Tortikolis - Tortikolis Nedir - Tortikolis Tedavisi - Eğri Boyun

TORTİKOLİS
Çocuklarda tortikolisin nedenleri :
Sternomastoid tm
Anormal intrauterin pozisyon
Servikal hemivertebra
Servikal lenfadenit / abse
Retrofaringeal abse
Şaşılık
Posterior fossa tm.
Atlantooksipital subluksasyon (Tonsillektomiye sekonder)
GER. İle birlikte spazmodik (Sandifer sendromu)
Postural (Familyal).
Tortikolisin en sık nedeni bir sternocleidomastoid (SCM) kasındaki kısalık , fibrozis ve gerginliktir. % 2 – 8 olguda bilateral olabilir.
Çocuk 2 – 3 haftalık olunca SCM kasında görülebilen ve / veya palpe edilebilen bir şişlik söz konusudur.
(SCM tümörü). SCM de görülen tümör yaklaşık olarak olguların 2 / 3 ünde söz konusudur. Geri kalan 1 / 3 ünde ise SCM kasının diffüz fibrozisi söz konusudur. SCM tümörü 12 aya kadar persistans gösterebilir. % 2 – 8 iki taraflıdır.

TARİHÇE
Büyük İskender in tortikolisi olduğu yazılır. (Plutarch).
Antyllus , miladdan sonra 350 de tenotomiler yapmıştır.
Otantik olarak SCM kasını ilk defa kesen Amsterdamdan Minnius dur. (1641).
Heusinger (1826) – Bir SCM tümörünü tarif etti..
Dupuytren de tortikolis ile ilgilenmiştir.

ETYOLOJİ
Tortikolisin etyolojisi hakkında bilgi azdır. İdiopatik intrauterin embriyopatiye bağlı olabilir. SCM kompartman sendromuna yol açan bir intrauterin pozisyonel bozukluk olduğuda düşünülür.
Obstetrik zorlukların yüksek insidansı , bunların bir neden değil , fakat bir sonuç olduğunu düşündürür.
Örneğin , kısalmış SCM kası nedeniyle çocuğun pelvise baş ile değilde makat ile prezante olması gibi (% 20 – 30).
Prenatal USG ile tanı konmuş SCM tümörü yoktur.

PATOLOJİ
Histolojideki temel anomali SCM kası liflerinin fibrozis ile replasmanıdır.
Jones , kas lifleri arasında kollajen ve fibroblast birikimi ile karakterize endomysial fibrozisi tanımlamıştır.
Sarkoplazmik çekirdekler kompakt bir hale gelerek dev kas hücrelerini oluştururlar. Bu dev hücreler multinükleer görünümdedirler. % 8 olguda bu değişiklikler iki taraflıdır. (%2 – 8 ).
Fibröz dokunun yenidoğandaki matüritesi , hastalığın doğum öncesi başlayabileceğini gösterir. Bu nedenle de doğumda sık obstetrik zorlukların görülmesine neden olur.
Tortikolis olgularında makat doğumu oranı % 20 – 30 dur. Tortikolis olgularının % 60 ında komplike doğum söz konusudur. Bu durum SCM kasının fibrozisi nedeniyle fetusun in utero pozisyonunun etkilendiği ve belkide başın maternal pelvise normal angajmanının engellendiğini gösterebilir.
Tedavi edilmemiş SCM fibrozisi olgularının doğal seyri sonucunda 6 ay içinde % 50 – 70 olguda komplet rezolusyon söz konusudur. Yaklaşık olarak % 10 olguda tümör persistans gösterip 12 ayın ötesine geçebilir.

KLİNİK ÖZELLİKLER
SCM Tümör :
Tümör 1 – 3 cm çapında , sert , oval biçimli , ağrısız ayrı bir kitle olarak SCM kası içinde palpe edilir.
Tüm dokukların %0,4 ünde görülür. Genellikle doğumdan 2 – 3 hafta sonra ortaya çıkar.
Küçük çocuklarda baş tümörün kontralateraline doğru rotasyondadır. Fakat fleksiyon henüz tam olarak gelişmemiştir.
Büyük çocuklarda ise SCM kası tümörü daha geri plandadır. Tüm SCM kası boylu boyunca kalınlaşmış ve sertleşmiştir.
Başın rotasyonu ve lateral fleksiyonu kısıtlanmıştır. (Tümörün olduğu tarafa doğru). Rotasyonel komponenti daha iyi incelemek için çocuğun arkasında durularak başa pasif rotasyon yaptırılır.
İpsilateral rotasyon ve lateral fleksiyon kısıtlıdır. Büyük çıcuklarda ipsilateral omuzun elevasyonu vardır. Bunun amacı her iki gözü aynı horizontal planda tutabilmektir. Bu küçük çocukta görülmez. Çocuk ayağa kalkmaya başlayınca omuz elevasyonu da ortaya çıkar.

