1) “Hayata tek bir pencereden bakılması yanlıştır. Hayat, çok yönlüdür. Ne tamamen trajedi ne tamamen komedidir. O halde sanat da böyle olmalıdır. Ağlanacak durumları bile acı bir gülümsemeyle görmemizi sağlamalıdır. Bunu yapan değerli yazarlarımız yok değildir. Aziz nesin bunların önde gelenlerinden biridir.
Bu parçanın anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yolu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Açıklama – tanık gösterme
B) Betimleme- kanıtlama
C) Karşılaştırma – tanık gösterme
D) Tartışma - örneklendirme
E) Öyküleme- benzetme

2 )Aşağıdakilerden hangisi kanıtlayıcı metinlerin amacı olamaz?
A) Kabullendirmek
B) Açıklama yapmak
C) Bir konuya inandırmak
D) Anlattığı konuyu örneklerle desteklemek
E) Okuyucuyu duygulandırmak.

3). Aşağıdakilerin hangisinde ad aktarması yoktur?
A) Anadolu’nun Kurtuluş Savaşı’nda boynu büküktü.
B) Bu olaylara kasaba hemen tepki gösterdi.
C) Adresi bir de şu eve soralım.
D) Hırçın deniz akşama doğru sakinleşti.
E) Dün akşam Mehmet Akif okudum

4) 1. Yuttuğumuz benzin buharı ile toz bizi sersem etmişti.
2. Vakit gece yarısını geçmişti.
3. İki saat sürdüğü söylenen yolu, altı saatten
beri bitiremiyorduk.
4. Projektörleri görünen araba bizi müthiş bir
toz bulutu içinde bırakarak yanımızdan geçip
gitti.
5.Yolumuza devam ediyorduk.
Numaralandırılmış cümlelerle anlamlı bir parag¬raf oluşturmak için sıralama nasıl yapılmalıdır?
A) 4-5-1-3-2 B) 5-2-3-1-4
C) 2-4-1-5-3 D) 1-5-3-4-2
E)1-2-3-4-5

5) “ Analitik akıl yürütme, geniş açılı düşünme, entelektüel zeka gibi özelliklerin liderlik için belli rolleri vardır. Ancak sıra dışı, büyük liderleri ayırt eden şeyler duygusal zekaya dayalı yetkinliklerdir. Belli bir mevkiye gelmek için zeka tek başına yeterli gibi görünebilir. Ancak iyi ve özgün liderlikte duygusal zeka çok önemlidir.”
Bu parça, aşağıdakilerin hangisine yanıt olarak söylenmiş olabilir?
A) İyi bir lider nasıl davranmalıdır?
B) Liderlikte hangi tür zeka öne çıkar?
C) Liderlikte zeka her şey midir?
D) Zeka ve duygusal zeka arasında fark var mıdır?
E) Duygusal zekası yüksek olan liderler, çalışanlarını nasıl etkiler?

6)Aşağıdakilerden hangisi paneli forumdan ayıran bir özelliktir?
A)seçilen konu üzerinden farklı düşüncelerin dile getirilmesi
B)Az sayıda dinleyicilerin bulunması
C) tartışmayı yöneten bir başkanın olması
D)Konularının sosyal ve güncel olması
E) Dinleyicilerin konuyla ilgili görüşlere yer verilmemesi



7) “Yapıtınızda karakterler siz ehiç benzememeli, kendilerine benzemeli. Sözcükleriniz de size değil, onlara ait olmalı. Aynı şekilde, sizin sevdiğiniz nesne ya da mekanları değil; onların ilgisini çekenleri betimlemelisiniz. Aksi takdirde…..”
Bu parçanın, aşağıdakilerin hangisiyle devam etmesi en uygundur?
A) Onlar yapıtınıza egemen olur.
B) Onları sorgulamış olursunuz.
C) Betimlemenin ölçüsü kaçar
D) Onları değil, size ait olanları anlatmış olursunuz.
E) Siz onlara benzemiş olmazsınız


8)Aşağıdakilerin hangisinde özne-yüklem ilişkisi farklıdır?
A) İnsanların biçimlenmesi, uzun yıllar almıştır.
B) İnsan, gelenekleri bir türlü aşamamıştır.
C) Resimde, insanın bu yazgısı açıkça yansıtılmıştır.
D) İnsan, geleneklerin baskısından kurtulmadıkça çağın değerlerini yakalayamaz.
E)Gelenekler, çoğu zaman insanı yönlendirir.

9. -. Öğretici metinlerde anlatıcı gerçek kişidir. ---- metinlerde ise anlatıcı kurmaca bir kişidir. Anlatıcı ya olayın içinde yer alır; ya dışarıdan olayı gözlemler ya da olayı her şeyi bilen hakim bir bakış açısıyla anlatır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Açıklayıcı B) Öyküleyici C) Kanıtlayıcı
D) Betimleyici E) Tartışmacı

10) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Şiirde, bizim kuşaktan önceki yenilikleri pek de anlamlı görmediğime bütün içtenliğimle inanıyorum.
B)Şiirin kuşak çatışmalarını aşan bir saflığa sahip olması gerektiğini söyledim.
C) Şiir, yaşamın çelişkili yanlarının tanıklığına indirgenmek isteniyor.
D) Şiiri, okurların vakit geçirme aracı gibi görmesi mümkün değildir.
E) Şiirde özgünlük, hemen ulaşılabilecek bir başarı görülmemeli.

11) “Orada, yol boyunca, türlü ağaçlar ve çiçeklenmiş , rengarenk tarlaları vardı.”
Bu cümlede aşağıdaki sözcük türlerinden hangisi yoktur?
A) Sıfat B) Bağlaç C)Adıl D) Ad E)Fiil

12)Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ekfiil kullanılmıştır?
A) Yalnızlık, insana bütün televizyon programlarını azberletir.
B) Hırslı bir insan, yabani ata binen adama benzer.
C) Ahlak, insanın kendi kendisini mağlup etmesidir.
D) İnsan, alemde hayal ettiği müddetçe yaşar.
E) İnsan sevdiğinden korkar; ama korktuğunu sevmez.

13) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belgisiz sıfat hem de belgisiz zamir vardır?
A) Her güneş doğacak bir kuytuluk bulur kendine.
B) Yolculuğa hazır bir yelkendir sabahleyin odamızda karanlık.
C) Bütün uyanışların en mutluları geçer odamızdan sabah karanlığına
D) Aşk deyince ötesini arama
E) Bir dünya varmış kimsenin aşkı tanımadığı







14) “ Kurallı cümlelerin yazıya bilimsellik kattığı, güçlendirdiği kesindir”
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?
A)Gereksiz sözcük kullanımı
B) Yüklem eksikliği
C) Özne eksikliği
D)Dolaylı tümleç eksikliği
E) Nesne eksikliği


15) “İnceciğin inceciği çekirdek
Ufacığın küçücüğü çekirdek
Bir serçenin bu sabah gagasından düşürdüğü
Bilinmezliğin ilk düğümü çekirdek
Seninle bir düşü gömüyorum toprağa
Yüreğimi yanına koydum işte
Sevin diye, üşüdün mü ısın diye
Tezce büyü ,tezce büyü çekirdek”
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Yaşam sevinci B) Doğa sevgisi
C) Umut D) Sabır E) Duyarlılık

16)Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yükleminde kip kayması olmuştur?
A) Bir an önce evi boşaltıp eşyaları taşısınlar
B) Onlara söyle, yarına kadar bunları çözsünler.
C) Ezberleyeceklerine anlamaya çalışsınlar.
D) Bu akşamki programı izlesinler
E) Bugün çok işim var, Allah vere de gelmesinler.

17)Aşağıdakilerden hangisi, yüklemi geçişli fiil olmasına rağmen nesne kullanılmamış bir cümledir?
A) Olanları bana iki dakikada anlattı.
B) Tarih öğretmeninize şarkı şarkı söyletmişsiniz.
C) Böyle bir ortamda gözden kaçıramazsınız.
D) Arkadaşlarla bir çay bahçesinde oturduk.
E) Onun böyle konuşmasına çok şaşarmıştık.

18) “Vakit olsa gerek, der
Hep içim ürpererek
Diyorum
Vakit dar olsa gerek.”
Bu dizelerdeki eylemsinin türdeşi, aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A ) Yalvarmak, yakarmak nafile bugün
B) Geliş ternle, gidiş uçakla olacak.
C) Her alanda hızlı bir gelişme var.
D) Haber vermeksizin çıkıp gitmiş.
E) Suyunu sebil ettiğim o çeşme

19)I. hayat, suda başlamıştır.
II. kimi hayvanların hayatı insanlarınkinden uzundur.
III. Köy hayatı ona çok ilginç gelmiştir.
IV: Bu şehirde hiç hayat yok.
V. Gece hayatına bir türlü alışamadı.
Yukarıdaki cümlelerde “hayat” sözcüğü kaç değişik anlamda kullanılmıştır?
A) 1 B)2 C)3 D) 4 E) 5


20) “Hakkı Devrim: ‘Ahmet Altan çok laf kaldırır konuları sever.’ demiş”
Bu cümledeki altı çizili sözün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Hakkında çok şey söylenebilecek
B) Yaşamın gerçeklerini anlatan
C) Okuyucuya ilginç gelen
D) Hayallerle süslenebilecek
E) Toplumsal ilişkileri yansıtan


HER SORUNUN DOĞRU CEVABI 5 PUANDIR.

CEVAPLAR MUTLAKA TABLOYA İŞARETLENMELİDİR. DİĞER İŞARETLEMELER DİKKATE ALINMAYACAKTIR.

SINAV SÜRESİ 25 DAKİKADIR.


ADI SOYADI:
SINIFI VE NOSU:
ALDIĞI NOT:

1- A B C D E
2- A B C D E
3- A B C D E
4- A B C D E
5- A B C D E
6- A B C D E
7- A B C D E
8- A B C D E
9- A B C D E
10- A B C D E
11- A B C D E
12- A B C D E
13- A B C D E
14 A B C D E
15- A B C D E
16- A B C D E
17- A B C D E
18- A B C D E
19- A B C D E
Soru A B C D E

Adı Soyadı
Sınıf : No :
Gelibolu Lisesi 2007 - 2008 Öğretim Yılı
10. Sınıf Dil ve Anlatım Dersi 2. Dönem 2. Yazılı Sorularıdır
Her sabah, gözlerimi gökyüzünden gelen paslı seslerin gıcırtısıyla açıyorum. Sanki binlerce çelik makas, gökyüzünün lacivertliğini doğramak için durmadan açılıp kapanarak, havada cehennemi bir gürültü ile çakıyor. Bulutlarsa bir araya toplanmış, sınırsız bir neşe içinde sokaktan çekilen el ayağa karşı yengilerini kutluyorlar.”
1 - Yukarıdaki metinden aşağıda istenenlere uygun örnekler bulup karşılarına yazınız. ( 10 puan )
İnsandan doğaya aktarma:
Duyular arası aktarma:
Ad aktarması :
Benzetme:
2 – Metinde altı çizişmiş olan sözcükleri çeşidi ve yapısı bakımından inceleyiniz ? ( 10 puan )

3- Aşağıdaki metinde geçen zarfları göstererek çeşitlerini belirtiniz ? ( 10 puan )
“Arkadaşım, telefonda dönem ödevlerinin yarın teslim edileceğini söyledi. Ben bunu tamamen unutmuştum. Ne yapacağımı düşünürken annem içeri girdi ve “ Böyle ne üzülüyorsun? Biraz geç yatarsın bitirirsin. ” dedi.

