Konfüçyüsyanizm


Dinin kurucusu Konfüçyüs M.Ö. 551- 479 yılları arasında yaşamış bir filozoftur. Şantung eyaletinde doğmuş ve orada ölmüştür.

O zamandan beri eyalet Çinlilerce kutsal sayılır. Konfüçyüs ün hayatında başarılı bir öğretmenlik dönemi vardır. O nun en önemli özelliklerinden biri kendine aşırı güvenidir. Bütün hayatı boyunca insanları, iyiye, doğruya ve Şerefli bir yaşamaya yönelten, inandığı prensipleri yaymak için kitap yazan Konfüçyüs, daha çok akla hitap metodunu kullanmış, mistik bir tavır takınarak metafiziğin her türünü reddetmiştir.

Konfüçyüs hiçbir zaman Lao-Tseu gibi, gibi ilahi bir kuvvetin elçisi olduğunu iddia etmemiştir. Dini konular üzerinde fazla konuşmamasına rağmen çoğu zaman O, kutsallaştırılmıştır.

Konfüçyanizm de insanın evlenmeden veya bir erkek evlat bırakmadan ölmesi büyük günah sayılır. Çünkü erkek evladın, ata ruhlarına ibadeti devam ettireceğine inanılır. Ata ruhları her aile için özel koruyuculuk görevini yerine getirir.

Konfüçyanizm Vu-Ti zamanından 1912 yılına kadar devletin resmi dini kabul edilmiŞtir. Bir bakıma Konfüçyanizm, geleneksel Çin Şinizmi nin kaideleşmesi şeklidir.

KUTSAL METİNLER

Konfüçyanizm in mukaddes kitapları, Konfüçyüs ün öğrencileri tarafından büyük bir dikkatle toplanmıştır. Bu metinler Konfüçyüs e isnat olunan iki kitaptan meydana gelmiŞtir ve 1- Klasikler, 2- Kitaplar diye iki kısma ayrılır.

Konfüçyüs bütün eski Çin metinlerini gözden geçirmek suretiyle atalar kültürüne dayalı Çin medeniyetini ortaya koymak istemiştir. Konfüçyanizm in en önemli dini metinleri olan beş klasik şu kitaplardan meydana gelmektedir:

-Değişiklikler Kitabı,

-Tarih Kitabı,

-Şiirler Kitabı,

-Törenler Kitabı,

-ilkbahar ve Sonbahar Vekayinameleri.

Sung Hanedanı tarafından 11. yüzyılda bir araya getiren diğer dört kutsal metin de şunlardır:

-Konfüçyüs ün Konuşmaları,

-Mansiyus un Sözleri,

-Ortayol Doktrini,

-Büyük Bilgi.



Kutsal metinler üzerine Çin bilginlerince yazılan tefsirlerin en meşhuru Tehou-Hi nin eseridir.

İBADETLERİ

Konfüçyanizm de ayrı bir rahipler sınıfı olmadığı için ayinler genellikle devletin yetkili memurlarınca yönetilir. Dünyanın üstün idarecisi Gök tanrı için yapılan törenleri hemen ekseriyetle imparator yönetir. Her yıl 22 aralık gece yarısından sonra başlayan bu törenler adaklar, içkiler, yiyecekler ve müzikli alaylar Şeklinde icra edilir. Pekin in güneyindeki dünyanın en büyük mihrabı sayılan üç teraslı beyaz mihrabın çevresinde yapılır.

Halk ibadetinde en yaygın olan anlayıŞ atalara ibadettir. Konfüçyüs ten önce de çok yaygın olan bu ibadet, O ndan sonra da devam etmektedir; çünkü bu dinin ölmüŞ ata ruhlarının ev veya mezarın etrafında dolaŞtıklarına inanırlar. Bu bakımdan evin sakinleri belli zamanlarda, ölüleri için kutsal birliği sağlamak üzere yiyecek hazırlamayı bir görev bilir. Konfüçyanizm de önemli bir yer tuttuğu için ruhları rahatsız etmeden son derece sakınılır.

