georgia][color=#2f4f4f]Gentoo Linux

Gentoo Linux ismini Gentoo Pengueninden sonra almış bir Linux dağıtımıdır. Modüler,esnek,portatif,kolay bakımı yapılabilen ve kullanıcının makinesi için en uygun koşulları sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Her ne kadar bir miktar büyük boyutlu yazılım paketleri için önceden derlenmiş binary paketler olsa da, bu tasarımın başarıyla sonuçlanması, tüm araç ve uygulamaların kaynak kodundan derlenmesiyle gerçekleşmektedir. Gentoo tüm bunları Portage sistemi aracılığı ile edinir. Aynı zamanda Gentoo, tartışma forumlarıyla ve temsil ettikleri geniş bilgi ağı ile de takdir toplamaktadır.

Tarihçe

Kurucu Daniel Robbins, Gentoo dağıtımının doğum sürecini üç bölümlük bir makale serisiyle anlatmaktadır. Making the Distributionisimli makaleye gentoo sayfalarından bakılabilir.

Daniel Robbins, 26 Nisan 2004 tarihinde Gentoo projesindeki görevini bıraktı. Kazanç sağlamayacak şekilde Gentoo Vakfı'nı kurdu. Tüm telif ve marka haklarını bu vakfa devretti. Daha sonra Microsoft firmasıyla çalışmaya başladı. Bu kararı almasındaki neden olarak ise "Microsoft'un açık kaynak ve camia tabanlı projeleri anlamasına yardım etmek." olarak açıkladı. Microsoft firmasındaki görevi 16 Ocak 2006 tarihi itibariyle son bulmuştur.

Gentoo Vakfı'nın emekçilerden oluşan ilk yönetim kurulu tamamen Robbins tarafından belirlendi. Fakat daha sonra 25 Mayıs 2005 tarihinde seçimle ilk kuruldan 13 emekçi seçildi. Aynı zamanda ikinci planda gelen, 7 üyesi bulunan Gentoo konseyi bulunmaktadır. Gentoo Konseyi global etkinlik ve politikalar konusunda karar mekanizmasıdır. Mevcut üyeler 148 adet aktif Gentoo geliştiricisi tarafından en son 31 Ağustos 2005 tarihinde oylanarak seçilmişlerdir.


Taşınabilirlik


Gentoo dağıtımı orijinal olarak x86 mimarisi için tasarlanmıştır. Fakat daha sonra aynı uyumluluk diğer mimarilere de taşınmıştır. Bunun altyapısında Linux'un doğasında olan taşınabilirlik,gcc,glibc ve Portage vardır. Mevcut durum itibariyle x86, PowerPC, PowerPC 970, SPARC, AMD64, IA64, MIPS, DEC Alpha, PA-RISC, ARM, ve zSeries/s390 mimarileri ile çalışabilmektedir. Gentoo, Linux üzerinde tam anlamıyla çalışan 64 bit ortamını sağlayan (kullanıcı alanı ve çekirdek) ilk Linux dağıtımıdır.

Aynı zamanda "Mac OS X için Gentoo" adı altında devam eden ve Mac OS X kullanıcılarının Gentoo'nun Portage aracı ile paket yüklemelerini sağlayan bir proje bulunmaktadır. Halen devam etmekte olan bir proje olmasına rağmen kullanıcılar Fink ile aynı anda kullanabilirler. Çünkü yeni bir ortam yerine Mac OS X ile aynı ortamı kullanan bir projedir.

BSD-türevi gibi diğer işletim sistemlerine taşınabilirlik durumu ise halen Gentoo/ALT isimli bir proje adı altında geliştirilmektedir. Gentoo/FreeBSD gibi zaten çalışan bir sürüm bulunmaktadır. Gentoo/NetBSD, Gentoo/OpenBSD ve Gentoo/DragonFly gibi sürümler ise geliştirilmektedir.

Taşınabilirlik ve diğer sistemler ile entegrasyon ağırlıklı bir şekilde Pieter Van den Abeele tarafından yürütülmektedir. Kendisi Gentoo PowerPC gibi ilk Gentoo portunu bulan kişidir.


Portage BSD paket yönetim aracı ports'a benzerlik gösterir ancak mantık olarak bakıldığında FreeBSD'nin port aracıyla özdeşleşir. Çalışma şekline bakıldığında ise Python Programlama Dili ile yazılmış olan Debian'ın APT aracıyla benzeşmektedir. Programın adı her ne kadar Portage olarak bilinse de komut satırı üzerinden Emerge programı ile çağırılır.


USE Etiketleri


Portage sistemi "USE" etiketleri kullanımını sunar. "USE" etiketleri kullanıcıya sistemi inşa ederken hangi yazılımları içereceğini belirtmesini sağlayan özellikleri sunar. Örneğin DVD desteğini içerecek bir "USE" etiketi var. Buna göre etiketin aktif olduğu tüm paketler derlemelerinde bunu kullanacaktır. "USE" etiketleri hangi bağımlılıkların inşa edildiğine etki edebilir ya da programın derlemesine etki edecek özellikleri belirleyebilir. "USE" etiketleri özelliklerine göre, Gentoo üzerinde programların konfigürasyonu için en alışılmış yolu ifade etmektedirler.


