Sihizm ( Sıkh Dini)

Sihizm olarak geçen Sıkh Dini; Hindistan da takriben 1.500 lü yıllarda doğmuştur. Günümüz Hint Yarımadası nda diğer dinlere nazaran daha aktif ve uzlaşmaz tutumu ile gündemde kalmaya çalışan Sıkh Dini, Hint Felsefesinden kaynaklanan Maya ve Nirvana tasavvurlarını benimsemiş olmakla tanınmıştır. Sihizm, günümüzde Hindistan ın dini ve siyasi hayatında önemli yerini korumaktadır.

DOĞUŞU

Sihizm Sri Guru Nanak Dev Ji tarafından 1469-1539 yıllarında kurulmuştur. İslam ve Hinduizm karışımı bir dini birleşimdir. Sihler Kuzeybatı Hindistan ın Pencap bölgesinde yaşamaktadırlar. 1995 sayımına göre nüfusları 18.7 milyon idi. Bu da Hindistan nüfusunun 1.9 unu teşkil etmekteydi. Ayrıca küçük gruplar halinde İngiltere, Kanada, ABD, Malezya ve Doğu Afrika da bulunmaktadırlar. Günümüzde Hint dini ve siyasi hayatında önemli bir yer tutmaktadırlar.

Sihizm hareketini Pencap ta ilk başlatan Guru Nanak yalnızca dini akideler çerçevesinde Müslüman ve Hindu unsurlarını uzlaştırmaya gayret ederek başlamıştır. O sistemi Tanrının birliğichr(34), İnsanlığın kardeşliğichr(34) , Kast sisteminin reddichr(34) ve puta tapıcılığın faydasızlığıchr(34) prensipleri üzerine kurmuştur. İslam ın Hindistan a girmesinden sonra İslam ile Hinduizmi sentezleme çalışmalarının en ilgi çekeni Nanak ın çalışmasıdır. Önce siyasi olarak başlayan bu hareket, sonradan dini bir yön kazanmıştır. İslam tasavvufunun da etkisinde kalan Nanak, Kuzey Hindistan da vaazlarda bulunmuş ve uzlaştırmacı Sih hareketini ortaya çıkarmıştır. İslam ın Tanrı inanışını, Hinduizmin Maya ve Nirvana tasavvurlarını ve tenasüh fikrini kabul etmiş olmasına rağmen Avatarlara inanmayı reddetmiştir.

Budanın reformcu hareketine benzer şekilde Nanak da kast sistemini bütünüyle reddetmiş, putlara tapınmanın kötülüğü ile kardeşçe sevginin önemini dile getirmiştir.

Ortaçağ boyunca Hindistan da çıkan toplumsal, dinsel ve siyasal hoşnutsuzlukların yeni dini reformistler tarafından ortaya konacak ilkelerle giderilmesi bekleniyordu. Özellikle İslam ın Hindistan a girmesiyle Hinduizmle İslam arasında Orta Yolcu uzlaştırmacı hareketler ortaya çıkmıştır. Dini reform konusunda XV. yüzyılın ikinci yarısında, kendisini kabul ettiren ilk büyük isim Kabir (Kebir) dir. O tek tanrı inancını yerleştirmeye çalışmış, ancak Hinduizmin bazı önemli kavram ve düşüncelerini muhafaza etmişlerdir. Müslüman hükümdar Ekber de düşünce bağlamında bütün dinleri felsefi bir monoteizmde uzlaştırmayı denemiş, Onun açtığı bu yolda yürüyüp de başarıya ulaşmış olan Sihizmin de kurucusu Nanak olmuştur.

PAHUL ve KHALSA SİSTEMİ

1 - Kesha

Saç ve sakalların kesilmemesi; Sihler diğer insanlardan uzun saçlı olmalarıyla ayrılıyorlardı. Hayatlarına mal olsa bile saçlarını kesemezler. Keshas Guru tarafından Sihlere bir nişane olarak verilmişti. Sihler bu sebepten saçlarını düzenli, taranmış olarak muhafaza ederler ve türbanla saçlarını güzelce sarıp örterler. Bu bağlamda 1990 lı yıllarda İngiltere de yaşayan bir Sihli motor sürerken kask takma mecburiyetinin kendisine uygulanmaması için dava açmış ve bu davayı kazanmıştı. Sihli bayanlar da ne saçlarını ne de kaşlarını alamazlar.