ÖĞÜT VE ÖZDEYİŞLERİ

Öğretileri en büyük ilgiyi Çin de Han Hanedanı ndan görmüŞtür.chr(34)Büyük Bilgichr(34) ve 8220;Ortayol Doktrinichr(34) adlı kitapların yayınlanması bu zamanda gerçekleŞmiŞtir. O nun öğretileri ilgili esasların yer aldığı 8220;Konfüçyüs ten Seçmeler Kitabıchr(34), öğrencilerinin-inanlarının- gayretiyle derlenmiştir. Seçme Konfüçyüs Özdeyişlerinden bazıları şöyledir.

-Oğuldan istenen babaya, memurdan istenen hükümdara, kardeşten istenen ağabeye, arkadaştan istenen de kendisine verilmelidir.

-Temkinli olanlar pot kırmaz

-Kendimize yapılmasını istemediğimizi başkasına yapmamalıyız.

-insanlar prensiplerine hakim olabilir. Prensipler insanlara hakim olamaz.

-Düşünmeden öğrenmek,boşuna zaman harcamaktır.

-Bilgi desteğinden yoksun bir fikir,tehlikelidir.

-Sizden üst durumda olan birinin beğenmediğiniz halleriyle sizden alt durumda
olan birine davranmayın.


AHLAK ANLAYIŞLARI

Konfüçyanizm, bir dinden çok ahlaki sistem olarak algılanmıştır. O, ahlaki prensiplerinde cemiyet ve milletin ıslahı ile mutluluğu sağlamayı hedef almıŞtır. O bir yandan toplumu saadete ulaştıracak prensipler koymuş, diğer yandan da Çin in eski dini tasavvurlarını canlandırmaktan geri kalmamıŞtır. Hiçbir zaman 8220;öbür dünyachr(34)nın varlığını inkar etmemiŞtir.

Konfüçyüs, topluma daimi olarak hata işlemekten uzak kalmalarını hatırlatmış, işlenen bir suçun cezasının mutlaka bu dünyada görüleceğine onları inandırmaya çalışmıştır. O her fırsatta çevresindekilere birbirlerinden özür dilemelerini telkin etmiş, insanın her zaman hatadan muaf olamayacağına dikkat çekmiştir.

Konfüçyanizm in ahlaki prensiplerini, Büyük Bilgi adlı eserinde görmek mümkündür. Bu kitabında Konfüçyüs barışı sağlama yolunun bizzat insanın kendi benliğinde oluşması gerektiğine dikkat çekerek ancak kendisiyle barışık olan insanın ev halkını çevresini ve nihayet milletini yönlendirebileceğini belirtmiştir. O na göre 5 fazilet vardır:

-iyilik yapmak

-Güvenilir bir Şahsiyet olmak

-Dürüst davranmak

-Terbiyeli olmak

-Tedbirli davranmak

BaŞarını her zaman faziletin varlığı anlamına gelmeyeceğini söyleyen Konfüçyüs ancak iyilikte ısrar etmek suretiyle hikmet ve faziletin bir anlam taŞıyacağını açıklamıştır.

Konfüçyüs e göre ahlaki telkinlerin meyve verebilmesi için Şu ana temeller üzerine oturması şarttır.

-Kültür

-Sözünde durma

-iŞ idaresi

-Üste karŞı dürüst davranma

Ahlaki olgunluğun temel öğelerini teŞkil eden insanı iliŞkileri Konfüçyüs beŞ maddede toplamıştır. Bunlar ;


-Amir - memur ilişkisi

-ArkadaŞ - dost ilişkisi

-Karı - koca iliŞkisi

-Ana-babanın çocuklarıyla ilişkisi

-Kardeşler arası ilişkiler.

Sosyal hayatın bütün yönlerini içine alan bu beş esas, bütün diğer ahlaki istemlerinde vazgeçemeyeceği prensiplerin başında gelmektedir. Konfüçyüs e göre hayırseverlik ve adalet ahlaki olgunluğu tamamlayan iki önemli erdemdir. Toplumda bazı görevler sırf ahlaki oldukları için yapılmak zorundadır. Menfaatler adaletin gerçekleşmesini önleyen en büyük faktörlerdir. Bunun için insanları bu duygudan uzaklaştırmak gerekir.


konfüçyüsyanizm, konfüçyüsyanizm ahlak anlayışları, konfüçyüsyanizm ibadetleri, konfüçyüsyanizm kutsal metinler, konfüçyüsyanizm öğüt ve özdeyişleri

Etiketler:
Beğeniler: 1
Favoriler: 0
İzlenmeler: 325
favori
like
share