4-Aşağıdaki cümleleri anlatım bozukluklarını düzelterek yeniden yazınız. ( 10 P )
İncelemelerde bazı yayınların silik ve okunaklı olmadığı görüldü.
…………………………………………………………………….
Yaşamı boyunca insanlara iyilik etti; ama hep kötülük gördü.
…………………………………………………………………….
“Bu memleket niçin bizim? Dört yüz atlıyla Orta Asya’ dan gelip fethettiğimiz için mi? Böyle diyenler gerçekten benimsemiyor, anayurt saymıyorlar bu memleketi. Gurbette biliyorlar kendilerini yaşadıkları yerde. Frigyalılar, Yunanlılar, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Moğollar’da fethetmişler Anadolu’ yu. Ne olmuş sonunda? Anadolu onların değil, onlar Anadolu’nun malı olmuş. Bu memleket bizim olduğu için bizim. Fethettiğimiz için değil.”
5-Paragrafın anlatım biçiminin ne olduğunu yazınız. ( 10P)
……………………………………………………………………

6-Aşağıdaki fiilleri özneleri ve nesnelerine göre çatıları yönünden inceleyiniz. (20 P)
Yaşlı adam köşedeki masaya oturdu. O vefasız yıllarca seni ağlatmış.
Öznesine göre : Öznesine göre :
Nesnesine göre: Nesnesine göre:

7- “Desem ki sen benim için
Hava kadar lazım, su gibi aziz bir şeysin
Nimettensin, nimettensin
İnan bana sevgilim inan
Evimde şenliksin, bahçemde bahar
Ve soframda eski bir şarap
Bırak ben söyleyeyim güzelliğini
Kuşlarla beraber.”
Metindeki edatları bularak yazınız. ( 20 P)




8-Kanıtlayıcı anlatımın özelliklerini yazınız.(10p)





10.SINIF DİL VE ANLATIM 2. DÖNEM 2. YAZILI CEVAP ANAHTARI


1 – İnsandan doğaya aktarma: Bulutlar sınırsız bir neşe içinde yenilgilerini kutluyor.
Duyular arası aktarma: Paslı seslerin gıcırtısı görme – işitme
Ad aktarması : el ayak ( insanlar için )
Benzetme: Şimşekler çelik makasa benzetilmiş.

2 – bilerce : sıfat - türemiş durmadan : zarf - türemiş
Toplanmış : fiil - türemiş sınırsız . sıfat - türemiş yengilerini . isim - türemiş

3- yarın :zaman z. Tamamen : durum z. düşünürken : zaman z içeri . yer- yön z
Böyle : durum z. ne : soru z. biraz: azlık-çokluk z. geç : zaman z.

4- İncelemelerde bazı yayınların silik ve okunaklı olmadığı görüldü.
İncelemelerde bazı yayınların silik olduğu ve okunaklı olmadığı görüldü.
Yaşamı boyunca insanlara iyilik etti; ama hep kötülük gördü.
Yaşamı boyunca insanlara iyilik etti; ama insanlardan hep kötülük gördü.

5-Tartışmacı anlatım kullanılmıştır.

6. Yaşlı adam köşedeki masaya oturdu.
Öznesine göre : etken
Nesnesine göre: geçişsiz
O vefasız yıllarca seni ağlatmış.
Öznesine göre : etken
Nesnesine göre: oldurgan



7- * kadar :edat * gibi : edat

* ile : edat * için : edat

8. 1.İnandırma, aydınlatma kendi görüşünü kabul ettirme amaç edinilir.
2. Tanımlama ve açıklama önemlidir.
3. Kelimeler ve kelime grupları gerçek anlamında kullanılır.
4. Örneklere ve farklı düşüncelere başvurmak önemlidir.
5. Bazı kelime ve kelime grupları konudan kopmamak için tekrar edilir.
SORULAR

A

1) Destansı anlatımın özelliklerinden beş tanesini yazarak kullanılan edebi türlerin isimlerini yazınız? ( 15 p)

2) “Çocuklardan biri koşarak geldi. Yarın bu salonda sergi açılacağını söyledi. Geçen yıl doğu illerinde de yapılmıştı bu sergi.” Cümlesinde geçen zarfları bulup çeşitlerini belirtiniz? ( 10 p)

“ Sadrazam İbrahim Paşa, 1600 yılı baharında tekrar sefere çıkıp Kanije üzerine yürüdü. Bu arada Bobofça Kalesi de kuşatılmıştı. Ordu, Kanije’yi kırk günden fazla muhasara etti. Kalenin barut mahzeninin infilakı üzerine müdafiler teslim olmak zorunda kaldılar. Kanije, Beylerbeyilik haline getirilip Tiryaki Hasan Paşa’ya verildi. Sadrazam İbrahim Paşa, Temmuz 1601’de yeni bir sefere çıkmak üzereyken serhatta öldü. Yerine sadaret kaymakamı bulunan Yemişçi Hasan Paşa tayin olundu. Yeni sadrazam hemen Belgrat’a hareket etti. Ordu daha Belgrat’a ulaşmadan Belgrat’ın düşman eline geçtiği haberi geldi.”

3) Yukarıdaki parçada geçen fiilimsileri ve çeşitlerini yazınız? ( 15 p)

4) Aşağıdaki cümleleri kılış, durum ve oluş fiillerine göre inceleyiniz? ( 10 p)
• Elindeki taşı oldukça uzağa attı.
• Yatağından ağır hareketlerle kalktı.
• Hastalığından dolayı yüzü sararmış.

5) Aşağıdaki cümlelerde geçen zaman kaymalarını bulup düzeltiniz? ( 10 p)
• Dayımlar hafta sonunda bize geliyorlar.
• Annem balkondaki çiçekleri her sabah suluyor.
• İstanbul, Osmanlı dönemine birkaç kez kuşatılır.
• Sen hiçbir sözünü tutmuyorsun.

6) Aşağıdaki cümleleri fiil çatılarına göre inceleyerek türlerini yanındaki boş yerlere yazınız? ( 20 p)





ÖZNE-YÜKLEM İLİŞKİSİNE GÖRE FİİL ÇATILARI
Masalları rüyalar kadar seviyorum.

Bu akşam bütün caddeler temizlenecek.

Sizinle bir toplantıda tanışmıştık.

Berk, geç kaldığı için çabucak giyindi

Arkadaşım, masanın üzerindeki vazoyu kırdı.

