Kadın Giysileri

Başa giyilenler: Turuncu renkli puşu (Ağbani) başa bağlanır. Onun üzerine Siyah çit, onun üzerine ise kırmızı desenli oyalı (Hıbri), veya Leçek bağlanır. (Daha önceki yıllarda gümüş başlık ya da alına sağ şakaktan başlamak üzere sol şakağa kadar yarım ve tam altınlar dizilerek takılırdı. Altınlar yoksa onların yerine yuvarlak sarı takılar takılırdı.
Sırta Giyilenler: İç gömlek beyaz desenli, hakim yaka fistan (entari) çeşitli renklerde, altta şalvar (tuman) genelde desensiz ve tek renk olur. (koyu pembe,sarı,turuncu veya bordo olur.) Fistanın üzerine de ipek peştamal bağlanır. Bele ise elle dokunmuş, kırmızı siyah renk ağırlıklı 5 cm. eninde, en az 2 metre uzunluğunda, uçları püsküllü olan ve bele en az iki defa sarılan “keji" denilen kemer sarılır. Bütün bunların üzerine ise parlayan sarı renkli desenlerle süslenmiş kolsuz veya yarım kollu yelek giyilir.

Ayağa Giyilenler: Beyaz çorap ve postal (renkli yemeni) giyilir.
Aksesuar: Ellere kına sürülür, bele bir ucu kemere sıkıştırılan ipek mendil, saçlar örgülü, örgülere renkli saç bağı takılır.

Erkek Giysileri

Başa giyilenler: Siyah beyaz desenli ve uçları hafif püsküllü çefiye (Puşu)
Sırta Giyilenler: Turuncu veya koyu sarı veya beyaz renkli yarım kol düğmesiz ve hakim yaka ipek gömlek giyilir. Ğabardin Halep şalvarı (gri veya kahve rengi), onun üzerine Halep kuşağı bele sarılır. En üstte ise kırk düğme Halep Yeleği giyilir.

Ayağa Giyilenler: Beyaz çorap ve arkası çekecekli postal (yemeni) genelde siyah giyilir.
Aksesuar: Yeleğe takılan gümüş saat zinciri, kuşağa takılan kırmızı ve sarı iki adet ipek mendil, biri kuşağın sağ tarafına takılır, diğeri sol tarafına takılır.

SİVEREK YÖRESİ TAKILARI

Siverek’te çoğunlukla altın ve gümüşten yapılan takılar yaygın olarak kullanılmaktadır. Eskiden takıları çoğunlukla yerel sanatkarlar tarafından işlenirdi. Altın ve gümüş takıların yanı sıra, boncuktan yapılan takıları da kullanılmaktadır. Yörede kullanılan bazı takılar şunlardır.
TAÇ:Başa takılır. Özel günlerde genç kızlar, Düğünlerde de gelinler altın veya gümüşten yapılmış taçlar takarlar. Taclar tel işlemeli olup etrafına gümüş veya altın zinetlerle süslenerek de kullanılır.

ALINLIK: Alından yukarıya takılır. Başa takılan leçeğin üzerine iğnelenerek kullanılır. Altından veya gümüşten olanları vardır. Altından yapılanları altın bir zincire ortada en büyük bir Cumhuriyet altını olmak üzere, sağında ve solunda ikişer yarımlık altınlar, onların sağ ve solunda ise yine daha küçük olan ikişer çeyrek altınlar takılarak meydana gelen, alının üst kısmına takılır. İnce gümüş işlemelerle işlenmiş ve yine ortası geniş yanlara doğru inceleşen ve şakaktan şakağa kadar olanları da vardır.

REŞME: Başa takılan ve sadece sağ ve sol şakaklarda, genellikle altından üç kor olup birinci kor üç altından, ikinci kor iki altından üçüncü kor ise tek altından meydana gelir. Sadece sağ ve sol şakaklara tülbentin üzerine takılır. Onun üzerine de alına sarılan çit bağlanır, şakaklardan aşağıya doğru sarkar.

GERDANLIK: Levziklerin bir zincir üzerinde sıralanmasından meydana gelmiş çeşitleri olduğu gibi, haplı, salkımlı ve akik taşlı çeşitleri de vardır.
TASMA (Beğnik): Bir, iki, üç, veya dört sıralı olarak dizilmiş değişik desenli zincirlerin sıralanmasından meydana gelmiş ve boğaza takılan bir takıdır. Anadolu'nun bazı yörelerinde "Gıdıklık" da denilmektedir.

KÜPE: Bir çok çeşitleri olmakla beraber, Hilal şeklinde ve alt kısımları saçaklı modelleri yaygındır. Ayrıca uzun yıllar sonra tek erkek çocukları olan aileler, bu tek erkek çocuklarının özellikle sağ kulaklarına özel erkek çocuk küpeleri olarak U harfi şeklindeki küpeleri takarlardı.

