KAMU MALIYESI ACIK ÖGRETIM

Liberalizmin öncüleri Fizyokratlardir.
Transfer harcamalarinin unsurlari: Faiz ödemeleri,
Fon ödemeleri, Kamulastirma, Borç ödemeleri
Belediye sinirlaridisina tasan hizmetlerin yerine
getirilmesi amaciyla kurulan idarelere il özel
idareleri denir.
Iki ekonomik birimin üretim veya tüketim
faaliyetinden, üçüncü kisilerin fiyat mekanizmasi
disinda fayda veya zarar görmesine Dissallik denir.
Devletin ekonomik istikrar görevi kapsamina
girenler: Tam istihdamisaglama, Ekonomik
büyümeyi saglama, gelir dagiliminisaglama, cari
islemler dengesini saglama
Devletin dissalliklara müdahale yöntemleri:
Sübvansiyon, vergileme, miktar kisitlamasi, mülkiyet
haklarinidüzenleme
Temsili demokrasinin özellikleri: Bireylerin fayda
maksimizasyonu için, siyasi partilerin ise oy
maksimizasyonu için çalismalari
Siyasi partilerin temel güdülerinin, iktidara
gelebilmek için veya iktidarda iken tekrar
seçilebilmek olmasi
Siyasi partilerin ve seçilmistemsilcilerin ideal toplum
amaçlarina göre degil, kendi amaçlarina göre
davranmalari
Seçmenlerin belli bir dönemde kendilerine en yüksek
faydayisaglayacak olan partiye oy vermeleri


Dar anlamda kamu harcamasikavraminin
kapsamina girenler: Merkezi devlet örgütünün
harcamalari, yerel yönetimlerin harcamalari
Genisanlamda kamu harcamasikavraminin
kapsamina girenler Merkezi devlet örgütünün
harcamalari, Yerel yönetimlerin harcamalari, Sosyal
güvenlik kurulusunun harcamalari, Kamu iktisadi
kuruluslarinin harcamalari
Vergi harcamasiolanlar: Vergi istisnasi, vergi
muafiyeti, yatirim indirimi, vergi indirimi
Kamu harcamalarinda bir artisa neden olanlar:
Devlet sinirlarinin genislemesi, Savunma
harcamalarinin artmasi, devletin yeni teknolojiler
satin almasi, Ülke nüfusunun artmasi
Kaynaklarin tam kullanilmamasi, fiyatlarin marjinal
sosyal degerleri yansitmamasi, fiyatlarin devlet
tarafindan belirlenmesi, dissalliklarin ortaya çikmasi
durumlarinda gölge fiyatlar kullanilir.
Gelismekte olan ülkelerde, fayda-maliyet analizinin
kamu yatirim kararlarina iliskin sorunlarin tümünü
çözememesinin nedenleri: Analizin yapisal
güçlükleri, veri eksikligi,ekonomik ve toplumsal
yapisinin istikrarsizligi, kamu yatirimlarikonusunda
son kararin siyasilere ait olmasi
Tek bir malin arz ve talebini kullanarak, denge
üretim ve denge fiyat düzeyini belirlemek amaciyla
kullanilan analiz türü kismi denge analizidir.
Ülkelerin ekonomik kalkinma süreçlerini kamu


harcamalariile iliskilendirmeye çalisan kalkinma
modellerinin öncüsü Musgrave 'dir.
Wagner'e göre kamusal faaliyetlerin artisnedenleri:
Iç ve disgüvenlik hizmetlerinin artmasi, ilerleyen
teknoloji nedeniyle devlet faaliyetlerinin maliyetinin
artmasi, devletin piyasaya girerek dogrudan dogruya
mal ve hizmet üretmesi, devletin topluma daha
nitelikli hizmet sunmak istemesi
Kamu harcamalarindaki artisikisa dönemdeki
dalgalanma ve degisikliklerle açiklamaya çalisan
yaklasim Peacock ve Wiseman tarafindan yapilmis
Siçrama tezi yaklasimidir.
Genel hizmetleri yürüten kuruluslar: TBMM,
Basbakanlik, Cumhurbaskanligi, Disisleri bakanligi
Türkiye'de program bütçe hizmetleri 1973 yilinda
uygulamaya konulmustur.
Döner sermayelerin özellikleri: Genel mali yönetimin
disinda tutulmalari, Kendilerine ait bir yönetim
sekline sahip olmalari, Ürettikleri mal ve hizmetleri
kar amaciyla satmalari, Genel bütçeye belli oranda
pay aktarmalari
Oylama, bireylerin tercihlerini siyasi karar alma
mekanizmasina aktarma yoludur.
Mali rant ve mali sömürü , iktidar kurali(ödeme
gücüne göre) uygulamasinin bir sonucudur.
Çogunluk oylama modelinde, kamu mallarinin
üretim düzeyini belirleyici durumunda olan kitle