7) Aşağıdaki fiillerin çekimini tabloya göre doldurunuz? ( 20 p)


Gez-
Gereklilik Kipinin şartının II. Tekil Şahsa göre çekimi



Dolaş-
Geniş Zamanın Hikayesinin I. Çoğul Şahsa göre çekimini



Öl-
Görülen Geçmiş Zamanın Rivayetinin III. Çoğul Şahsa göre çekimi



Kalk-
İstek Kipinin Rivayetinin I. Tekil Şahsa göre çekimi



Adı- Soyadı:
No:
Sınıfı:
1- Aşağıdaki cümleleri anlatım bozukluklarını düzelterek yeniden yazınız. ( 9 P )
• İncelemelerde bazı yayınların silik ve okunaklı olmadığı görüldü.
…………………………………………………………………….
• Yaşamı boyunca insanlara iyilik etti; ama hep kötülük gördü.
…………………………………………………………………….
• Seni aramayışımın sebebi işlerimin çokluğundandır.
…………………………………………………………………….

2- Aşağıdaki metinden zarfları bularak çeşitlerini yazınız. ( 10 P)
“ Sessizce yanındaki kapıdan içeri süzüldü. O içeri girdiğinde hepimiz kahkahalarla gülüyorduk. Biraz durup bizi seyretti. Sonra da “Neden gülüyorsunuz ki?” diye sordu.”







3- Aşağıdaki cümlelerde soru anlamının hangi sözcüklerle sağlandığını yazınız. (10 P)
• Bu kalemi hanginizden almıştım? (…………………………………………)
• Benden nasıl bir davranış bekliyorsun? (…………………………………………)
• Onun işine ne karışıyorsun? (…………………………………………)
• Hangi kitabı beğendiğimi sana söylemiş miydim? (…………………………………………)
• Telefondan kimi istiyorlar? (…………………………………………)

4- “Nihayet bir bahar günü, birinin dallarında beyaz çiçekleri görünce dünyalar benim oldu.” Cümlesindeki altı çizili tamlamaların çeşitlerini yazınız. ( 9 P)
bahar günü : …………………………
birinin dallarında :…………………..
beyaz çiçekleri :……………………..

5- “Çarşıya arkadaşımla gidecektik. Onu bir saat kadar bekledim. Sonra yavaş yavaş durağa doğru yürümeye başladım. Çünkü yalnız bu saatte araba vardı. Onu da kaçırırsam çok geç kalacaktım.” Metindeki edatları ve bağlaçları bularak yazınız. ( 12 P)

* * *

* * *

6- Düşsel metinlerle düşsel olmayan kurmaca metinleri “ zaman ve kişileri” yönlerinden karşılaştırınız.
(10 P)











7- Öğretici, açıklayıcı, tartışmacı ve kanıtlayıcı metinlerin ortak özelliklerinden iki tanesini yazınız.(10P)








8- “Bu memleket niçin bizim? Dört yüz atlıyla Orta Asya’ dan gelip fethettiğimiz için mi? Böyle diyenler gerçekten benimsemiyor, anayurt saymıyorlar bu memleketi. Gurbette biliyorlar kendilerini yaşadıkları yerde. Frigyalılar, Yunanlılar, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Moğollar’da fethetmişler Anadolu’ yu. Ne olmuş sonunda? Anadolu onların değil, onlar Anadolu’nun malı olmuş. Bu memleket bizim olduğu için bizim. Fethettiğimiz için değil.”
Paragrafın anlatım biçiminin ne olduğunu sebebiyle birlikte açıklayınız. ( 10P)









9- Aşağıdaki cümlelerde “gibi” edatlarının hangi görevlerde kullanıldığını yazınız. (6 P)

• Zaman su gibi akıyor. (……………………………………..)
• Onun gibi insanlara her zaman rastlanmaz. (……………………………………..)
• Senin gibisinden başka bir şey beklenmezdi. (……………………………………..)

10- Aşağıdaki fiilleri özneleri ve nesnelerine göre çatıları yönünden inceleyiniz. (8 P)

• Yaşlı adam köşedeki masaya oturdu.
Öznesine göre :
Nesnesine göre:
• O vefasız yıllarca seni ağlatmış.
Öznesine göre :
Nesnesine göre:

11- Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz. (6 P)

• “Tarağı eline alıp bir süre tarandı.” Cümlesinde fiil öznesine göre çatısı yönünden……………………..fiildir.
• “Sizi çok özlemiştik.” Cümlesinde fiil ……………………….birleşik zamanda kullanılmıştır.
• “Hiçbir sanatçı kendinden önce yazılmış eserlere sırt çeviremez.” Cümlesinde “hiçbir” ………………..sıfattır.

S.1.Aşağıdaki kelimeleri işaret sıfatı ve işaret zamiri göreviyle cümle içinde kullanınız.

İşaret zamiri İşaret sıfatı
BU
ŞU:
O:
BÖYLE:
HANGİ:

S.2. “geliyordum, sevseymiş, yapmalıysa, açtırmalıyız ,tutsun” fiillerini kip, zaman ve şahıs açısından inceleyiniz.

S.3. “Yarın okulda buluşuruz.” “Akşamları sahile iniyorum.”

“ Çocuk çok susamış olacak.” “Birkaç saat sonra gelirler.”

Yukarıdaki cümlelerdeki eylemlerde anlam(zaman )kayması vardır.Bu eylemlerin kendi kiplerini altlarına yazınız.

S.4. Aşağıdaki dizelerin hangisinde zamir ekeylem alarak yüklem olmuştur?

A)Beni herkes severdi çocukluğumda.
B)Sendin bütün korkuların çaresi.
C)Ben uzaklarda olmalıyım,çok uzaklarda
D)Denize bakan evler gibiydim seninle.
E)Onu benden,beni ondan ayıran deniz

S.5. Ağlamaya, yas tutmaya vaktin yok çocuk Yandaki dizelerde iyelik zamiri almış kelimeleri gösteriniz.
Uçurtmanı kırdıysalar eğer
Düşlerini bir martının kanadına yükle
Pes etme çocuk pes etme


S.6 .Her şeye rağmen onun böyle davranması beni bunları yapmaya zorlayamaz ki;ne yapmamı bekliyorsunuz?

