Bir cok organik kimyacinin cok iyi bildigi SN2 tepkimesi icin Walden Çevrilmesi denilen, klasik bir mekanizma vardir. "Ruzgarda ters cevrilen semsiye modeli" seklinde amiyane bir tabir getirilebilecek bu cevrilmenin 1896'da Paul Walden tarafinda bulunmasindan yillar sonra, gecen hafta yayimlanan bir Science makalesi (Science 2008, 319, 183) ile bu tepkimeye ve mekanizmasina yeni bir boyut getirildi.

Freiburg Universitesi'nden bir Alman fizik grubu ve Teksas Teknik Universitesi'nden bir kimya arastirma grubunun ortak calismasi ile yapilan arastirmalar neticesinde, metil iyodür ile klorür iyonunun yer degistirme tepkimesi gaz fazinda cok düsük basinclarda calisilmis. Ve açiga çikan iyodür iyonlarinin hizlari ölçüldünde, bazi iyodurlerin digerlerine gore cok daha yavas oldugu gorunmus. Enerjinin korunmasi gerektigi icin yavas olan iyodurlerden kazanilan enerjinin hala bir yerlerde olmasi gerektigini dusunen arastirmacilar, bu enerjinin metil klorürün donme enerjisinden kaldigini dusunup yeni bir mekanizma onermisler ve buna da "roundabout" mekanizmasi yani bizdeki adiyla doner-kavsak mekanizmasi adini vermisler.

Bu mekanizmaya gore, metil iyodure yaklasin klorur iyonlari, metil iyodurun kendi etrafinda donmesine neden olup, 360 ºC'lik bir donme sonrasinda, klasik yer degistirme tepkimesinin gerceklesmesine neden olmakta. Ve iyodur ayrildiktan sonra da metil klorur donmeye devam etmektedir. Doner kavsaklara giren ve neredeyse 360 ºC dondukten sonra girdigi yerden cikan arabalari andiriyor gercekten. Tek farki giren araba ile cikan arabanin farkli olmasi.:).(Su an buldugun sehir olan Tarragona'da (Ispanya) bu tur kavsaklardan oldukca bol (hem de oldukca genislerinden) bulunmasi nedeniyle de ayrica bir ilgimi cekti bu mekanizma)

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1118
favori
like
share