Ekonomik ve Sosyal Yapı

Kazakistan işlenebilir geniş topraklara sahiptir. Önemli ölçüde tarım ürünü ihracatçısı ve üreticisidir. Aynca bölgenin en zengin maden kaynaklarını elinde tutmaktadır. Geniş ölçüde maden çıkarma ve bunları işleme durumundadır. Ülkede metalurji, makine, petro kimya, tekstil, tarımsal ürünleri işleme sanayi'yi gelişmiştir.
Ülkenin ekonomik yaşamında devlet sektörü ağırlığını korumakta (% 90), özel sektörde ve kollektif şirketlerde ise % 10 bir pay bulunmaktadır. Ancak bu oranlar hergün özel girişim yönünde değişmektedir. 1991 ve 1992 de Kazak Hükümeti özelleştirmeye, mülkiyet ve serbest pazar ekünomisine girmeye başlamış ve ileri boyutlar kazanmıştır.
Ülkenin zengin petrol ve gaz rezervleri bulunmakta olup Chevron, Agip, Elf-Aquitaine, British Gaz Şirketleriyle anlaşmalar imzalanırııştır. Uu aradu Kazakistan ekonomisi canlanmaya başlamıştır. Para birimi Tenge'dir.
Türk Cumhuriyetleri içerisinde en zengin yeraltı kaynaklarına Kazakistan sahip bulunmaktadır. Başlıca yeraltı kaynakları; bakır, kurşun, çinko, krom, alüminyum, astbest, barıt, bizmut, krom, fosfat, titanyum, kömür, petrol ve bor'dur. Kazakistan Tungesten'de dünya dördüncüsüdür. Bu oranlar varolan rezervler anlamındadır. Bunların yanında demir-çelik gibi ağır sanayi işletmeleri de bulunmaktadır.
Ayrıca yirminin üzerinde termik santral günde 300 bin ton kömür tüketerek Urallar, Batı Sibirya ve Orta Asya'ya elektrik enerjisi sağlamaktadır.
Kazakistan'ın 160 bölgesinde 2.1 milyar ton pertrol rezervi bulunmaktadır ve Hazar Petrolleriyle birlikte ve tahmini toplam 4.5 milyar tona ulaştığı saptanmıştır.
1993 yılından sonra petrol üretimi 23 milyon tonu doğalgaz üretimide 6,7 milyar m3'e ulaşmıştır. Kazakistan'da Hazar Gaz yataklarıyla birlikte toplam rezervin 6 trilyon metre küpe ulaşacağı hesap edilmektedir.

[COLOR="darkorange"]Tarım ve Hayvancılık

Kazakistanda geniş ve ekilebilir tarım alanlan bulunmakta, başta buğday, tütün, şekerpancarı, pirinç, arpa ve diğer tarım ürünleri yetiştirilmektedir.
Kazakistan Cumhuriyetinde resmi açıklamalara göre 1993-94 yılında 2055 Sovhoz, 452 Kolhoz (Devlet Tarım tşletmeleri) 837 Tarım Kooperatif, 622 küçük tarım işletmeleri vc 9262 çiftlik bulunmaktadır. Arazi yanında üretim makineleri ve araçları devlete aittir.
Kazakistanda büyük çaplı sulama projeleriyle endüstri ve yem bitkileri üretimine ağırlık verilmiştir. Denebilir ki, bugünkü Kazakistan tarımı otuz yıl önceki Türkiye tarımını andırnıaktadır. Ayırıca,yapılan inceleınelerde tarım lopraklarından alınan üretim verimi düşüktür ve Kazakistan'daki 220 milyon hektar tarım alanının yaklaşık yüzde 82'si çayır ve mera alanıdır.

HayvancılıkGeleneksel olarak göçebe olan Kazaklar hayvancılığa her zaman büyük önem vermiş ve onları yaşamlarının bir parçası saymışlardır. Ayrıca geniş Kazakistan topraklarının çayır-mera ve otaklarla ve yaylaklarla kaplı olması da hayvancılığa özendirmiştir. Ancak, hayvancılık daha çok sığır ve küçükbaş hayvan ağırlıklıdır. Küçükbaş hayvanlar koyun ve keçidir. Hayvancılıkta sığır önemli yer tutmakta ve kişi başına düşen sığır sayısında birinci sırada yer almaktadır.

[COLOR="darkorange"]Sanayi

Kazakistan Sanayii incelendiğinde bu sanayinin Sovyet ekonomisinin gereksinimlerine göre ve onları karşılamak üzere planladığı görülür. Özellikle imalat, madencilik, enerji, metalurji, kimya ve petro kimya, inşaat malzemeleri önemli yer tutar.
Kazakistanda biri batıda ikisi doğuda üç petrol rafinerisi, dokuma endüstrisi, makina sanayii (traktörler, ziraat makineleri) ve gelişmiş kimya sanayiyi yer alîrken yılda 770.000 ton asbest, 9.4 milyon ton çimento üretmekte, taş ve toprağa dayalı sanayi gelişme göstermektedir.
Ulaştırma
Çok geniş toprakları bulunan Kazakistan'da ulaştırma ağının en büyük temelini demiryolları oluşturmaktadır. Bu demiryolları Kazakistan ekonomisi için büyük önem taşımaktadır. Ve yük taşımacılığının % 50'sini karşılamaktadır. Yolcu taşımanın % 50'sini Kara, % 30 demir ve % 2 ise hava yoluyla yapılmaktadır. Demiryolları ağı 13.600 km uzunluktadır. Kazakistan 400.000 taşıtlık bir karayolları filosuna ve taşımacılığına sahipti. Verilere göre her 100 kişiden sadece 13'ü telefon kullanmaktadır. Türk-Kazak ortaklığıyla (Netaş.Teletaş, HES Grubu) Telekomünikasyon alanında üretim ve montaj için çalışmalarını bitirmek üzeredir.
Bankacılıkta ise Kazak Merkez bankası kurulmuştur.