Yukarıdaki cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A)Belgisiz zamir B)Şahıs zamiri C)İşaret zamiri D) Soru zamiri E)İlgi zamiri

S.7.(I)Küçük bir yerdi burası.(II)Şehrin yüksek tepelerinden birindeydi.(III)Yeni yapılmıştı.(IV) Küçük çamlar,çiçek öbekleri,çimenler,daracık yollar…(V)Belediyeye ait,üzerinde numaralar bulunan kanepeler…

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat-fiil(ortaç) vardır?

S.8. Tencere yarım saattir kaynıyor.
Cahit Sıtkı’yı tavsiye ederim.
Ankara son gelişmelerden rahatsız.
Ezgi sobayı yaktı.
Akşam Serpil’i cepten ararsın.
Yukarıdaki cümlelerdeki ad aktarmaları bulup nasıl yapıldığını açıklayınız.

S.9. Zamirlerle isim tamlaması oluşturulabilir. ( )
Fiilimsilerin olumsuzu yapılamaz . ( )
Fiiller birden fazla kip eki alamaz,ek fiil alır. ( )
Sanatsal betimlemelerde kişisel duygu ve düşüncelere yer verilir.( )
Dilek kipleri zaman anlamı taşır. ( )



S.10. Bir çiçeğin size hissettirdikleriyle ilgili betimleyici bir paragraf yazınız.
2007–2008 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ
2.DÖNEM 1.YAZILI SORULARI
1-

Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol.
Şefkat ve merhamette güneş gibi ol.
Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol.
Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.
Tevazu ve alçakgönüllülükte toprak gibi ol.
Hoşgörürlükte deniz gibi ol.
Ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol.
Hz. Mevlana Türkler, kurultayın bu kararı üzerine, Ergenekon'dan çıkmak için yol aradılar; bulamadılar. O zaman bir demirci dedi ki: "Bu dağda bir demir madeni var. Yalın kat demire benzer. Demirini eritsek, belki dağ bize geçit verir." Gidip demir madenini gördüler. Dağın geniş yerine bir kat odun, bir kat kömür dizdiler. Dağın altını, üstünü, yanını, yönünü odun-kömürle doldurdular. Yetmiş deriden yetmiş büyük körük yapıp, yetmiş yere koydular. Odun kömürü ateşleyip körüklediler. Tanrı'nın yardımıyla demir dağ kızdı, eridi, akıverdi. Bir yüklü deve çıkacak denli yol oldu. Ergenekon Destanı’ndan

Yukarıdaki metinlerden de faydalanarak epik(destansı) ve emredici anlatımın üçer tane özelliğini yazınız. (10 puan)
Destansı Anlatım Emredici Anlatım









2- “Bale çok zor bir sanat. Azim, direnç, sabır ayrıca sağlıklı ve dengeli bir bünye olmalı bir balerinde, yeteneğinin yanı sıra. Sonra çocuğun çevresi bu sanata uygun olmalı. Sabır çok önemli. Düşünün ki çocukluk yok, gençlik yok. Buna karşılık elde edilen başarı keçiboynuzu yemek gibi bir şey.”
Yukarıdaki metinden sıfatları bularak türleriyle beraber aşağıdaki tabloya yazınız. (6 puan)

SIFAT TÜRÜ SIFAT TÜRÜ




3- “ En koyu umutsuzluğum içinde, bu umutsuzluğu aşmanın yollarını ardım. Bunu da iyiliğimden, herkesten daha üstün ruhlu olduğumdan yapmış değilim. Ama ben doğuştan içimde taşıdığım bir sezgi ışığına bağlıyım. Bu sezgiyle insanlar, binlerce yıldır, en büyük acılar içinde bile yaşamayı, sevmesini bilmişlerdir.”
Yukarıdaki metinden hareketle aşağıdaki tabloyu doldurunuz. (8 puan)

Soyut isim Tekil isim
Somut isim Çoğul isim
Basit isim Belirtili ad tamlaması
Türemiş isim Belirtisiz ad tamlaması

4- “ Köy romanı diye bir tür, başlangıçta bir zorlama tür olarak çıkmıştır ortaya. Bir takım kent aydınlarımız, konusunu köy hayatından alan, gerçekte ise o hayattan kaynaklanmayan sorunlar üstünde kalem oynatmaya itilmiştir.
Yukarıdaki metinden fiilimsileri (eylemsi) bularak türleriyle beraber aşağıdaki tabloya yazınız. (4 puan)

FİİLİMSİ TÜRÜ FİİLİMSİ TÜRÜ



5- “ Ben bir sanatçıyım ve sanat, insanları birbirine yaklaştıran bir etkinliktir. Yunus’u sevmek için Türk, Hugo’yu sevmek için de Fransız olmak gerekmez. Onların konuştukları dil aşktır, umuttur. Bir şiirde, bir hikâyede, bir romanda her şeyden önce bir insan yüreğinin atışları duyulmalıdır.”
Yukarıdaki metinden ek fiilleri bularak kip ve kişi özelliklerini yazınız. (5 puan)

EKFİİL KİP-KİŞİ EKFİİL KİP-KİŞİ EKFİİL KİP-KİŞİ


6- Aşağıda altı çizili olan fiil çekim eklerinin türünü karşılarına yazınız. (8 puan)

Bu işi de hallettik Hele bir gelesin.
Burak gelmemiş. Tabii ki bunu bilmelisin
Artık buralara gelmez. Bir kere de o gitsin
O ne yaptığını iyi bilir. Hemen beni görsünler
7- Aşağıdaki cümlelerde bulunan belgisiz sıfat görevindeki kelimeleri belgisiz zamir; belgisiz zamir görevindekileri de belgisiz sıfat olarak birer cümlede kullanınız. (4 puan)
Sözlerin hiçbiri kulağına girmiyordu.
Bazı insanların değişmez prensipleri vardır.
Yerinden kalkıp ötekilerin yanına gitti.
Birkaçı kenarda oturmuş oyun oynuyordu.

