Yomra Özdil Beldesi

Yomra Özdil Resimleri

İLÇE TARİHİ

Karadeniz'in en eski yerleşim merkezlerinden biri Trabzondur. Trabzon yerleşim merkezi olması yanında kültür, ticaret ve din açısından önemli bir şehirdir. Şüphesiz bu tarihi zenginlik şehir merkezi dışında da kendini gösterir.

Trabzon şehir merkezi dışında köklü bir tarihi mirasa sahip olan yerlerden biri de Özdil'dir. Özdil, Anadolu'nun Türkleşme aşamalarına paralel olarak Türkleşmiştir. 1025 yılında Anadolu'nun keşfini yapan Tuğrul ve Çağrı Beyler'in Kafkasları aşarak Trabzon'a gelip Yomra'nın Oğuz-Uz-Özdil Köyünde konakladıkları bilinmektedir. Bu tarihi tespit bize Özdil'in Trabzon şehir merkezinden 446 yıl önce Türklerin yerleşim merkezi olduğunu gösterir. Köyün adının Uzmesohor (=Oğuzların orta-merkez köyü) olması bu tarihi gerçeği desteklemektedir. Bilindiği gibi Bizanslılar Oğuz Türklerine "Uz" adını vermişlerdir. Oğuz boyları arasından özellikle Çepniler, Karadeniz Bölgesine yoğun olarak gelip yerleşen ve yörenin Türkleşmesini sağlayan en önemli oğuz boyudur. Çepniler toprağa bağlı ve tımar sahibi olarak yaşamaktaydılar. Trabzon' a gelen Çepnilere verilen tımarlar arasında Yomra ve çevresinin de yer aldığı belirtilmektedir. Muhtemeldir ki Yomra'ya bağlı en önemli yerleşim yeri olan Özdil bu topraklar arasında yer almaktaydı. Bugün Çepni ismiyle anılan yer ve sülâle adlarının varlığı, bizlere yörede Çepni kalıntılarının günümüze kadar yaşadığını gösterir. Fatih'in Trabzon'u fethinden (1461) sonra bölgenin Türkleşmesi ve Müslümanlaşması hızlanmıştır. Türk fetih politikası gereğince, bölgenin Türkleşmesinin tamamlanması amacıyla Trabzon bölgesindeki Rum halkı başka bölgelere zorunlu göç ettirilirken Trabzon' a, Osmanlı topraklarına yeni katılan Konya Karamanoğullarından da bir kısım halk yerleşmiştir. Böylece Trabzon şehir surları dışında var olan Türk nüfusu daha da hâkim konuma getirilmiştir.
Bölgemiz hakkında ilk idari yapılanmaya ait bilgiler, Faruk Sümer'in "Çepniler" adlı eserinde şu şekilde yer almaktadır. 1515 (H. 921) yılında yazılan Trabzon Sancağı defterinde, sancağın idari taksimatı nahiye esasına göre düzenlenmiştir. Yomra, Sürmene, Of, Atina (Pazar) Arhavi, Laz, İskele, Vilayeti Yakabit, Çoruha bağlı nahiyei Koniya Trabzon'un doğusunda yer alan nahiyelerdir.
Bu tarihten sonraki dönemlerde de bölgemize Türk toplulukları gelip yerleşmiştir. Bunlardan en önemli grup, Yavuz tarafından Maraş ve Halep bölgesi Osmanlıların eline geçince Şii baskısı altında bulunan bir kısım Sünni Türk, Yavuz'un daha önce valilik yaptığı bölgemize yerleştirilmiştir. Fetihten sonra gelen toplulukların bir bölümü önce Of ve çevresine, sonra da bölgemize yerleşmişlerdir. Trabzon Şer'iyye sicillerini incelediğimizde Özdil ile ilgili birçok mahkeme kararına rastlamamız mümkündür. Özdil halkının yaylacılık amacıyla yazları gittiği, Özdil' e tapulu bulunan Alacaçayır yaylası ile Gümüşhane Ekiz Köyü Şephane mezrası arasında arazi konusundaki anlaşmazlığın çözümü ile ilgili olarak 1664 (R.1080) de ilâm emrinin çıkarılmış olduğu görülmektedir. Bu ilâm, bize Uzmesohor (Özdil)'un kuruluşunun çok eski bir tarihe kadar indiğini göstermesi açısından önemlidir.
Özdil halkının, Osmanlı Devletinin son dönem sıkıntılarına da ortak olduğunu görmekteyiz. Birinci Dünya Savaşında yöre halkı aktif bir şekilde savaşın içinde yer almıştır. Nisan 1916'da başlayan Rus işgali sırasında muhacirliğin acı ve çileli günlerini görmüştür. Milli Mücadeleye üst düzey yöneticiler vermiş ve aktif rol almıştır. Bunların en önemlisi 1. mecliste de Atatürk'ün yanında yer alan Alay İmamı Hasan (Ayyıldız)'dır.
Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında bölge halkı her türlü zorluğu yaşamıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra yörenin tarım bölgesi olmayışı, halkı yeni bir ekonomik zorlukla baş başa bırakmıştır. Bu gün yöremizde yaşanan güzel günlere çetin ve uzun mücadeleler sonunda ulaşılmıştır.





Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2242
favori
like
share
MeMoLi Tarih: 30.09.2008 20:57
Te$ekkürLeR , Annemin Köyü oLuyoR ßurası