Konu Başlıkları:

Nabız Nedir? Nasıl Bakılır?
Vücut Isısı
Solunum
Kan Basıncı


[COLOR="deepskyblue"]Nabız Nedir? Nasıl Bakılır?


Nabız, kalbin 1 dakika içinde kaç kere kasıldığını yani kalbin hızını yansıtır. Kalp her kasılmasıyla bir miktar kanı atardamarlar içine fırlatır ve damarların esneyebilme özelliğinden dolayı atardamarlarda buna bağlı bir genişleme olur ve ardından eski durumuna dönmek ister. İşte bu genişleme, damarların yüzeyel seyrettiği yerlerde (el bileği, dirsek içi, kasık, şakak, ayak bileği gibi) nabız dalgası olarak hissedilir.




Vücudumuzdaki nabızın bakılabileceği bölgeler. Buraları, atardamarların yüzeyel seyrettiği ve parmak ucu ile atımın hissedilebildiği yerlerdir. Bu bölgelerden en sık olarak, kolay ulaşılabilmesi ve kolay bakılabilmesi nedeniyle radial arter nabzı tercih edilir.

Nabız bize yalnız kalp hızı hakkında bilgi vermez, aynı zamanda kalbin düzenli çalışıp çalışmadığı yani kalbin ritmi hakkında da bilgi verir.

Sağlıklı bireylerde nabız istirahat halinde iken dakikada 60-100, ortalama 70 civarında olmalıdır. Nabız hızı birçok durumdan etkilenir. Çeşitli hastalıklar, egzersiz, stres, yaralanma gibi durumlarda nabız hızı artar. 12 yaş üzerindeki kızlar ve kadınlarda nabız, erkek çocuk ve erkek yetişkinlere göre daha hızlıdır. Atletlerde ve koşucularda ise nabız daha düşük (hatta dakikada 40’larda) olabilir.




Nabzımıza nasıl bakalım?
Yukarıda söz ettiğim nabzın hissedilebileceği bölgelerde nabıza bakılabilir. Ama en sık olarak el bileğinin baş parmak tarafındaki radial artere bağlı radial nabız kullanılır.

Nabız bölgelerinde birinci ve ikinci el parmak uçlarımızı yavaşça bastırarak nabız dalgasını aramalıyız. Nabızı hissettiğimiz zaman önce düzenli olup olmadığına bakalım. Normalde nabız dalgası eşit aralıklarla gelmelidir. Daha sonra da 1 dakika içindeki sayısını bulmalıyız. Bunun için de saatimizin saniye göstergesine bakarak 1 dakika içindeki sayısını sayabiliriz veya 15 saniye süreyle sayıp, bulduğumuz rakamı 4 ile çarpabiliriz.

Bazı ritim bozukluklarında (atrial fibrilasyon gibi) kalp hızı yüksek olabilir ve bazı kalp atımları ile atardamarlar içine atılan kan, yeterli bir basınç dalgası (dolayısıyla nabız dalgası) oluşturamaz ve bunu nabız olarak hissedemeyiz. Böylece nabız hızını gerçekte olduğundan daha düşük bulabiliriz. Bu gibi durumlarda kalbi dinleyerek kalp hızını bulmak daha doğru sonuç verecektir.

Kol veya bilekten ölçüm yapan dijital tansiyon aletleri, kan basıncı ölçümünün yanı sıra nabız hızını da vermektedirler. Ancak yukarıdaki anlattığım aritmi durumlarında (özellikle de atrial fibrilasyonda) dijital tansiyon aletleri ile nabız hızı ölçümleri tam doğru olmayabilir.


[COLOR="deepskyblue"]Vücut Isısı

Bir insanın normal vücut ısısı cinse, aktivite durumuna, yemek ve sıvı alma durumuna, gün içindeki zamana, kadınlarda menstrual siklusun zamanına göre değişkenlik gösterir. Normalde vücut ısısı derece santigrat (°C veya Celcius) olarak ifade edilir ve 36.5° C ile 37.2° C arasında değişir.

[COLOR="deepskyblue"]Birkaç yoldan ölçüm yapılabilir:

[COLOR="deepskyblue"]Ağız yolu (oral):
Ağız yolu ile ısı ölçümü ya klasik civalı cam termometreler yolu ile veya modern dijital termometreler yolu ile yapılır.



