Özellikle, Ayın ve Güneşin çekim gücü tesiriyle okyanuslarda görülen alçalma - yükselme hareketleridir. Ay, Dünyaya Güneşten daha yakın olduğu için, gel - git oluşumundaki etkisi daha fazladır. Ay ve Güneş aynı doğrultuda oldukları zaman çekim güçleri birbirine eklenir ve kabarma daha fazla olur. Buna Büyük Gel-git denir

Ay ve Güneş birbirlerine dik doğrultuda oldukları zamanlarda çekim güçleri birbirini zayıflatır.ve kabarma daha az olur Buna da Küçük Gel-Git denir.

Suların kabarma ve çekilme düzeyleri arasındaki dikey yükselti farkına gel - git genliği denir. İç denizlerde genlik az iken (30 - 80 cm), kıyı denizlerde fazladır. (8 - 20 m)

Gel - gitin etkisi sonucunda;

" Akarsu ağızlarında delta oluşumu engellenir.
" Akarsu vadilerinin ağızlarının tıkanması önlenir.
" Kıyı kirlenmesi önlenir.
" Haliçler oluşur. Deniz yükseldiği zaman akarsuların ağız kısımlarına sokulur ve haliç şekli meydana gelir. Bu çeşit kıyılara estuar (haliç tipi) kıyılar denir.
" Watt kıyıları oluşur. Deniz, belli aralıklarla alçalıp yükselince kıyı çizgisi değişir. Deniz alçalınca ortaya çıkan, deniz yükselince ortadan kalkan bu kıyılara watt kıyıları denir.
Türkiyenin çevresindeki denizler iç deniz olduğu için gel - git genliği azdır. Bu nedenle, ülkemiz kıyılarında gel - gitin etkisi hissedilmez.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 663
favori
like
share
mefef Tarih: 29.08.2008 16:35
med-cezir sen internet cafe mi çalıştırıon yaw bana ole geldi
med-cezir Tarih: 28.03.2008 22:41
aaaaaaa benim nickim ve anlamı
paylaşım için teşekkürler