El insanı yamama bağlayan en önemli organdır. Beyinin verdiği komutların uygulamaya koyan son organ olma özelliğindedir. Zira ilk çağlarda taş taşıyan bir insan bu amaçla elini kullanırken, günümüzde komplex bir uçağı kullanan pilotta elini kullanmaktadır. Dolayısıyla elin fonksiyonel kapasitesi çok fazladır.

El; objelere ulaşır, onu tutar ve bu olayı devam etttirir ( tutma fonksiyonu ). Gerektiğinde parmakların fleksiyonu ile onları düşürmemek için güçlü yakalar ( güçlü yakalama fonksiyonu ). Objeler başparmak ile işaret parmağı arasında tutulabilir ( pinch fonksiyonu ). Bunların yanında önemli bir duyu organıdır.

Elin fonksiyonel anatomisi dediğimiz zaman işte yukarıda belirttiğimiz gerek basit gerek se komplike hareketleri yerine getirebilmesi için gerekli motor hareketler ve bu hareketleri sağlayan kas yapıları akla gelir. Ancak bundan önce elin duyu fonksiyonundan bahsedelim.

Elin duyusu üç sinir tarafından sağlanır. Ancak bu sinirler elde farklı bölgelerin duyusunu verirler. Radial sinir: Elin 1. parmağının dorsal yüzünün tamamının, 2.,3. parmağın tamamının dorsal yüzünün PIP ( proksimal interfalangial )ekleme kadar olan kısmının ve 4. parmağın radialdeki yarısının dorsal yüzünün PIP ( proksimal interfalangial )ekleme kadar olan kısmının duyusunu verir. Median sinir : 1, 2,3. parmağın tamamının ve 4. parmağın radial yarısının, volar yüzlerinin tamamının, 2,3. parmağın tamamının ve 4. parmağın radial yarısının, PIP eklem distalindeki dorsal yüzeyinin duyusunu verir. Ulnar sinir : 5 parmağın tamamının ve 4. parmağın ulnar yarısının hem volar hemde dorsal yüzlerinin duyusunu verir.

ELDEKİ KASLAR, İNNERVASYONLARI VE FONKSİYONLARI

Elin ve parmakların postür ve fonksiyonlarını sağlayan kaslar arasında kompleks bir balans vardır. Bu balans ekstrinsik ve intrinsik adalelerin uyum içinde çalışması ile sağlanır. Yani el fonksiyonlarını sağlayan 2 grup kas vardır. Bunlardan birincisi ekstrinsik kaslardır. Ekstrinsik kaslar; origosu elin dışında olan ancak insertiosu el veya karpal kemikler olan kaslardır. İntrinsik kas gurubu ise; hem origosu hemde insertiosu el olan kaslardır. Yani bu kaslar küçük kaslar olup elde başlar ve elde sonlanırlar.

A. Ekstrinsik Ekstansör Kaslar : Bunlar el bileğin proksimalindeki üst ekstremite kısmından başlayan ve el bilek seviyesinde 6 adet ayrı ekstensör retinakulumdan geçerek el veya parmakların dorsal yüzünde sonlanan kaslardır. I. Dorsal kompartmanda abduktor pollicis longus ( APL ) ve ekstansör pollicis brevis ( EPB ) vardır. Abduktor pollicis brevis 1. metakarpa yapışır ve başparmağa radial abduksiyon yaptırır. Ekstansör pollicis brevis adalesi ise; başparmağın proksimal falanksının proksimalinin dorsaline yapışır ve başparmağa MP ( metakarpofalangeal ) eklemden ekstansiyon yaptırır. II. Dorsal kompartmanda ekstansör carpi radialis brevis (ECRB) ve longus(ECRL) vardır. ECRL II. metakarpa yapışır ve el bileğine dorsofleksiyon ve radial deviasyon yaptırır. ECRB ise III.metakarpa yapışır ve el bileği dorsofleksiyonunda balansı ayarlar. III. Dorsal kompartmanda Ekstansör pollicis longus ( EPL ) vardır. Başparmak distal falanksına yapışır ve interfalangeal ekleme ekstansiyon ve kısmi olarakda adduksiyon yaptırır. IV.Dorsal kompartmanda Ekstansor indicis proprius ( EIP ) ve Ekstansör dijitorum communis ( EDC ) vardır. Bunlar parmakların orta falankslarının proksimaline yapışır ve metakarpofalangeal ( MCP ), PIP ve distal interfalengeal ( DIP ) eklemlerin ekstansiyonunda değişik derecede rol oynarlar. Asıl MCP eklem ekstansiyonu ekstrinsik ekstansörlerin saittal band üzerinden yaptıkları kuvvetle ortaya çıkarken, DIP eklem ekstansiyonu ekstrinsik lifler ve lateral bandaların katkılarıyla olur. V. Dorsal ekstansor kompartmanda Ekstansor digiti quinti ( EDQ ) vardır ve EDC’ nin ulnar tarafına yapışır. VI. Dorsal ekstensor kompartmanda Ekstansor karpi ulnaris ( ECU ) vardır ve V. Metakarp basisine yapışır. El bileğine ekstansiyon ve ulnar deviasyon yaptırır.

Parmaklardaki ekstansor tendonlar MP eklemdeki sagittal banda verdikleri uzantılarla MP eklemi orta hatta stabilize ederler. Sagittal band lifleri volar plate’nin lateral kenarlarına ve proksimal falanksın volarine yapışırlar. Sagittal band rüptüründe ekstansör tendonlar radial veya ulnare sublukse olur.