8- Aşağıdaki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz. (5 puan)
a- …………………..... sayfa sonunda ya da bölüm sonunda kaynağı göstermek veya ek bilgi vermek amacını taşır.
b- ………..…….……. cümlelerde yabancı sözcük ya da söz öbeklerinin bulunmamasıdır.
c- ………………….. bir metinde dil öğelerinin dil bilgisi kurallarına uyularak yan yana getirilmesidir.
d- Gözü yaşlı insan……………………bağdaştırmaya örnek iken; gözü yaşlı dağlar…………………bağdaştırmaya örnektir.

9- Aşağıdaki cümlelerin sonuna doğruysa “D”, yanlışsa “Y” yazınız. (6 puan)
a- Panelde resmi bir hava vardır. (….)
b- Panelde dinleyiciler de görüş belirtebilirler. (….)
c- Açıklık ve duruluğa aykırılık anlatım bozukluğuna yol açar. (….)
d- Varlıkların ayırıcı özelliklerini duyularımızla değil zihnimizle algılarız. (….)
e- Öyküleyici anlatımda betimleyici unsurlar yer almaz. (….)
f- Coşku ve heyecana bağlı anlatımda öznel yargılara yer verilir. (….)

10- Destanların genel özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir destan konusu olamaz?
A) Depremler
B) Toplumların göçü
C) Savaşlar
D) Ölümsüz aşklar
E) Büyük kuraklıklar 11- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, soru anlamı bir zamirle sağlanmıştır?
A) Beni ne diye arıyorsunuz ki?
B) Bu elbiseleri hangi parayla aldın?
C) Burada tembel tembel ne oturuyorsun?
D) Bu kalemin kime ait olduğunu biliyor musunuz?
E) Hangisini daha çok beğendiniz?
12- Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir zamir kullanılmamıştır?
A) İçimde uzayan her yol
Çıkar, gider dosta doğru.
B) Görmediğim bir el beni
Çeker gider dosta doğru.
C) Durman gayri dünya dursa
Dünden kalma neyim varsa.
D) Bu soruyu sordum hep kendime
Bulamadım derdime bir çare.
E) Ancak çeken bilir bu derdi, gamı
Bir kördüğüm baştan sona hepsi 13- Aşağıdakilerden hangisi betimlemeyle ilgili bir yargı değildir?
A) Betimleme bir nesnenin, yerin veya bir kişinin görünüşünü zihinde canlandırmayı amaçlayan bir anlatım tarzıdır.
B) Betimlemeye, kısaca kelimelerle resim yapmak da denilebilir.
C) Yazar dış dünyadan duygularıyla aldıklarını, kendi oluşturduğu evrende canlandırır ve dil vasıtasıyla okura sunar.
D) Yer betimlemesi, okuyucuya görmediği yeri gösterme amacıyla yazılır.
E) Betimleme sadece gözle yapılan bir faaliyettir.


14- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem iyelik hem de ilgi zamiri kullanılmıştır?
A) Yavrularımız birer birer yuvadan uçacak.
B) Sokaktaki insanla bir türlü dağılmadı.
C) Kalemlerimi, seninkilerle aynı yere koymuştum.
D) Ovanın ortasında köylüler çalışıyordu.
E) O herkesten dürüstlük bekler; ama dürüstlük nedir bilmez. 15- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir adlaşmış sıfat vardır?
A) Kırık notları bir an önce düzeltmen gerekiyor.
B) Bu işi kimseye belli etmeden yap.
C) En iyi ders, insanı eğiten derstir.
D) Notun iyisi tembeli motive eder.
E) Ders çalışırken aklımda hep sınav vardı.

16- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “etmek” sözcüğü yardımcı eylem olarak kullanılmamıştır?
A) Bu konuda ona ancak sen yardım edebilirsin.
B) Evde yoktuk; misafirlerimizi yolcu etmeye gitmiştik.
C) Bu ödülü çoktan hak ettiğini o da biliyordu.
D) Bu tablo sence on bin lira eder mi?
E) Bunu, birçok kez kendisinden rica ettim. 17- “En sevdiği çiçeklerden kocaman bir buket yaptırıp ona götürmeyi düşünüyordu.” cümlesindeki fiilimsiler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Tüm fiilimsiler sıfat fiildir.
B) Fiilimsiler sırasıyla sıfat fiil, bağfiil ve isim fiildir.
C) İlk ikisi sıfat fiil, sonuncusu isim fiildir.
D) İki fiilimsi kullanılmıştır.
E) Sıfat fiil, isim görevindedir.
18- -Koşa koşa eve gittim. Bir de ne göreyim, her şey yanıp kül olmuş. Yıkıntılardan dumanlar tütüyor.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Yardımcı eylemle kurulmuş birleşik fiil
B) Bağfiil
C)İstek kipiyle çekimlenmiş fiil
D)Sıfatfiil
E)Basit zamanlı fiil 19- Aşağıdakilerin hangisinde “birleşik eylem” yoktur?
A) Resimlerini çok beğendiğimi ona mutlaka söylemeliyim.
B) Tatlı bir tebessüm yerleşiverdi yüzüne.
C) Zamanın nasıl geçtiğini anlayamadım.
D) Ağzını açıp bir şey söyleyecekken vazgeçti.
E) Resim sergisini çizgilerle, sözcüklerle çok güzel anlatabiliyor.
20- Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi birleşik zamanlıdır?
A) Bu problemi sen halledebilirsin.
B) Ne emredersiniz efendim?
C) Her sabah erkenden gidiyormuş.
D) Ahmet öfkesinden deliye döndü.
E) Bu yazımı siz nasıl buldunuz?
PUANLAMA: İlk 9 sorunun puanlaması soruların üzerindedir. Test sorularının her biri 4 puandır.
Dersimiz.Com “Kaliteli ve Seçkin Eğitime Kaynak"

BAŞARILAR DİLERİM.

