Çorbaya dair...



Çorbanın Anadolu kültüründe ve Türklerde folklorik önemi çok büyük. Batıda sadece iştah açıcı olarak tüketilen çorba, bizim kültürümüzde yemek olarak yer alıyor. Sofranın temsilcisi ve yöneticisi olan bir yemek...


Çorba, Kafkaslar, Ortadoğu, Orta Asya, Balkanlar ve Anadolu'da küçük telâffuz farklılıklarıyla isimlendirilmiş. 'Şorpa[/swf2][swf3]Çorba[/swf2][swf3]Ciorba[/swf2][swf3]Şorpo[/swf2][swf3]Şulpa' ve hatta 'Hurpa' olarak biliniyor. Çorba, Farsça 'Şurba' kökünden geliyor. Tuzlu demek olan 'Şur' ile aş demek olan 'Ba' nın birleşmesinden oluşuyor. Çorbalar mide öz suyunu artırdıkları ve doyurucu oldukları için beslenme uzmanlarınca tavsiye edilen yiyecekler arasında yer alıyor. Ayrıca besleyiciliği malzemelere göre değişiyor. Çorba, teorik olarak sebze, et ve balık gibi yiyeceklerin sıvı içinde pişmesine deniyor. Örneğin, Fransızlar için çorba yemeğin başında sunulan sıvılaştırılmış iştah açıcı yemek. Hatta Fransa'da genel olarak bir dilim ekmeğin üzerine dökülen bol sulu yemek anlamına geliyor.


Türk kültüründe çorba
Çorba, Anadolu ve Türk kültürünün önemli yemeklerinden biri. Öyle ki, sabahtan sabaha uzanan zaman diliminde farklı amaçlarda tüketilebiliyor. Kahvaltı ile başlayan çorba serüveni, akşam içkiyi fazla kaçıranların, şafağın henüz sökmeye başladığı saatlerde ayılmak için başvurduğu vazgeçilmez çare oluyor. Hatta batıda çorba üzerine uzmanlaşmış lokantalar bulunmazken, bizde sadece çorba satan lokantalar fakirinden zenginine hizmet sunuyor. Anadolu?da kışlık hazırlıkların önemli bir parçası olan çorba karışımları üretilmeye devam ediyor. Çorba Türkler için o kadar önemli ki, her çorbanın üzerine ayrı ayrı rahiyalar yakılıyor ve bunun adına da çorba yüzlüğü deniyor. Bu sayede çorba gövde kazanıyor. At sırtında göçebe hayatı yaşayan Türklerin zengin bir mutfak kültürü oluşturmalarının mümkün olmadığı biliniyor. Sütten yoğurt üretmenin ve içinde yoğurdun önemli payı olduğu sofraların vazgeçilmez çorbası tarhananın, bir göçebe Türk buluşu olduğu kanısı da yaygın. Ancak Anadolu'ya yerleşmeye başlayınca, her türlü meyve ve sebze yetiştirmeye elverişli topraklar, çorba kültürünün de gelişmesini sağlıyor.

Osmanlı?nın rolü
Çin ve Fransız mutfaklarıyla birlikte, dünyanın en büyük üç mutfağından biri olan Osmanlı mutfağında çok sayıda ulusal mutfak ve bu mutfaklara ait zengin çorba çeşitleri bulunuyor. Bu, Osmanlı'nın çok uluslu yapısından kaynaklanıyor ve 'yöresel' sınırlarını aşıyor. Osmanlı'da zengin çeşitli yöresel mutfaklar ve çorbalar, bütün bu yemekleri alıp yeniden değerlendiren merkezi yapı sayesinde çeşitlenmiş. Özellikle sarayın aşçıları başta çorbalar olmak üzere yeni ve değişik yemekler icat edip sunmakla yükümlüymüş. Yemek yemenin kendi başına bir zevk haline gelmesi, böylece pişirme yöntemlerinin de incelerek gelişmesi ve çeşitlerinin artması gibi gelişmelerin, Osmanlı'da ve sarayda asıl 18. yüzyılın ilk yıllarında başladığı tahmin ediliyor. Dolayısıyla çorbalar da bu gelişmelerden payına düşeni alıyor. İlk batılılaşma girişimleri tarihçilerin daha sonraları 'Lale Devri' adını taktığı bu dönemde başlıyor ve bu etkilenmeler Avrupa'da çorbalara yönelik gelişmelerin takip edilmesine de neden oluyor. Osmanlı tarihinin, birçok alanda en parlak dönemi olan Kanuni zamanında yapılan görkemli, gösterişli ziyafetlerde ve kutlamalarda da çorba, saray sofralarrında yemek dizisini başlatan en önemli yiyecek oluyor, Çorba hala yemek dizisini başlatan en önemli yiyecek. Hatta yemeğin temsilcisi ve yöneticisi. Çünkü sofradaki misafirleri etki altında bırakacağı gibi, sonradan servis edilecek yemeklerin de tercümanı oluyor. Kaynak: Nasreddin Hoca Hikayesi, 16.y.yıl Çorba Çeşitleri Knorr - Unilever Arşivi Feriye Lokantası - Vedat Başaran'a ve Knorr Marka Müdürü Behiye Ersin Arsan'a teşekkür ederiz.



_

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 632
favori
like
share
Sindy Tarih: 31.03.2008 11:06
paylasim icin tesekkurler fLy
konuyu genel bilgiler ve puf noktasii bolumune aliyorum