salmonella hastalığı - hastalığın nerden bulaştığı hakkında



ABD Hastalıkları Önleme ve Kontrol Merkezi, salgında bugüne kadar 9 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

TİFO RİSKİ

Salgına içinde fıstık ezmesi bulunan ürünlerin sebep olduğunun anlaşılmasından sonra, 200 firmanın toplam 2 bin 100 ürünü gönüllü olarak piyasadan çektiği belirtildi.

Salmonella, en çok kümes hayvanlarının eti ile peynir ve yumurtadan bulaşıyor. Salmonella tifo, paratifo ve gıda zehirlenmesine yol açıyor.



Salmonella; tifo, paratifo ve gıda zehirlenmesine yol açabilen, çubuksu, Gram-negatif bir enterobakteri cinsidir.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1387
favori
like
share
everekli38 Tarih: 26.02.2009 12:25
SALMONELLA İNFEKSİYONLARI

l Gram negatif, çomakçık şeklinde,

l Peritrih kirpikleri ile hareketli

(S. gallinarum-pilllorum hariç),

l Sporsuz, kapsülsüz,

l Aerob ve fakültatif anaerob,

l Laktoza etki etmezler,

l Genel olarak H2S oluştururlar.








SALMONELLA BAKTERİLERİNİN ANTİJENLERİ

l O Somatik antijeni,

l H kirpik antijeni,

l Vi antijeni (virülans),

l M antijeni.

O SOMATİK ANTİJENİ

l Hareketli ve hareketsiz tüm Salmonella bakterilerinde bulunur,

l 60’dan çok O antijeni vardır,

l Polisakkarit yapısındadır,

l Isı, alkol ve asit etkilerine dirençlidir.

l Formole duyarlıdır,

l Anti-O antikorları IgM yapısındadır.

H KİRPİK ANTİJENLERİ

l S. galinarum hariç tüm Salmolella bakterilerinde bulunur,

l Protein yapısındadır,

l Isı,alkol,asit ve proteolitik enzimler ile inaktive olur,formole dirençlidir,

l Anti-H antikorları IgG yapısındadır.

Vi ANTİJENİ

l Glikolipid yapısındadır,

l O somatik antijenin en dışında onu çevreler,

l S. typhi, S.paratyphi A ve S.paratyphi C’de bulunur,

l Bakterileri fagositoz ve serumdaki bakterisid maddelere karşi koruru (virülans antijeni),

l Aniti-Vi antikorları sadece canlı bakterileri bulunan bireylerde bulunur. Bu nedenle portörlerin belirlenmesinde önemlidir.

M ANTİJENİ

l S.paratyphi B ve mukoid koloni oluşturan bazı Salmonella’lar da saptanır,

l Polisakkarid yapısındadır,

l Vi antijeni gibi O antiserumlarına karşı aglütinasyonu önleyenler.



SALMONELLA’LARIN GAITADA ÜREME ORTAMLARI

l ÇOĞALTICI BESİ YERLERı

*Selenit-F

*Müller-Kaufmann’ın tetrathionatlı buyyonu



l AYIRICI VE SEÇiCi BESi YERLERi

* EMB agar (Eozin Metilen Blue)

* ENDO

* Mac Conkey

* Salmonella-Shigella (SS)

* Deoxycholate citrate agar

HEMOKÜLTÜR



lCastaneda’nın sıvı-katı (difazik) besyeri,
l5 ml kan ( 1/10) sıvı kısma ekilip karıştırılır,
lHer gün sıvı besi yeri katı besi yeri üzerine yaydırılıp doğrultulularak katı besi yerine ekim yapılır.







HASTALIK
ETKEN
SEMTOM VE BULGULAR
1- Gastroenterit
S.typhimurium
S.enteritidis
S.newport

S.anatum
Ateş, bulantı, kusma, ishal çeşitli abdominal şikayetler.
2- Tifo ve paratifo
S.typhi
S.paratyphi A
S.schottmulleri
S.hirscfeldii
Uzamış devamlı ateş, frontal baş ağrısı, kas ağrıları, kabızlık veya ishal, HSM.
3- Bakteriyemi ve metastatik lokal infeksiyonlar
S.choleraesuis S.typhimurium
S.heidelberg
Ateş,bulantı, kusma, abdominal şikayetler, metastatik infeksiyon .
4- Kronik taşıyıcılık
S.typhi
S.typhimurium

Asemptomatik.