B. Ekstrinsik Fleksor Kaslar : Bunlar Fleksor dijitorum superfisialis ( FDS ) ve profunduslardır ( FDP ). FDP’ ler distal falanksın basis kısmına ve volare yapışır. Öncelikle DIP eklem olmak üzere, ilavetende PIP ve MP ekleme de fleksiyon yaptırır. FDS’ ler ise orta falanks basis kısmına yapışır ve PIP ve MP ekleme fleksiyon yaptırır.

C. İntrinsik Kaslar : İntrinsik kaslar elin postürünü kontrol ederler ki bunlar; dorsal ve palmar interossöz kaslar, lumbrical, hipotenar ve tenar haslardır. Bu kaslar primer olarak MP ekleme abduksiyon, adduksiyon ve fleksiyon yaptırırken aynı zamanda PIP ve DIP eklemin ekstansiyonuna destek olurlar. Dorsal interossöz kaslar parmaklara abduksiyon yaptırırken, palmar interossöz kaslar adduksiyon yaptırır. I.,II., ve IV. Dorsal interossöz kasların yüzeyel ve derin olmak üzere iki adet karınları vardır. Yüzeyel karınları proksimal falanks tüberkülüne yapışırken, derin karınları dorsaldeki hood aygıtına yapışır. Bu kaslar MP ekleme fleksiyon yaptırırken. PIP ve DIP ekleme ekstansiyonda katkıda bulunurlar. III. dorsal interossöz kasın tek adale karnı vardır ve dorsaldeki hood aygıtına yapışır. İnterossöz kasların tamamı MP eklemin hareket aksının palmarından ve transvers intermetakarpal ligamentin dorsalinden geçerler ve insertioları lateral band lifleridir. Yani PIP ve DIP eklem hareket aksınında dorsalinden geçerler. Dolayısıyla MP eklem fleksiyonda olduğu zaman interfalangial eklem ekstansiyonuna etkileri az iken, MP eklem hafif fleksiyonda veya ekstansiyonda iken interfalangial eklem ekstansiyonuna etkileri fazladır. İnterossöz kasların tamamı ulnar sinir tarafından innerve edilirler.

Lumbrikal kaslar 4 adet olup, origoları ait oldukları 2,3,4,5. parmakların FDP tendonlarının avuç içindeki kısmı olup, insertioları ilgili parmağın dorsal hood’ unun radial lateral bandıdır. Dorsal ve palmar interossöz kaslara göre volarden ve transvers intermetakarpal ligamentin volarinden seyrederler. Lumbrikal kaslar parmakların fleksor ve ekstansor dijital tonusunu yarlar ve dijital propriosepsiyonda rol oynarlar. FDP kasının kontraksiyonu ile lumbrikal kas origosu yukarıya çekileceğinden simultane olarak dorsal hood liflerindeki tension artar ve PIP ve DIP eklem ekstansiyona gelir. Lumbrikal kasların kontraksiyonuyla ise FDP kası aşağıya çekilir, ve FDP lerdeki tension azalır ve sonucunda da DIP eklem ekstansiyona gelir.

Abduktor dijiti quinti (ADQ )’ nin iki adet tendon insertiosu vardır. Birincisi abduktor tuberküle yapışırken, ikincisi V. Parmağın proksimal falanksının dorsal hooduna karışır. Fleksor dijiti quinti ( FDQ ) ise V. Parmak ulnar tuberkülüne yapışır ve MP eklemden fleksiyon yaptırır.

D. Dorsal Hood Apparatus ( Ekstansor Mekanizma ) : Ekstansor mekanizmayı oluşturan ekstrinsik ekstansor kaslar MP ekleme ekstansiyon yaptırırken intrinsik kaslar MP eklemi fleksiyona getirir. Hem intrinsik hem de ekstrinsik kaslar ise PIP ve DIP ekleme ekstansiyon yaptırır.

MP eklem ekstansiyonu ekstrinsik ekstansor tendonların çekmesiyle sagittal bandın sling ekisiyle proksimal falanksın kalkmasıyla gerçekleşir. MP eklem fleksiyonu ise proksimal falanksta tendinöz insertiosu olan intrinsiklerin sling etkisiyle gerçekleşir. Ayrıca FDP ve FDS ‘ lerde sekonder olarak MP eklem fleksiyonuna katkıda bulunur.

PIP eklem ekstansiyonu ekstrinsik dijital tendonların orta falansta insertiosu olan santral slipin hareketi ile gerçekleşir.İntrinsik tendonlarda lateral bandların medial slipleri yardımıyal PIP ekstansiyonuna yardımcı olur.

DIP ekstansiyonu ise lateral bandlar ve terminal tendon insertiosu ile olur. Lateral bandlar, radial tarftan ulnar tarafa kadar terminal tendon insertiosunu örterek distal falanksa yapışırlar.

El ve ön kol kaslarının innervasyonları :

Median sinirden innerve olan kaslar :

Pronator teres, fleksor karpi radialis, FDS’ler, Fleksör pollicis longus, İşaret ve orta parmağın FDP’ leri ve lumbrikalleri, Pronator quadratus, Opponens pollicis, Abduktor pollicis brevis, fleksor pollicis brevis

Ulnar sinirden innerve olan kaslar :

Fleksor karpi ulnaris, Yüzük parmağı ve küçük parmağın FDP’ leri, Fleksor dijiti minimi, abduktor dijiti minimi, opponens dijiti minimi, interossöz kaslar, Fleksor pollicis brevis, adduktor pollicis,

Radial sinirden innerve olan kaslar :

Brachioradialis, Ekstansor karpi radialis longus, Supinator, Anconeus, Ekstansor karpi radialis brevis, EDC’ler, EIP, Ekstansor dijiti minimi, ECU, APL, EPL, EPB




Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 6120
favori
like
share