Karen Horney, günümüzün insanini böyle tanimliyor: “Kaygilari nedeniyle davranislari, kisiligi nevrotik özellikler kazanmis kisi!”
Insanin günümüzdeki kaygilari için öyle çok neden var ki…
Kendimize iliskin kaygilar, çevremize iliskin kaygilar, kimi zaman dünyanin gidisine iliskin kaygilar yakamizi hiç birakmaz.
Son birkaç ay içinde hepimizi saran “deprem kaygisi” neredeyse gerçek bir ruh sagligi sorununa dönüstü. Hepimiz birer deprembilimci kesildik, fay hatti nerelerden geçiyor, deprem nerelere yakin, kaç siddetinde deprem nasil etkiler gibi sorular açik kaygilara dönüsüyor.
Deprem olayini asarsak eskisiyle yenisiyle kaygilar gene pesimizde, gene içimizde.
Iyi de, hep kaygiyla yasanmaz. Aslinda kaygiyla yasamak dünyanin en zor islerinden. Onun için de insanlar “kaygidan kurtulmanin” yollarini ariyor.
Kaygidan kurtulmak, bilissel düzeyde buna uygun bilgi, bilinç, duygu donanimiyla olabilir. Hem akademik zekânin hem de duygusal zekânin bu anlamda egitilmis olmasi “kaygiyi pozitif yasamaya” dönüstürebilir.
Bunun için “dört adimli bir strateji” uygulamak gerekiyor:
1. Adim: Kaygiyi tanimak, varligini bilmek.
2. Adim: Kaygiyi olusturan olgular, kosullar, kisilerle ilgili olarak degisik seçenekler olusturmak.
3. Adim: Bu seçenekleri tartarak yapilmasi gereken is konusunda karar vermek.
4. Adim: Verilen karar dogrultusunda harekete geçmek ve sorumluluk almak.

Bir deprem tehlikesinden girilecek sinava, çocugumuzla ilgili sorundan isimizle ilgili kaygilara kadar uygulamamiz gereken yol budur. Ancak her duruma özgü “yapilacak isler programi” elbette farkli olacaktir.
Ama pek çok insan için “kaygidan kurtulmak” kolay degildir. Bu durumda insanlar kendileri için “kayginin verecegi sikinti ve acilardan kurtulma yollari” olarak dört temel yol seçerler. Karen Horney’in üzerinde durdugu dört temel yol sunlardir :

1. Kaygi uyandiran olguyu ussallastirma:
Çocugumuzun atesi çiktigi zaman “kaygilaniriz.” Bir yandan da çocuklarin atesinin çabuk çiktigini, hemen telaslanacak bir sey olmadigini biliriz, ama “kaygilanmaktan kendimizi alamayiz.” Bu kaygiyi ussallastirarak (akla uygun duruma getirerek), çocugumuzun atesinin yükselmesinin çok kötü bir hastaligin isareti olabilecegini söyler, telasimiza hakli bir gerekçe buluruz.
Pek çok kaygimizi bu biçimde ussallastirarak “kaygimizin bizde yaratacagi sikintiyi hakli kilmaya” çalisiriz.
2. Kayginin varligini inkâr etmek :
Insanlar kendilerinde kaygi uyandiran herhangi bir seyi “inkâr ederek” bu kaygidan kurtulmaya çalisirlar. Isyerinde herkes için var olan bir “isten çikarilma” riskinin uyandirdigi kaygiyi, kisi “benim için hiçbir sey yok” diye inkâr ederek uzaklastirir. Bu biçimde “inkâr ederek kurtulmaya çalistigimiz” pek çok kaygimiz vardir. Insanlar kimi zaman çok yakinlarindaki bir tehlikeyi bile “görmeyi inkâr ederek” kurtulmaya çalisirlar. Alman demokratlari da “fasizm tehlikesini görmezden gelerek” kendilerini rahatlatmak istemisler, ancak fasizm gelince kendilerini kurtaramamislardir.
Burada dikkati çeken bir nokta da, tehlikenin yarattigi kaygi ne denli yüksekse inkâr da o denli siddetli olmaktadir.
3. Kaygiyi uyusturma yollari :
Bu yollarin basinda en çok bilinen “alkol kullanma”, “uyusturucu kullanma” gelir. Dünyada giderek artan alkol ve uyusturucu kullanimi “kaygiyi uyusturma” ile dogrudan baglantilidir. Ancak uyusturma yollari sadece bunlar degildir.
“Ise asiri düskünlük” de kaygiyi uyusturmanin çok uygulanan bir yoludur. Cumartesi pazar günleri de çalismak, yaz tatili yapmamak, ise asiri düskünlük, kaygiyi uyusturmanin hem de yüksek ödüllü bir yoludur.
Normal disi uyku uyumak da kaygiyi uyusturmanin bir yoludur. Burada dikkati çeken, çok uyudugu halde kisinin kendisini dinlenmis hissetmemesidir.
Cinsel edimler de kaygiyi uyusturmanin bir yolu olarak kullanilir. Asiri cinsellige düskünlük, ratsgele cinsel iliskiler, buna karsin doyumsuzlugu engelleyememek, sinirlilik, bu tutumun kaygidan kurtulmayla ilgili oldugunu ortaya koyar.
4. Kaygi uyandiran her seyden kaçinmak :
Toplumda bu konunun sik görülen örnekleri “bende bir sey bulurlar” kaygisiyla gerektigi halde doktora gidememek, dis hekiminden kaçinmaktir. Pek çok insan yapmasi gereken isleri, duydugu kaygi nedeniyle yapamaz duruma gelmektedir.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 702
favori
like
share
YusufEmre Tarih: 30.12.2004 00:24
Bu bilgileri bizimle paylastigin icin sagoalisn abi,tesekürler basarilar.
lazcop Tarih: 09.12.2004 12:51
BILGILER ICIN TESEKKÜRLER ABI