Medyan seçmendir.
Kendisine verilen görevleri soru sormadan ve
kurallara uygun biçimde yerine getiren bürokrata
(Max Weber'in tanimladigi) Rasyonel bürokrat
denir.
Mal ve hizmet üretmek amaciyla kamu kaynaklarini
kullanak suretiyle isletmecilik faaliyeti yapan devlet
kuruluslarina kamu iktisadi tesebbüsleri denir.
Bir sulama projesinin dogrudan maddi faydasitarim
üretiminde ortaya çikan artistir.
Benzer zevk ve tercihlere sahip bireylerin
olusturdugu gruplara Çikar gruplaridenir.
Seçmen sayisinin ve karar verilecek konularin çok
oldugu durumlarda temsili demokrasiye basvurulur.
Kamu harcamalarinin gerçek artisnedenleri:
Savunma harcamalarindaki artis, Teknolojik
gelismeler, devlet anlayisindaki degismeler, nüfus
artisi
Yarikamusal bir malin kullanimiiçin daha fazla
bireye izin verilmesi nedeniyle, o malidaha önce
kullanan bireylerin elde ettikleri faydanin
azalmasina sikisiklik maliyeti denir.
Temel düsünce sistemini toplumlarin zenginligi
üzerine kuran Merkantalist akima göre:
Toplumlarin zenginligi, sahip olduklarialtin ve
gümüsler ile ölçülmelidir.
Devlet, gerektiginde ekonomiye müdahale etmeli ve


baziönlemler almalidir.
Toplumlarin zenginlesmesi için mutlaka disticaret
yapilmalidir.
Milli ekonomilerin gelisimi için borçlanmaya
basvurulmamalidir.
Devlet düzeninin sürdürülmesini, korunmasinive
devletin yönetimini saglayan hizmetlere genel
hizmetler denir.
Baskigruplari: Isçi sendikalari, isveren sendikalari,
basin organlari, çevreci gruplar
Dissallik türleri: Üreticiden üreticiye, üreticiden
tüketiciye, tüketiciden tüketiciye, tüketiciden
üreticiye yayilan dissallik
Atama ile görev almisolan devlet idare örgütünün
tümüne bürokrasi denir.
Kisa dönemde dogrudan üretimi arttiricietkisi
olmayabilen ve faydasibir dönemle sinirli
sayilabilecek harcamalara cari harcamalar denir.
Idari-fonksiyonel ayrima göre, Türkiye'de konsolide
bütçe harcamalariiçinde en büyük paya sahip
harcama kalemi genel hizmetlerdir.(%28,1)
Devletin piyasa ekonomisine totaliter olmayan
düzenleyici müdahalelerde bulundugu ekonomik
sisteme Karma ekonomik sistem denir.
Televizyon, buzdolabigibi mallarin üretimini
tüketicilerin talebi belirler.
Özel ekonomide kaynak ve gelir dagiliminifiyat ögesi


düzenler.
Bütçe sürecini baslatan "bütçe çagrisi" Maliye
Bakanligitarafindan hazirlanir.
Bütçenin islevleri: Hukuki, Mali, Ekonomik, Siyasi
Toplumun üretim imkanlariegrisinin orijine göre
içbükey olmasi, özel ve kamusal mallarin üretiminde
kit kaynaklar ile ilgili olarak aynietkinlikte ikame
edilemeyecegini gösterir.
Ekonominin durgunluk dönemlerinde gerçek
harcamalarin ortaya çikan ilk etkisi az gelirlilerin
gelirinin artmasidir.
Kamu harcamalarinin artisinin üst sinirimilli
gelirdir.
Iktisadi faaliyet sonucu artma imkaniolan üretim
faktörü sermaye stokudur.
Belirli bir dönem için harcamalarin yapilmasina ve
gelirlerin toplanmasina izin veren hukuki belgeye
bütçe denir.
Türkiye'de kamu gelir ve giderlerinin yer
bakimindan denklestirilmesi islemini T.C.Merkez
Bankasinin bulunmadigiyörelerde T.C.Ziraat
Bankasiyerine getirir.
Herhangi bir vergi gelirinin belirli bir harcamaya
tahsis edilememesine Ademi tahsis yöntemi
(gelirlerin genelligi ilkesi) denir.
Arz ve talep fonksiyonlariiçinde fiyatlandirilabilecek


dissalliklara piyasa dissalligidenir.
Piyasada yer almayan birçok kamu projesi çiktisinin,
parasal olarak degerlendirilmesi gerektiginde
marjinal maliyet kullanilir.
T.C.Emekli Sandigi, Sosyal Sigortalar Kurumu,
Ziraat Odalarive Bagkurun topladigigelirler
parafiscal (vergi benzeri yani hemen hemen
vergicilik) gelirler içinde yer alir.
Adam Smith'in vergileme ilkeleri: Adalet ilkesi,
Kesinlik ilkesi, Uygunluk ilkesi, Iktisadilik ilkesi
Kendi adina ve hesabina ödedigi vergiyi yansima
yoluyla baskalarina devreden kisiye aracimükellef
denir.
Mali nitelikte rasyonel bir vergilemeyi
gerçeklestirmenin sartlari:
Verginin yükünün adil dagitilmasi
Vergilerin tarh ve tahsil giderlerinin minimum
olmasi
Verginin tarafsiz olmasi
Verginin piyasada etkinligi bozmamasi
Verginin yatirim ve tasarruf kararlariniolumsuz
yönde etkilememesi.
Vergiyi harçtan ayiran temel özellik karsiliksiz
olmasidir.
Montesquieu'nun "Vergi herkesin malinin
tamaminin korunmasiiçin verdigi bir hissedir."
görüsü vergiyi sigorta primi olarak kabul eden
görüstür.


Vergilerle karsilanan kamu harcamalarinin milli
gelirin %25'ini asamayacaginiileri süren iktisatçi
Colin Clark'tir.
Kamu harcamalarinin genel hizmetler, ekonomik
hizmetler ve sosyal hizmetler olarak siniflandirilmasi
islevsel siniflandirmayiolusturmaktadir.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1608
favori
like
share
taner2144 Tarih: 09.11.2008 23:07
emegıne saglık