Ebuilds

Gentoo varsayılan olarak RPM paket yönetim sistemi gibi binary paketler kullanmamaktadır. Bunun yerine ebuild isimli bir düzeneği işleve geçirir.Örnek olarak RPM dosyaları ve ebuild dosyaları arasındaki genel farklılık şöyledir; RPM'ler önceden derlenmiş binary dosyalardır. Ebuildler ise, değişkenler ve belirli fonksiyonları beraber içeren bash betikleridir. Yazılım hakkında belirtilen tanımları (nasıl konfigure edileceği,derleneceği ve yükleneceği...) içeren bilgilere sahiptir. Yaklaşık olarak mevcut 25,000 ebuild paketi vardır. Yeni ve güncellenmiş ebuildlere yerel deponun belirlenmiş yansılar güncellendiğinde ulaşılabilir. Bu işlem emerge --sync komutu verilerek yapılır.

Günümüzde Gentoo belirli yazılımlar için önceden derlenmiş paketler oluşturmaya başladı. Özellikle X.Org ve Openoffice gibi boyut olarak yüksek yazılımlar için bu yapılmaya başlandı. Bu paketler gene emerge komutuyla sonuna "-bin" parametresi eklenerek kurulabilmektedir. Not: Binary paketler x86 mimarisi için oluşturulmuş paketlerdir ve ppc,sparc vs. gibi platformlarda çalışmamaktadır.


Masking

Maskeleme; Sistem için Gentoo'nun hangi paketin uygun olduğunu belirlemesini sağlar.Farklı mimariler için tasarlanmış ebuildler veya test aşamasında olan yazılımlar genellikle maskelenmektedir. Bunun nedeni kararlı olan dağıtım içerisinde olumsuz durumlara sebebiyet vermemek içindir.

Belirli bir test aşamasından geçemesi gereken fakat aynı zamanda çoğunlukla çalışan paketler genellikle maskelenir. Uygun görülen mimariye göre make.conf içerisinde ACCEPT_KEYWORDS parametresiyle ~x86, ~amd64, ~ppc şeklinde belirlenmektedir. Bir paketin maskesini kaldırmak için standart yöntem /etc/portage/package.keywords içerisinde paket ile ilgili girdiyi belirlemekten geçer.

Problemin içeriği bilinen ve kararlı sistemler için zararlı olabilecek paketler, çeşitli package.mask dosyaları şeklinde /usr/portage/profiles altında tutulmaktadır. Genelde bu paketler için geliştiriciler tarafından neden katı maskelendiği, açıklama olarak belirtilmektedir.Bu tarz paketlerin maskesini kaldırmak için standart yöntem /etc/portage/package.unmask içerisinde paket ile ilgili girdiyi belirlemekten geçer. Bu tamamen kullanıcının kendi riski altındadır.


Init Sistem

Gentoo birçok farklı şekilde kurulabilir. En genel kurulum şekli Gentoo canlı cdsini kullanmaktır. Ayrıca farklı canlı cdler ya da mevcut kurulu linux dağıtımları üzerinden kurulabilmektedir.

Gentoo kurulumu, Gentoo El Kitabı yardımı ile yapılabilir. Buna ek olarak değişik kurulum methodları bulunmaktadır. Özellikle Gentoo canlı cdsi ile başlayamayanlar için alternatif kurulum methodları geliştirilmiştir.

Gentoo Vakfı, 2006.0 versiyonu ile GTK+ tabanlı kurulum arayüzünü devreye sokmuştur. Başlangıçtan itibaren tüm kurulum sürecini başarıyla işleyebilmektedir.


Versiyon Tarihçesi

* 1.0, 2002 Mart 31
* 1.2, 2002 Haziran
* 1.4 Ağustos 5, 2003 (GRP tanıtıldı)
* 1.4 genel duyurusu Eylül 11, 2003
* 2004.0 Mart 1, 2004 (yılda 4 versiyon başlangıcı)
* 2004.1 Nisan 28, 2004
* 2004.2 Temmuz 26, 2004
* 2004.3 Kasım 15, 2004
* 2005.0 Mart 27, 2005 (yılda 2 versiyon başlangıcı)
* 2005.1 Ağustos 8, 2005
* 2005.1 genel duyurusu Kasım 21, 2005
* 2006.0 Şubat 27, 2006

Bir kere Gentoo kurduktan sonra Gentoo sisteminiz "versiyonsuz" tabirini almaktadır. İlk güncellemeniz sonrası sisteminizin versiyonu son versiyon olarak tanımlanacaktır. Örneğin 2005.0 cdsi ile kurulum yaptınız ve daha sonra 2005.1 duyuruldu. Eğer sisteminizi güncellediyseniz sisteminizin versiyonu son versiyondur. Versiyonlar sadece kurulumun başlangıcını ifade eder.

Her ne kadar yıllar boyunca versiyon şekilleri değişmiş olsa da versiyonların numaralanması sistemi devam etmektedir. Örneğin 26 Ağustos 2005 tarihli bir Gentoo içerisinde /etc/gentoo-release dosya içeriği "Gentoo Base System version 1.6.13" şeklinde gözükmektedir.


Gentoo Tabanlı Dağıtımlar

* Bintoo
* Fantoo
* Flash Linux
* Gentoox
* Knopperdisk
* Kororaa
* Medeix
* Navyn OS
* Pentoo
* RR4/RR64
* SystemRescueCd
* Ututo
* VidaLinux
* Pardus


Alıntı'ymışım :20:

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 854
favori
like
share