TİFO

l S. typhi ile oluşan, yanlız insanlara özgü, akut ve sistemik bir infeksiyon hastalığıdır,

l Belirgin özellikleri; ateş, karın ağrısı, geçici döküntü, splenomegali ve lökopenidir,

l En önenli kompkasyonları barsak kanaması ve perforasyonudur,

l Aynı tabloyu S.typhi’den başka bazı salmonella serotipleri (S. paratyphi A, B, C) de oluşturmaktadır ve bunlara paratifo adı verilir.

EPİDEMİYOLOJi-1

l Gelşmekte olan ülkelerde endemik,

l Başta su olmak üzere, kontamine yiyecekler ve sütle, ağız yolundan geçer,

l S.typhinin doğada tek ve gerçek rezervuarı insandır,

l Gerek aktif hastalığı olanlar ve gerekse konvelesan veya kronik taşıyıcılar dişkı ile milyonlarca canlı tifo basili çıkarır,

l Sporadik olarak her mevsimde, yaz sonlarına doğru endomoepidemik vakalar şeklinde görülür.

EPİDEMİYOLOJi-2

Ø Kirli lağım suları ile kirlenmiş kuyu suları,
Ø Kirli su katılmış süt, limonata,
Ø Açık satılan yiyeceklerin içilmesi,
Ø Taşıyıcıların elleriyle kirlenmiş et, bulaşma kaynağıdır,
Ø Kara sinekler ve hamam böcekleri mekanik olarak taşınır.


PATOGENEZ-1

Ø Tifo basilleri ince barsağa ulaşır ve safranında yardımıyla çoğalırlar. Basiller, ileum sonlarından mukozaya girerler ve Peyer plaklarından barsak lenfatiklerine geçerek kan dolaşımına ulaşırlar,

Ø İlk 24 saat içinde erken bakteriyemi, RES hücreleri tarafından fagosite edildiği için kısa sürer ve asemptomatiktir,

Ø RES hücreleri içinde çoğalan bakteriler yeniden kana geçtiğinde hastalık belirtileri başlar ve sürekli bakteriyemi oluşur.

PATOGENEZ-2

ü* Sürekli bakteriyemi sırasında tüm organlar tifo basili ile karşı karşıya kalır,
ü* S.typhi tüm vakalarda safra kesesine yerleşmekte olup kolesisitit belirtisi vermeksizin çoğalmakta ve safrayla barsağa akmaktadır,
ü* Ateş, lökopeni ve diğer belirtilerin patogenezinde S.typhi’nin lipopolisakkarid yapısındaki endotoksinlerinin rolu vardır.



PATOLOJİ-1

üMikroskopik bulgu, mononükleer hücre proliferasyonudur,

üBuna bağlı olarak terminal ileum peyer plakları ve soliter lenf foliküllerinde şişme, ayrıca LAP ve splenomegali gelişir,

üKemik iliği, karaciğer ve akciğerlerde de mononükleer hücreler, tifoma adı verilen odaklar oluştururlar.

PATOLOJİ-2

Ø* Hiperplazik Peyer plakları nekroza uğrar; nekrotik dokunun dökülmesiyle 3. haftada barsak eksenine paralel tipik tifo ülserleri oluşur,
Ø * Damar çevresindeki ülserler kanamaya neden olurken, lezyon derin tabakalara ilerlerse perforasyon meydana gelir.






DİKROT NABIZ


LABORATUVAR BULGULARI

• RUTİN TETKİKLER

& Lökopeni (3000-4000),

& Normokrom normositer anemi,

& Periferik yaymada (PY) eozinofiller kaybolur,

& PY’da lenfosit ve monositlerde rölatif artış,

& ESH’da orta derecede artış,

& İdrarda febril proteinüri ve bazı olgularda silendirüri

& KCFT’de bozulma (ALT, AST yükselir)

& Renal tutulmada üre ve kreatinin seviyeleri artar.