HAMAYLI: Üzerinde ayet ya da duaların yazılı olduğu levhalar şeklinde veya ayetlerin yazılı olduğu kağıtları muhafaza eden bu takıların silindir, üçgen veya dikdörtgen biçimli olanlarının yanında, çok ince sigara tabakası şeklinde kapaklı olanları da vardır. Boyuna takılan bu takı, koltuk altından bele doğru veya boyuna takılıp gögüse doğru sarkanları da kullanılmaktadır. Bu takıların muhafazaları, altından, gümüşten veya değerli boncuklardan işlenmiş şekildedir.

GÖĞÜSLÜK: Yuvarlak şekilde, biraz bombeli ve telkari süslemelidir. Alt kısımları yarım ay şeklinde saçaklı olan göğüslükler ortalarındaki bir iğneyle sağlı sollu olarak göğüslere tutturulur.

KEMER: Siverek ve yöresinde kullanılan kemer takılar, altından veya daha çok gümüşten ve çok ince el işlemeleriyle işlenmiş renkli bocuklardan yapılır. Altın ve gümüş olanları, kişinin kendi zevkine uygun olarak, bir kemerin üzerine düzenli bir şekilde sıralayıp sabitleştirdiği altın ve gümüşlerden yapılabilirdi. Renkli ve değerli boncuklardan yapılanlarında çeşitli kilim, geometrik ve hayvan resimli desenlerle yapıp bu desenlere uygun tokalarla süsleyerek kullanılmaktadır.

FRENK BAĞI : Boyuna takılan altından yapılmış yaklaşık bir metre boyunda enli bir takıdır, alt kısmında ve çevresinde büyük ziynetlerle birlikte kıllanılır.
BİLEZİK: Telkari süslemeli ve menteşeli (tahta bilezik) olan tipleri yanında uç kısımları yılan başı şeklinde, kalın yuvarlak gümüşten olanları da vardır. Siverek’te genellikle gelin olacak kızlar için akıtma denilen enli bilezikler takılır.

HIZMA: Buruna takılan bir takı olup, altın ve gümüşten yapılan çeşitleri vardır. Bazıları sade bir yuvarlak şekildedir, bazıları ise bu yuvarlak şekle bir küçük parça daha takılarak saçaklandırılarak kullanılır.

HALHAL: Bilezik şeklinde ayak bileklerine takılır. Bu takı bayanlar tarafından kullanıldığı gibi çocuklara da takılmaktadır. Ayağa takılan bir bileziğin çevresi, habbe denilen nohut iriliğindeki içi boş gümüş topların küçük bir halka ile bileziğe takılan, içerisine konulmuş sert cisimler kişi yürüdüğünde sesler çıkarmasını sağlar. Ayrıca bu bileziğe küçük parçalar da takılarak saçaklandırılıp, seslerin daha zengin çıkmasını sağlar.

SAÇ İĞNESİ: Saç korunun alt kısmına takılır. Bu takılar altından olabildiği gibi, gümüş veya değerli bir madenden de olabilir.
SAÇ KORU: Arkadan başın üzerine takılarak omuzlara kadar sarkan bu takı, saç görünümünü veren siyah ipekten yapılmıştır.

ENSELİK: Başın arkasına sağlı sollu olarak korunun üzerine takılır ve enseye doğru sarkar. Dört sıra halinde saçaklı, madeni bir takıdır.

MAŞALLAH: Alına takılır. Üzerinde "Maşallah" yazılı, altın veya gümüşten yapılmış, etrafı düz veya saçaklı, yuvarlak , üçgen veya kare şeklindeki plaka halindedir. Ya saça takılır, ya da çocuklarda kullanılacaksa omuza takılır.

TEPELİK: Başa takılır. Genelde gümüşten yapılır. Altından yapılanına nadiren rastlanır. En büyük özelliği alına sarkan bölümün ortasına mavi renkte Firuze veya benzeri kıymetli mavi taşlar takılı olup sağ ve sol bölümlerine zincir ve çeşitli desenli parçalarla alın bölümü zenginleştirilmiş, sağ ve sol şakaklarda üstten geniş, alta doğru üçgen şeklinde daralan süslemelerle beraber sağ şakaktan sol şakağa ve ön taraftan arka tarafa gümüş zincirlerle birbirine bağlanarak, iki uç, başın arka tarafında birleştirilmiş şekliyle meydana gelmiştir. Tepelik özel günlerde kullanılır. Günümüzde pek kullanılmamaktadır.



siverek erkek giysileri, siverek giyim ve takılar, siverek kadın giysileri, siverek yöresi takıları, şanlıurfa takıları alınlık, şanlıurfa takıları enselik, şanlıurfa takıları frenk bağı, şanlıurfa takıları gerdanlık, şanlıurfa takıları göğüslük, şanlıurfa takıları halhal, şanlıurfa takıları hamaylı, şanlıurfa takıları hızma, şanlıurfa takıları kemer, şanlıurfa takıları küpe, şanlıurfa takıları maşallah, şanlıurfa takıları reşme, şanlıurfa takıları saç iğnesi, şanlıurfa takıları taç, şanlıurfa takıları tepelik

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 7564
favori
like
share
KaRaKıZ Tarih: 11.10.2008 10:33
tşkler