DİL ve ANLATIM DERSİ 10. SINIF 2. DÖNEM İKİNCİ YAZILI
SINAV SORULARIDIR.
AD SOYAD : Dersimiz.Com “Kaliteli ve Seçkin Eğitime Kaynak"
SINIF NO :

( 10 ) 1-) Aşağıdaki cümlelerdeki noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.
• Öğretici anlatımda okuyucunun .................................................. sahip olması gerekir.
• Düşsel anlatımda ....................................ve ya ........................varlıklar vardır.

( 15 ) 2-) Dilin doğasından ya da toplumsal gelişim ve dönüşümlerden kaynaklanan etkenler, dili değiştirir. Dildeki değişimler ses, biçim, anlam ve benzeri alanlarında gerçekleşir.Yirmi otuz yıl öncesinin “ yazmağa,gezmeğe “ söyleyiş ve yazılışları, yerlerini “ yazmaya, gezmeye “ biçimindeki kullanımlara bırakmıştır.Bu yönüyle dil durgun değil, değişken ve hareketli bir yapıya sahip toplumsal bir kurumdur.
Bu parçanın anlatım türü nedir? Bu anlatım türünün özelliklerinden dört tanesini yazın.


( 15 ) 3-) Aşağıdaki cümlelerde geçen zarfları bulup çeşitlerini yazın.

• Fikriye Hanım, bir süre sonra işin tehlikeli olduğunu anladı.
• Diğerlerinde olduğu gibi bu görüşmelerinde de dargın ayrıldılar.
• En güzel sermaye akıldır, insan için.
• Fabrikaya yeni getirilen adam bu zor işi nasıl yapabilir?

( 10 ) 4-) Aşağıdaki fiillerin yapısına göre çeşitlerini yazın.
• Bir bardak su vermesini rica ettim.
• İki arkadaş geçen yıl tanıştırılmış.
• Pencereleri kapatıver.


( 10) 5-) Aşağıdaki cümlelerin karşısına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazın
• Öğretici metinlerde söz sanatlarına ve yan anlamlı sözcüklere yer verilir.( )
• Kanıtlayıcı anlamda farklı kişilerin görüşlerine yer verilir. ( )

(10) 6-) “ Koş –“ fiil kökünden ad fiil ve zarf fiil türetip birer cümlede kullanın .


.
(10) 7-) “Hazırla-“ fiilini etken, edilgen ve dönüşlü fiil olarak birer cümlede kullanın .

(10) 8-) Aşağıdaki fiillerin kipini ve kişisini gösterin.
• Gelmiştik:
• Bilmem :
(10) 9-) Aşağıdaki fiillere “-t,-r,-tır” eklerinden birini getirin.Oluşan fiillerin nesnesine göre çatılarını yazın.
• Dinle-:
• Değiş-:

Sınav süresi : 40 dakika Başarılar dilerim .
Olcay ZORBA
Türk Dili ve Edebiyatı öğr.

B
2007-2008 ÖĞRETİM YILI SELÇUKLU LİSESİ
DİL ve ANLATIM DERSİ 10. SINIF 2. DÖNEM İKİNCİ YAZILI
SINAV SORULARIDIR.
AD SOYAD : Dersimiz.Com “Kaliteli ve Seçkin Eğitime Kaynak"
SINIF NO :

( 10 ) 1-) Aşağıdaki cümlelerdeki noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız
• Öğretici metinlerde dil..................................işlevinde kullanılır.
• Kanıtlayıcı anlatım inandırma,.........................ve..........................amaçlarıyla düzenlenir.

( 15 ) 2-) Denecek ki bir hayali romandır bu, romancı istediğini yapar, istediğini yaratır, yarattıklarına istediği kılığı verir.Doğrudur bu ; ancak zoraki olmamalı bu hayaller, yapmacık yankılar vermemeli.Sağlıklı bir araştırma yapılmış, 12 romanın hiçbirinde doğal bir kahraman yok. Üç büyük edebiyat dergisinde yayımlanan 32 öyküsünde de gerek kahramanları gerekse onların konuşmaları gerçeğe uygun değil.
Bu parçanın anlatım türü nedir? Bu anlatım türünün özelliklerinden dört tanesini yazın.

( 15 ) 3-) Aşağıdaki cümlelerde geçen zarfları bulup çeşitlerini yazın.

• Ben bunu tamamen unutmuştum.
• Arkadaşım, telefonda dönem ödevlerinin yarın teslim edileceğini söyledi.
• Arkadaşlarına hep böyle davranıyordu
• Ankara’ya giden bu yolda ne zaman geçmişler?

( 10 ) 4-) Aşağıdaki fiillerin yapısına göre çeşitlerini yazın.
• Seniha Hanım, odanın ortasında kalakalmıştı.
• Bor madeninin en çok ülkemizde olduğu keşfedildi.
• O, tüm dertlerini içine atarmış

( 10) 5-) Aşağıdaki cümlelerin karşısına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazın
• Tartışmacı anlatımda kesin ve kanıtlanmış ifadeler kullanılır.( )
• Düşsel anlatımda olay zinciri vardır. ( )

(10) 6-) “ Gül –“ fiil kökünden sıfat fiil ve zarf fiil türetip birer cümlede kullanın .


.
(10) 7-) “Karşıla-“ fiilini etken, edilgen ve işteş fiil olarak birer cümlede kullanın .

(10) 8-) Aşağıdaki fiillerin kipini ve kişisini gösterin.
• Seviyordu:
• Düşebilirsiniz :
(10) 9-) Aşağıdaki fiillere “-t,-r,-tır” eklerinden birini getirin.Oluşan fiillerin nesnesine göre çatılarını yazın.
• Bil-:
• Sus-:

Sınav süresi : 40 dakika Başarılar dilerim .
Olcay ZORBA
Türk Dili ve Edebiyatı öğr.
A
2007-2008 ÖĞRETİM YILI SELÇUKLU LİSESİ
DİL ve ANLATIM DERSİ 10. SINIF 2. DÖNEM İKİNCİ YAZILI
SINAV SORULARIDIR.
AD SOYAD : Dersimiz.Com “Kaliteli ve Seçkin Eğitime Kaynak"
SINIF NO :

( 10 ) 1-) Aşağıdaki cümlelerdeki noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.
• Açıklayıcı anlatımda...................... ve ..................ifade önemlidir.
• Kanıtlayıcı anlatımda örneklere ve ...........................yer verilir.

