Botsvana



Botsvana Cumhuriyeti (Lefatshe la Botswana) önceleri İngiltere'ye ait Bechuanaland himaye bölgesi idi. 30 Eylül 1966 yılında bağımsız bir ülke oldu. Güneyinde Güney Afrika Cumhuriyeti, batısında Namibya, kuzeyinde Zambia ve kuzeybatısında Zimbabwe yer alır. Ülke, adını en büyük etnik grup olan Tswana'lardan almaktadır. Ekonomisi ağırlıklı olarak sığır, madencilik ve özellikle elmasa dayalıdır. Afrika'nın çöllerinden Kalahari çölü, ülkenin önemli bir kısmını kaplar. Yazların sıcak ve kurak, kışların ılık olduğu ülkede yarı kurak iklim yaşanmaktadır.Ülkenin denize kıyısı bulunmamamaktadır.

Ekilebilir alan %1'den az olduğu için tarım önem kazanamayıp yerini hayvancılığa bırakmıştır. Madenler: Elmas, Bakır, Nikel, Tuz, Gümüş, Kömür. İşsizlik resmi olarak %23.8 olsa da gayriresmi rakamlarda %40'a kadar çıkmaktadır.Buna rağmen Afrika'da kredi riski açısından en iyi ülkelerden biri olarak kabul edilir.

Coğrafya

Coğrafi konumu: 22 00 Güney enlemi, 24 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Afrika
Yüzölçümü: toplam: 600,370 km²
kara: 585,370 km² su: 15,000 km²
Sınırları: toplam: 4,013 km
Sınır komşuları: Namibya 1,360 km, Güney Afrika 1,840 km, Zimbabve 813 km
Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
Denizleri: yok (kara ile çevrili)
İklimi: Ülkenin büyük bölümünde kara iklimine özgü aşırılıkların görüldüğü astropik bir iklim hüküm sürer. Yaz ayları Ekim-Mart, kış ayları Nisan-Eylüldür. Sıcak ağustos rüzgarları Kalahari`deki kumları ülkenin her yerine taşır.
Arazi yapısı: Güney Afrika Platosu`nun bir parçasını oluşturan Botsvana, yüzey şekillerinin tepelik ve yer yer kırık olduğu güneydoğu kesimi dışında bir düzlük biçimindedir.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Limpopo kavşağı ve Shashe Nehri 513 m; en yüksek noktası: Tsodilo Tepelikleri 1,489 m
Doğal kaynakları: elmas, bakır, nikel, tuz, potas, kömür, demir yatakları, gümüş
Arazi kullanımı: Tarım için elverişli: %1 sürekli ekinler: %0 otlaklar: %46 ormanlık: %47 diğer: %6 (1993 verileri)
Sulanan arazi: 20 km² (1993 verileri)
Doğal afetler: Periyodik kuraklıklar; mevsimsel Ağustos rüzgarları batıdan eserek kumları ülkenin dört tarafına yayarlar, bu da önemli ölçüde görüntü kirliliğine neden olabilir.
Coğrafi not: kara ile çevrili



Coğrafi Verileri
Konum: Güney Afrika'da yer alıp, Güney ve güneydoğuda Güney Afrika Cumhuriyeti, batı ve kuzeybatıda Namibya, kuzeydoğu ve doğuda Zimbabve ile çevrilidir.
Coğrafi konumu: 22 00 Güney enlemi, 24 00 Doğu boylamı
Haritadaki konumu: Afrika
Yüzölçümü: toplam: 600,370 km²
kara: 585,370 km²
su: 15,000 km²
Sınırları: toplam: 4,013 km
Sınır komşuları: Namibya 1,360 km, Güney Afrika 1,840 km, Zimbabve 813 km
Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
Denizleri: yok (kara ile çevrili)
İklimi: Ülkenin büyük bölümünde kara iklimine özgü aşırılıkların görüldüğü astropik bir iklim hüküm sürer. Yaz ayları Ekim-Mart, kış ayları Nisan-Eylüldür. Sıcak ağustos rüzgarları Kalahari`deki kumları ülkenin her yerine taşır.
Arazi yapısı: Güney Afrika Platosu`nun bir parçasını oluşturan Botsvana, yüzey şekillerinin tepelik ve yer yer kırık olduğu güneydoğu kesimi dışında bir düzlük biçimindedir.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Limpopo kavşağı ve Shashe Nehri 513 m;
en yüksek noktası: Tsodilo Tepelikleri 1,489 m
Doğal kaynakları: elmas, bakır, nikel, tuz, potas, kömür, demir yatakları, gümüş
Arazi kullanımı: Tarım için elverişli: %0.65
sürekli ekinler: %0.01%
diğer: %99.34 (2005 verileri)
Sulanan arazi: 10 km² (2003 verileri)
Doğal afetler: Periyodik kuraklıklar; mevsimsel Ağustos rüzgarları batıdan eserek kumları ülkenin dört tarafına yayarlar, bu da önemli ölçüde görüntü kirliliğine neden olabilir.
Coğrafi not: kara ile çevrili