Civalı termometre

[COLOR="deepskyblue"]Makat yolu (rektal):
Makat yolu ile alınan vücut ısısı ağız yolu ile alınana göre 0.5 ile 0.7 °C daha yüksektir.




Dijital termometre

[COLOR="deepskyblue"]Koltuk altı (aksiller):
Civalı veya dijital termometre ile alınabilir. Ağız yolu ile alınana göre 0.3 ile 0.4 °C daha düşüktür.

[COLOR="deepskyblue"]Kulak:
Özel bir termometre aracılığı ile kulak zarının ısısı ölçülerek alınır.



Kulak için dijital termometre

Vücut ısısı çeşitli hastalıklarda yükselebilir. Ağız yolu ile 37 °C' nin veya makat yolu ile 37.6 °C' nin üzeri yüksek olarak kabul edilir (ateş!).


[COLOR="deepskyblue"]Solunum


Solunum hızı nedir?
Solunum sayısı bir kişinin 1 dakikada yaptığı solunum sayısıdır. Solunum sayısı basit olarak, istirahat halinde olan bir kişinin 1 dakika süresince yaptığı solunum sayısı (göğüs kafesinin kaç kere kalktığı) sayılarak bulunur. Normal sayı 1 dakikada 15-20 kezdir.

Ateşli hastalıklar, çeşitli kalp ve akciğer hastalıklarında bu sayı yükselir.

Solunum ve akciğer fonksiyonlarıyla ilgili ayrıntılı bilgi solunum fonksiyon testleri ile araştırılır.


[COLOR="deepskyblue"]Kan Basıncı


Tansiyon, kanın damarlar içindeki sahip olduğu basınçtır. Bu basıncın bir üst sınırı (büyük veya sistolik tansiyon), bir de alt sınırı (küçük veya diyastolik tansiyon) vardır.

Normal tansiyon; normalde küçük tansiyon 80 mm cıvanın (veya 8), büyük tansiyon (sistolik basınç) ise 120 mm cıvanın (veya 12) altındadır. Büyük tansiyonu 140 mm cıvanın, küçük tansiyonu ise 90 mm cıvanın üzerinde olan kişiler, kesin yüksek tansiyonlu ya da hipertansiyonlu olarak nitelendirilir. Büyük tansiyonu 120-139 arasında, küçük tansiyonu ise 80-89 mm cıva arasında olan kişiler ise yüksek tansiyon adaylarıdır.



Nasıl Ölçelim?

Tansiyon aletleri cıvalı, ibreli veya elektronik olabilir. Elektronik olanlar ise bilek veya koldan ölçüm yapabilir. Tansiyon normal olarak gün içinde değişiklikler gösterebilir. Ancak istirahat halinde ölçülen tansiyon, hep normal sınırlar içinde olmalıdır. İlk ölçümlerde her iki koldan da ölçüm yapılmalıdır. Tansiyon, normalde sağ kolda biraz daha yüksek olabilir (10 mm cıva kadar) ve sağ koldan ölçüm daha doğrudur.

Tansiyon, normal olarak gece uykuda iken %10-20 oranında düşer. Normalde görülen bu düşmenin olmaması kalp damar hastalıkları açısından risk yaratır. Tansiyonun ölçümü oldukça basittir. Kendiniz de rahatlıkla ölçebilirsiniz. Üst koldan veya el bileğinden ölçüm yapan elektronik aletler, kendi başınıza ölçüm yapmak için oldukça uygundur. Bu cihazlarla ölçüm yaparken cihaz kalp hizasında olmalıdır. Dinleme aletiyle ve manşon kullanarak ölçüm yapmak isterseniz bunun tekniği hakkında doktorunuz size yardımcı olacaktır. Elektronik cihazlar ölçümlerde nabız sayısını da verirler. Ritim düzensizliklerinde cihazın gösterdiği nabız normalden düşük olabilir. Tansiyonunuzu ölçtürürken en az 5 dakika dinleniniz ve kolunuzu sıkmayan giysiler giyiniz. Tansiyon normalde oturur durumda iken ölçülmelidir.




Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 18447
favori
like
share
esed003 Tarih: 28.01.2010 22:22
cok teşekkurler kardeş daha da aydınlatıcı olamaz zaten ..............
SU-PERISI Tarih: 21.05.2008 23:51
Faydalı bilgiler için saol cihanasran.