AYIRICI TANI
SCM fibrozunda kasın anterior kenarı gergin bir fibröz bant gibidir. SCM kası boylu boyunca palpe edilerek bir sertleşme kalınlaşma veya fibrozis alanının varlığı araştırılır.
2 / 3 olguda tüm SCM kası fibrotiktir.
Eğer SCM kasında tümör ya da fibrozis yoksa , kısalık yoksa tortikolisin nedeni SCM kasındaki bir anomali değildir. Tortikolis nedenleri içinde ayırıcı tanı yapılmalıdır.
Şaşılık tortikolise neden olabilir. Tortikolis ilk başta gözlerin anormal pozisyonunu kompanse eder. Dolayısıyla hastalar önce tortikolisle prezente olurlar. Tortikolisin pasif olarak düzeltilmesi sonucu şaşılık belirgin hale gelir. Nadiren de olsa şaşılık ve tortikolis koinsidans gösterebilir.
Posterior fossa tümörleri beyin köküne bası yaparak (Foramen Magnumda) boynun tek taraflı akut sertlığine neden olurlar. Boyun bu şekilde donar. Pasif hareket dahi yaptırılamaz.
Servikal vertebraların hemivertebrası doğuştan itibaren var olan tortikolis nedenidir. Zamanla spontan rezolusyon görülmez. Dorsal spinöz proseslerin palpasyonu ve radyografisi tanı koydurur.
Tonsillektomi sonrasında oluşan atlantooksipital subluksasyon tortikolis nedenidir.
Tortikolisin sekonder etkileri :
Plagisefali (İnfantta)
Fasiyal hemihipoplazi (İnfantta)
Kompensatuar skolyoz (Büyük çocukta)

1- PİLAGİSEFALİ
Tortikolisli ufak çocukta başın sabit rotasyonu nedeni ile yerçekimi , yumuşak kafa tasını deforme eder. Bir oksiputun düzleşmesi sekonder olarak kontralateral alınında düzleşmesine yol açar. Bu asimetrik kafatası deformitesine “Plagicephaly” denir. Yaşamın ilk ayları içinde gelişir. En iyi olarak kuşbaşı bakılınca görülür. Çocuk dik duruma geçince (oturmak) plagisefali zamanla düzelir.

2– FASİYAL HİPOPLAZİ
Eğer tek bir SCM kası yüzü uzun süreli immobilize ederse fasiyal deformite ortaya çıkar. Fibrotik kasın normalden yavaş büyümesi nedeniyle yüzün o tarafındaki malar eminence sınırlı kalır. Progresif asimetri ortaya çıkar.
Mandibula ve maksilladaki bu büyüme inhibisyonu önemli bir prensibi gösterir. Normal kemik gelişimi için normal kas hareketi gereklidir.
Hemihipoplazinin derecesini anlamak için gözlerden ve ağızdan geçen planların birbiriyle yaptığı açıya bakılır.(Normalde paralel).
Fasiyal hemihipoplazi gelişimi ameliyat endikasyonudur. SCM kasının kesilmesi normal gelişimi sağlar. Belirgin fasiyal hemihipoplazinin gelişmesi için en az 8 ay gerekir. Fakat bunun gözle anlaşılabilmesi 3 – 4 yaşından önce olmaz.

3– POSTURAL KOMPENSASYON
Çocuk yürümeye başladığında her iki gözünü horizontal planda tutabilmerk için ipsilateraldeki omuzunda bir elevasyon ortaya çıkar.
Kompensatuar servikal ve torasik skolyoz görülebilir. İnaktiviteye bağlı komşu trapezius kasında atrofi ortaya çıkabilir.

KONSERVATİF TEDAVİ
Olguların çok büyük bir kısmında sternokleidomastoid fibröz spontan olarak rezolue olur. Dolayısıyla cerrahi nadiren endikedir. Baş ve boynun manuplasyonunun etkisi tartışmalıdır. Fizyoterapi ve düzenli boyun egzersizleri aileye “Çocuğum ile ilgileniyor” hissini vermede yararlıdır. Bazıları Fizyoterapist gözetiminde ailenin çocuğa pasif boyun ROM egzersizleri yaptırmasını önerirler. Diğerleri ise ipsilateral tarafa oyuncak gibi çocuğun ilgisini çekerek eşyaların yerleştirilmesini önerirler.

OPERATİF TEDAVİ
CERRAHİ ENDİKASYONLAR :
12 Aydan sonra başın rotasyonunu sınırlayan SCM kası sertliği
Progresif fasiyal hemihipoplazi
1 Yaşından büyük çocukta prezentasyon.
SCM kası en iyi olarak alt ucundan kesilir. (Diğer kısımlarından da kesilme tarif edilmiştir).
SCM kasının sternal ve klavikular uçlarının 1 cm üzerinden 3 – 4 cm lik transvers cilt kesisi yapılır. Platisma kesilir. Eksternal juguler ven ekarte edilir.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2017
favori
like
share
casper Tarih: 14.10.2008 14:08
her geçen günyeni bir hastalık duyuyoruz,

tşkler canım
SU-PERISI Tarih: 14.10.2008 11:47
Paylaşımın için teşekkürler.