Nüfus Bilgileri
Nüfus: 1,639,833 (Temmuz 2006 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %38.3 (erkek 319,531; kadın 309,074)
15-64 yaş: %57.9 (erkek 460,692; kadın 488,577)
65 yaş ve üzeri: %3.8 (erkek 23,374; kadın 38,585) (2006 verileri)
Nüfus artış oranı: %-0.04 (2006 verileri)
Mülteci oranı: 6.07 mülteci/1,000 nüfus (2006 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.03 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.03 erkek/kadın
15-64 yaşlarında: 0.94 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.61 cerkek/kadın
toplam nüfusta: 0.96 erkek/kadın (2006 verileri)
Bebek ölüm oranı: 53.7 ölüm/1,000 doğan bebek (2006 tahmini)
Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 33.74 yıl
erkeklerde: 33.9 yıl
kadınlarda: 33.56 yıl (2006 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 2.79 çocuk/1 kadın (2006 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %37.3 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalıkları taşıyan kişi sayısı: 350,000 (2003 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenler: 33,000 (2003 verileri)
Ulus: Botsvana
Nüfusun etnik dağılımı: Tsvana (veya Setsvana) %79, Kalanga %11, Basarva %3, diğer (Kgalagadi ve beyaz ırk dahil) %7
Din: Yerel inançlar %50, Hıristiyan %50
Dil: İngilizce (resmi), Setsvana
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
toplam nüfusta: %79.8
erkek: %76.9
kadın: %82.4 (2003 verileri)
]
Yönetimi
Ülke adı: Resmi uzun adı: Botsvana Cumhuriyeti
resmi kısa adı: Botsvana
eski adı: Bechuanaland
ingilizce: Botswana
Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Cumhuriyet
Başkent: Gaborone
İdari bölmeler: 10 bölge ve 4 şehir konseyi; Merkezi, Chobe, Francistown, Gaborone, Ghanzi, Kgalagadi, Kgatleng, Kweneng, Lobatse, Ngamiland, Kuzey doğu, Selebi-Pikwe, Güneydoğu, Güney
Bağımsızlık günü: 30 Eylül 1966 (İngiltere'den ayrıldı)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 30 Eylül (1966)
Anayasa: Mart 1965, 30 Eylül 1966
Hukuk sistemi: Roma - Hollanda hukuku temel alınmıştır.
Oy kullanma yaşı: 18 yaş ve üzeri, genel
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACP (Afrika - Karayip - Pasifik Ülkeleri), AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), C, CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), ECA (Birleşmiş Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu),Intelsat, Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), NAM, OAU (Afrika Birliği Teşkilatı), OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), SACU, SADC, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)
]
Ekonomik Göstergeler
Ekonomiye genel bakış: Ülkenin gelişmekte olan karma ekonomisi büyük ölçüde sığır besiciliği ile elmas, bakır ve nikel madenciliğine dayanır. Bağımsızlıktan sonra enerji gereksinimi, madencilik, et ihracatı ve tarımsal üretime özel ağırlık veren bir dizi ulusal plan hazırlanmıştır. Ekonomi hızlı bir gelişme göstermişse de, gelir dağılımı oldukça dengesizdir. Başlıca tarımsal uğraş olan sığır besiciliği, az sayıda büyük çiftçi ailesinin denetimindedir. Madencilik, ihracat ve devlet gelirlerinin büyük bölümünü karşılar. Morupule ve Serowe yakınlarında zengin kömür yatakları bulunmuştur. 300 bin tonu geçen yıllık kömür üretiminin hepsi elektrik üretiminde kullanılmaktadır. Botsvana`nın imalat sanayisi yok denecek kadar azdır.
GSYİH: Satınalma gücü paritesi - 18.72 milyar $ (2006 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %4.7 (2006 verileri)
GSYİH - sektörlere göre: tarım: %2.4
endüstri: %46.9
hizmet: %50.7 (2003 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %11.4 (2006 verileri)
İş gücü: 288,400 (2004)
İşsizlik oranı: %23.8 (2004 verileri)
Bütçe: gelirler: 4.256 milyar $; giderler: 3.968 milyar $ (2006 mali yıl verileri)
Endüstri: elmas, bakır, nikel, kömür, tuz, potas; canlı hayvan
Endüstrinin büyüme oranı: %6.3 (2006 verileri)
Elektrik üretimi: 823 milyon kWh (2006)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %100
hidro: %0
nükleer: %0
diğer: %0 (2004)
Elektrik tüketimi: 2.464 milyar kWh (2004)
Elektrik ihracatı: 0 kWh (2004)
Elektrik ithalatı: 1.699 milyar kWh (2004)
Tarım ürünleri: mısır, darı, bakliyat, fıstık, fasulye, börülce, ayçiçeği çekirdeği; çiftlik hayvanları
İhracat: 4.836 milyar $ (2006 verileri)
İhracat ürünleri: elmas %72, araçlar, bakır, nikel, et
İhracat ortakları: Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) %87, Güney Afrika Tüketici Birlikleri (SACU) %7, Zimbabve %4 (2004)
İthalat: 3.034 milyar $ (2006 verileri)
İthalat ürünleri: Gıda ürünleri, makine ve taşımacılık araç - gereçleri, tekstil, petrol ürünleri
İthalat ortakları: Güney Afrika Tüketici Birlikleri (SACU) %74, EFTA %17, Zimbabve %4 (2004)
Dış borç tutarı: 520 milyon $ (2006)
Para birimi: Pula (BWP)
Para birimi kodu: BWP
Mali yıl: 1 Nisan - 31 Mart