2 - Kangha

Tarak saçların temizliği için kullanılır. Sih saçlarını daima kangha yla muhafaza eder. Onlar düzgün, temiz ve tertipli saçlarıyla gayet şık görünürler. Genellikle tahta tarak kullanırlar ve sabah akşam olmak üzere günde iki kez saçlarını tararlar.

3- Karha

Her Sih sağ bilek üzerine çelik bir bilezik takar. Altın, gümüş ve metal bilezikler Guru tarafından kutsanmış olarak dikkate alınmaz.

4-Kachhehra

Her Sih altına özel dizayn edilmiş ve yapılmış olan kısa pantolonu yüksek karakterin bir nişanesi olarak giyerler.

5- Kırpan

Her Sih ilericiliğin ve özgürlükte kararlığın bir sembolü olan bir kamayı (ya da kılıcı) Gatra denilen sırmalı şeritle kuşanırlar.

İNANÇ ve AYİNLERİ

Sihizm temel yapı itibariyle Tanrı ve O nun birliğine inanır. Nanak Tanrıya isim vermekten sakınarak Ona Hari demiştir. Nanak a göre Tanrı görünmez üç şey (1 Brahma (vareden), 2 Vişnu (Rızıklandıran) 3 Şiva (Öldüren)) yaratmıştır. Sihizm in inanç esasları;

-Gars tan başkasının önünde eğilmemek
-Amritsar da yıkanmak
-Bir birlerine Singh diye hitap etmek
-Traş olmamak
-Kama-kılıç taşımak

Sihizm de kişinin bu dünyada yaptıklarının öteki alemdeki hayatına tesir edeceğine (Karma) ve ruh göçü (Tenasuh) ne inanmaktadır.

Anlaşılmaz, karışık dua ve ayinler yerine, basit ibadet ve ayinleri tercih eden Sıkh Dini, dünya ve ahrete ait her tür faaliyetinin merkezi olarak Amritsar daki Altın Mabed i seçmişlerdir. Sihizm de Altın Mabed i önemini bugünde korumaktadır. İbadet niyetiyle bu Mabed in havuzunda yıkanırlar. Altın Mabed te ayrıca sembol olarak bir kılıç bulunur. Ayin ve ibadetleri basit bir dua, İslam daki abdeste benzer bir yıkanma ile hacchr(34) için Altın Mabed e girmekten ibarettir. Dindar bir Sihin, günlük ibadeti şu üç dini hükümde toplanır:

-Adi Granth tan ve Guru Nanak a ait pasajlardan ezber okumak,
-Ailevi bir vecibe olarak her sabah toplanıp Adi Garnth tan her hangi bir yer okumak,
-Tapınağa ibadet için girmek.

Hint Yarımadası nda eğitim-öğretim, askerlik ve ata binmeye en çok önem veren Sihlerdir. Hindistan ın koruma ve güvenlik görevlilerinin çoğunu Sihlerin teşkil etmesi bundandır.

KUTSAL YAZILARI

Sıkh Dini nin kutsal kitabı Adi-Granth tır. Daha önceleri dağınık ve düzensiz olarak halde bulunan bu metinler Guru Arcan (1581-1606) zamanında bir araya getirilmiştir. Sihlerin tabi oldukları dini ve ahlaki büyük ölçüde bu kitaptan alınmıştır. Ayrıca bu kutsal kitapta Nanak ın hayatı, konuşmaları, O ndan sonra üç gurunun derlediği ilahiler mevcuttur.

MEZHEPLERİ

Sıhk Dini başlıca beş mezhebe ayrılmıştır: 1- Orsi, 2- Hendali 3- Artenas 4- Namdari 5- Akali. Bunlardan son ikisi önem arz eder.


Sihizm MEZHEPLERİ,Sihizm KUTSAL YAZILARI,
Sihizm İNANÇ ,Sihizm AYİNLERİ,
Sihizm PAHUL SİSTEMİ,Sihizm KHALSA SİSTEMİ,Sihizm DOĞUŞU,
Sıkh Dini MEZHEPLERİ,Sıkh Dini KUTSAL YAZILARI,
Sıkh Dini İNANÇ ,Sıkh Dini AYİNLERİ,
Sıkh Dini PAHUL SİSTEMİ,Sıkh Dini KHALSA SİSTEMİ,Sıkh Dini DOĞUŞU,

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 924
favori
like
share