[COLOR="darkorange"]Sosyal Yapısı

Eğitim: Göçebe olarak doğan ve 19. yy.'ın sonunda yerleşik yaşama geçen Kazaklar XVIII. ve XIX yy. başlarından itibaren sağlıklı bireğitim çalışmalarına başlamışlardır.
İlk kez 1823 te Cihangir Han cami ve okullar açılmasını sağlamış, 1841'de de Kazak Lise'si kurulmuştur. Kazaklar bütün yaşamları boyunca Rusların, Ruslaştırma ve Hristiyanlaştırma politikalarına şiddetle karşı koymuşlardır. Büyük Türkçü îsmail Gaspiralı'nın bu konuda ve Kazakistan'da ileri anlamda çalışmaları olmuştur.
Böylece 1958'de Kazak okullarında Kazak tarihi okutulmaya başlanmıştır. 1988 de alınan bir kararla "Kazakça" resmi dil olarak kabul edilmiştir.
Bugün Kazakistan'da Kazak Devlet Üniversiteleri, Kazakistan Bilimler Akademisi, El Farabi Üniversitesi, Ahmet Yesevi Üniversitesi bulunmaktadır.
Türk Dünyasının büyük düşünürü Ahmet Yesevi'nin türbesi buradadır.
Kazakistan'da Sağlık hizmetleri devlet eliyle yürütülmekte olup, ölüm ve hastalık oranlarının yüksek olduğu. bilinmektedir ve çağdaş anlamda bir sosyal güvenlik sistemi yoktur.
Turizm ise istenilen düzeyde gelişmemiştir.
Kazakistan nükleer silahlara sahip bir ülkedir. Sovyetlerin Uzay çalışmalarını yaptığı Baykonur Uzay merkezi de Kazakistan Cumhuriyetindedir.
Bugün Kazakistan egemen ve bağımsız bir devlet olarak BM, AGIK ve diğer uluslararası kuruluşlarda yerini almış ve hızla kalkınma sürecine girmek istiyen bir ülkedir ve Türkiye Cunıhuriyeti ile çok sıcak, dostane ilişkiler içinde önemli anlaşmalar yapmıştır.

TAN -TV
31.KANAL-TV
KTK -TV
TOTEM -TV
RAHAT -ATV
KAZAKÎSTAN-1
ALATAU -TV, kanalları vardır.



[COLOR="darkorange"]Kazakistan Ekonomisi

Kazakistan'da 2005 yılında toplam iç üretimdeki büyümenin yüzde 9,4 olduğu açıklandı.
Ekonomi ve Bütçe Planlama Bakanı Kayrat Kelimbetov, ekonomide 2005 yılının değerlendirildiği Bakanlar Kurulu toplantısında yaptığı açıklamada, 2004 yılında toplam iç hasılada yüzde 32,3 paya sahip olan sanayi sektörünün payının, 2005 yılında yüzde 14 olarak gerçekleştiğini, bunun da maden hammadde ihracatındaki azalmadan kaynakladığını söyledi.

Sanayi sektöründeki büyümenin yüzde 4,6 olduğunu, bunun içinde madende yüzde 3,2, imalat sanayinde yüzde 6 büyüme görüldüğünü belirten Kelimbetov, son 4 yılda sanayide yıllık ortalama büyüme yüzde 10,9 olurken 2005'de yüzde 4,6 olmasının, petrol ve gaz üretimindeki büyümenin yüzde 13,9'dan yüzde 4,2'ye düşmesinden kaynaklandığını anlattı.

Kelimbetov, 2005 yılında en fazla büyümenin inşaat sektöründe görüldüğüne dikkat çekerek, inşaat sektörünün 2004 yılına göre yüzde 34,1 büyüme gösterdiğini, 2004 yılında toplam ekonomik büyüme içinde yüzde 9,3 olan payının geçen yıl yüzde 27,1'e yükseldiğini belirtti.

Kelimbetov, tarım sektörünün de, 2004 yılına göre yüzde 6,7 büyüme göstererek 2005 yılında toplam iç üretim içindeki payının yüzde 4,6 olduğunu bildirdi. Enflasyonun 2005 yılında yüzde 7,6 olduğunu belirten Kelimbetov, geçen yıl aralık verileri ile işsiz sayısının 650 bin 800 kişi ile çalışabilir aktif işgücü nüfusunun yüzde 8,2'sini oluşturduğunu söyledi. Bakan Kelimbetov, 2005 yılı içinde çalışanlara ödenen aylık ortalama ücretin 2004 yılına göre yüzde 19,3 artış göstererek, 33 bin 800 tengeye (250 dolar) yükseldiğini kaydetti.

Maliye Bakanı Natalya Korjova ise petrol gelirlerinden oluşan ulusal fonun, 2005 yılında 2,9 milyar dolar artışla 8 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Korjova, bu fonun ülkenin para politikalarının güçlendirdiğini, enflasyonun da kontrolde tutulmasına olanak sağladığını kaydetti.


[COLOR="darkorange"]kazakistan ekonomi, kazakistan ekonomi 2008, kazakistan ekonomisi, kazakistan ekonomisi 2008, kazakistan para birimi, kazakistanda ekonomi, kazakistanda ekonomisi, kazakistanda para, kazakistanin para birimi, kazakistanın ekonomisi,

Beğeniler: 1
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2312
favori
like
share