İletişim Bilgileri
Kullanılan telefon hatları: 132,000 (2005)
Telefon kodu: 267
Radyo yayın istasyonları: AM 8, FM 13, kısa dalga 4 (2001)
Radyolar: 237,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 0 (1997)
Televizyonlar: 31,000 (1997)
Internet kısaltması: .bw
Internet servis sağlayıcıları: 3 (2000)
Internet kullanıcıları: 60,000 (2002)


Afrika'nın güneyinde, dört ya*nı kara olan bir ülkedir. Kuzeyden güneye ve doğudan batıya uzunluğu nerdeyse eşit olup, yaklaşık 933 kilometredir. Komşuları Zambia, Zimbabve, Namibia ve Güney Afrika' dır. Ülkenin Zambia ile sınırı, Zambezi Irma*ğı'nın o noktadaki genişliği olan 457 metredir.

BOTSVANA'YA İLİŞKİN BİLGİLER



YÜZÖLÇÜMÜ: 581.987 km2.
NÜFUS: 1.167.000 (1987).
YÖNETİM BİÇİMİ: Bağımsız cumhuriyet.
BAŞKENT: Gaborone.
COĞRAFİ ÖZELLİKLER: Doğuda tepeler ve bodur ağaç*ların yer aldığı bozkırlar; kuzeybatıda bataklık ve ırmaklar; batıda kuru ovalar vardır.
BAŞLICA ÜRÜNLER: Sığır, keçi; hayvan derisi; darı,mısır; elmas, nikel ve bakır.
ÖNEMLİ KENTLER: Gaborone, Serovve, Lobatse, Molepolole, Francistovvn, Selebi-Pikvve.
EĞİTİM: ilköğrenim parasızdır ve mezunların yüzde 80'i ortaöğrenime devam eder.




Botsvana'nın büyük bir bölümü denizden 600-1.200 metre yükseklikte düz ve açık bir platodur. Bunun beşte dördünü, seyrek ağaç*lar ve otsu bitkilerle kaplı Kalahari Çölü oluşturur . Doğudaki tepelerde otlaklar, kuzeydoğuda çeşitli ağaç*lar, batıda da bataklıklar ve çöller vardır. Chobe Irmağı kıyısı ormanlıktır.

Botsvana'nın ilginç bir özelliği de ülkenin kuzeybatısındaki Okavvango bataklık bölgesi*nin varlığıdır. Okawango Irmağı yeraltına girip kaybolmadan önce çok büyük bir iç delta oluşturur. Delta yabanıl yaşam açısın*dan oldukça zengindir. Bunlar arasında, özel*likle çeşitli kuş türlerini, su yüzündeki bitki*lerle beslenerek her yıl deltanın bir ucundan öbürüne göçen suaygırı sürülerini sayabiliriz. Okavvango bölgesi papirüs sazlıklarıyla da ünlüdür. Öbür önemli ırmaklar, Limpopo ve sürekli toprak üstünden akan tek ırmak olan Chobe'dir.