( 15 ) 2-) Sait Faik’in belli bir düşünceyi savunmadığı hikayesi doğru mudur? Bu düşünülebilir mi? Taraf tutmaması mümkün mü ? o , ruh asaletinin, dürüstlüğün, ahlaklılığın taraflısı değil miydi ? Gerçek Avrupalı ahlakına sahip Sait Faik, gerçi hikayelerinde, nutuk verir gibi, şu veya bu fikrin çığırtkanı olmamıştı. Asıl hüneri ve sanatı buydu zaten. Savunulan fikir, tutulan taraf onda ya bir olay ya bir davranış yahut bir portre halindeydi.
Bu parçanın anlatım türü nedir? Bu anlatım türünün özelliklerinden dört tanesini yazın.


( 15 ) 3-) Aşağıdaki cümlelerde geçen zarfları bulup çeşitlerini yazın.

• Soğuk suya arkadaşları ısrar edince girmişti Hasan .
• Çok az zamanımız kaldığını biliyorlar.
• Elinde bir kitapla yavaşça yukarı çıktı.
• Bunu niçin yapıyorsun?

( 10 ) 4-) Aşağıdaki fiillerin yapısına göre çeşitlerini yazın.
• Annesini hep avare eder.
• Bilmediğin şehirde kaybolursun.
• Dün orada gecelediler.


( 10) 5-) Aşağıdaki cümlelerin karşısına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazın
• Düşsel anlatımda kişileştirilmiş varlıklar vardır.( )
• Açıklayıcı metinlerde sözcükler mecaz anlamda kullanılır. ( )

(10) 6-) “ bak–“ fiil kökünden ad fiil ve sıfat fiil türetip birer cümlede kullanın .


.
(10) 7-) “Gör-“ fiilini etken, edilgen ve işteş fiil olarak birer cümlede kullanın .

(10) 8-) Aşağıdaki fiillerin kipini ve kişisini gösterin.
• Bulmalıydınız :
• Sormuyorlar :
(10) 9-) Aşağıdaki fiillere “-t,-r,-tır” eklerinden birini getirin.Oluşan fiillerin nesnesine göre çatılarını yazın.
• kus-:
• tut-:

Sınav süresi : 40 dakika Başarılar dilerim .
B
2007-2008 ÖĞRETİM YILI SELÇUKLU LİSESİ
DİL ve ANLATIM DERSİ 10. SINIF 2. DÖNEM İKİNCİ YAZILI
SINAV SORULARIDIR.
AD SOYAD : Dersimiz.Com “Kaliteli ve Seçkin Eğitime Kaynak"
SINIF NO :

( 10 ) 1-) Aşağıdaki cümlelerdeki noktalı yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.
• Tartışmacı anlatımda ................... ve ................... görüşlere yer verilir.
• Öğretici anlatımda okuyucunu .......................................... sahip olması gerekir.

( 15 ) 2-) Kaynak Yayınları, Atatürk’ün bu eserlerini on beş cilt halinde yayımlıyor.Şimdiye kadar dört cildi yayımlanan bu devasa külliyat, Mustafa Kemal’i tüm düşünsel yanlarıyla getirecek karşımıza. Hiçbir belgenin atlanmaması için büyük özen gösterilen bu çalışmadan dolayı, yayınevini ve yazarlarını kutlamak gerekiyor. Çünkü Atatürk’ü yeniden değerlendirebilmek için bulunmaz bir fırsat oluşturacak bu külliyat.
Bu parçanın anlatım türü nedir? Bu anlatım türünün özelliklerinden dört tanesini yazın.


( 15 ) 3-) Aşağıdaki cümlelerde geçen zarfları bulup çeşitlerini yazın.

• O da gelecek bir gün buraya.
• Pireyi deve yapmakta kimse senin kadar usta değil.
• Ülkemizde eğitim konusu ciddiyetle ele alınıyor.
• Ne yapacağımı düşünürken annem içeri girdi.

( 10 ) 4-) Aşağıdaki fiillerin yapısına göre çeşitlerini yazın.
• Yaptığım yemek içime sinmedi.
• Görmeyeli iyice süzülmüşsün.
• İzin alarak konuşabilirsiniz.


( 10) 5-) Aşağıdaki cümlelerin karşısına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazın
• Kanıtlayıcı anlatımda konudan kopmamak için sözcükler ve cümleler tekrar edilir.( )
• Açıklayıcı metinlerde tanımlama, açıklama, betimlemeden yararlanılır.. ( )

(10) 6-) “ Al–“ fiil kökünden ad fiil ve zarf fiil türetip birer cümlede kullanın .


.
(10) 7-) “Yıka-“ fiilini etken, edilgen ve dönüşlü fiil olarak birer cümlede kullanın .

(10) 8-) Aşağıdaki fiillerin kipini ve kişisini gösterin.
• uyumuyoruz :
• anlatacaktı :
(10) 9-) Aşağıdaki fiillere “-t,-r,-tır” eklerinden birini getirin.Oluşan fiillerin nesnesine göre çatılarını yazın.
• uç-:
• duy-:

Sınav süresi : 40 dakika

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 3163
favori
like
share
seleq Tarih: 10.01.2011 17:58
1 c 2 e 4 a 6 e 7 d yada e 9 c 10 a 11e 12e 14a 15b 19 b 20 a
ben bunları böle yaptım ama dogrumu bilmiorm katıldıklarınız varsa yazın pls
seleq Tarih: 10.01.2011 17:45
testin cevapları yoqmuydu acil bugun lazm
giqq Tarih: 26.05.2009 00:19
keşke cvplarıda olsa