Hayvanlar ve İklim



Botsvana'nın kuru ve sıcak bir iklimi vardır. Sıcaklık 27°C-38°C arasında değişir. Geceler ve kış günleri, oldukça soğuk geçer. Yağmur, çoğunlukla aralık ve nisan ayları arasında yağar. Güneyde yıllık yağış 150 milimetredir; doğuda ise bunun iki ya da üç katına çıkar.
Botsvana'da, yabanıl hayvan türleri bakı*mından zengin ulusal parklar ve hayvan koru*ma alanları vardır. Bunlardan ulaşımı en kolay olanı kuzeydeki Chobe Parkı'dır. Bu parkta fil, suaygırı, zürafa, manda, zebra, aslan, pars, antilop, devekuşu, zehirli yılanlar ve çeşitli kuş türleri vardır.

Halk ve Sanayi



Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Beçuanalar sekiz ana kabileye ayrılır. Bunların en önem*lileri Banguato, Banguaketse ve Bakuena'dır. Kalahari Çölü'nde Afrika'nın en eski halklarından olan 10 bin kadar Buşman yaşar. Bunlar avcılık ve toplayıcılıkla geçinen göçe*belerdir. Ayrıca, birkaç bin Avrupalı ve Afrikalı karışımı melez ve az sayıda Avrupalı vardır. Avrupalılar'ın büyük çoğunluğu, ülke*ye güneydoğuda Güney Afrika'dan giren ve Zimbabve sınırına ulaşana kadar bütün ülke*yi kat eden demiryolu boyunca yerleşmişler*dir. Botsvana'nın başkenti Gaborone'dir.
Botsvana topraklarının yalnızca çok küçük bir bölümü tarıma elverişlidir. Başlıca ürünler mısır, darı, baklagiller ve kavun-karpuzdur.

Halkın başlıca uğraşı sığır yetiştiriciliğidir. Madenlerin bulunmasından önce hayvancılık Botsvana halkının hemen hemen tek geçim kaynağıydı. Bugün en yoksul insanlar bile en azından birkaç sığıra sahiptir. Bazı çiftlik sahiplerinin ise büyük hayvan sürüleri vardır. Elmastan sonra en önemli dış ticaret ürünü ve gelir kaynağı ettir. Sığırlar, güney yarıkürenin en büyük mezbahalarından biri olan, Lobat-se'deki et işletmesinde kesilir.

Botsvana maden bakımından çok zengin olmakla birlikte, bu doğal zenginliğin büyük bir bölümü işlenmemiştir. Bakır, nikel ve elmas 1960'tan sonra bulundu. Orapa elmas madeninde 1971'de çalışılmaya başlandı. Jwa-neng'deki, değerli taşlar elde edilen ocakta ise 1982'de üretime geçildi. Şu anda Botsvana dış ticaretinde en önemli yeri tutan elmas, dış ülkelerden elde edilen gelirin yüzde 65'ini oluşturmaktadır. Bakır ve nikel Selebi-Pikvve' de çıkarılır. Botsvana Afrika'nın en zengin kömür yataklarından bazılarına da sahiptir.

Tarih



Bağımsız bir cumhuriyet olan Botsvana Afri*ka Birliği Örgütü'ne, Birleşmiş Milletler'e ve İngiliz Uluslar Topluluğu'na üyedir. 19. yüz*yılda bölge, Kap'tan kuzeye doğru ilerleyen Avrupalılar'ın çok ilgisini çekti. İskoçyalı misyoner David Livingstone Afrika'daki ilk yıllarını, o zamanlar Bechuanaland diye bili*nen bu ülkede geçirmiştir.

1885'te İngiltere'nin egemenliği altına giren ülke uzun yıllar boyunca Güney Afrika'daki bir İngiliz komisyonunca yönetildi. O dönem*de Güney Afrika bu sömürgenin yönetimini üstlenmek istediyse de, İngiltere buna izin vermedi. 1966'da Bechuanaland bağımsızlığı*na kavuştu ve adı Botsvana olarak değiştiril*di. Bugün Botsvana ticaret açısından büyük ölçüde Güney Afrika'ya bağlıdır.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 383
favori
like
share