LABORATUVAR BULGULARI

&1-Rutin Tetkikler * Lökopeni (3000-4000),

& * Normokrom normositer anemi,
& * Periferik yaymada (PY) eozinofiller kaybolur,
& * PY’da lenfosit ve monositlerde rölatif artış,
& * ESH’da orta derecede artış,
& * İdrarda febril proteinüri ve bazı olgularda silendirüri
& * KCFT’de bozulma (ALT, AST yükselir)
& * Renal tutulmada üre ve kreatinin seviyeleri artar.

2. Mikrobiyolojik tanı Yöntemler
&[COLOR=#000000] * KAN KÜLTÜRÜ: Hastalığın 1. haftası [COLOR=#000000]boyunca % 70-90 pozitiftir.
& [COLOR=#000000]* DIŞKI KÜLTÜRÜ: ilk haftada % 10-15 olan pozitif [COLOR=#000000]olma oranı 2. ve 3. haftada [COLOR=#000000]%75 değerine [COLOR=#000000]ulaşır.
& * İDRAR KÜLTÜRÜışkı kültütürü ile parelel olarak pozitif olabilir.
& [COLOR=#000000]* SAFRA KESESıNDEN: 4. Haftada [COLOR=#000000]ve [COLOR=#000000]konvelesan dönemde pozitif bulunur.





SEROLOJİK TANI

l Grup aglütinasyonu (Grubal-Widal) kullanılır,

l 1. hafta sonunda Anti-O antikoru (O aglütinasyonu) pozitifleşir, IgM yapısındadır.

l 2. hafta sonuna doğru (10-12.günler) H aglütinasyonu pozitifleşir bunlar IgG yapısındadır.

l Her ikisinde de pozitiflik dilisyon yöntemlerine göre değişmek üzere ; > 1/100-160’dır.



SEROLOJİK TANI

ü* H aglütininlerinin tek başına tanı değeri yoktur,
ü* O aglütininlerini daha yüksek olması hastalığın başlangıç dönemi,
ü* O ve H aglütinin titresi eşit veya H biraz daha yüksek ise aktif bir infeksiyon,
ü* Yanlız H aglutininleri > 1/100-160 olması; geçirilmiş bir infeksiyona veya en az bir yıl önceki tifo aşılaması olduğu anlamına gelir.


AYIRICI TANI

ØBrusellozis

ØMilier tüberküloz

ØENM

ØViral hepatit

ØLeptospiroz

ØSıtma

ØPrimer atipik pnömoni

ØRiketsiyozlar

ØPsittakoz

Øınfektif endokatdit

ØListeriyozis

ØTularemi

ØLenfoma

ØStill hastalığı

ØFebris rheumatica

KOMPLİKASYONLAR

& 1.HAFTA (Toksik):

* Endotoksik şok

* Myokardit

& 2.ve 3. HAFTA (Cerahatli ve/veya hemorajik):

* GIS (Perforasyon, Kanama, Kolesisitit, Hepatit)

* KVS (Atrerit)

* MSS (Deliryum, Konvülsiyon)

* Solunum Sistemi ( Pnömoni,Bronşit, Bronkopnömoni)

* Lökomotor Sisitem ( Osteomiyelit,periostit,kondrit)

* Üriner Sistem (Pyelit,Pyelonefrit,nadiren prostatit)

& 4. HAFTA:

* Derin tromboflebit * Cerahatli menenjit





NÜKS

l Hastalık, geçtikten çoğunlukla 2 hafta sonra, başlangıçtaki tüm belirti ve bulgularıyla yeniden ortaya çıkabilir,

l Yetersiz antibiyotik tedavisi tifo basillerinin Peyer plaklarında barınmasına ve hastalığın nüks etmesine yol açar.

l Tifoid ateş gibi intrasellüler infeksiyonlarda gerçek koruyucu immünite hücreseldir,

l Anti-O veya Anti-H (+) olanlarda hücresel immünite gelişmemişse nüks gelişebilmektedir.



KRONİK TAŞIYICILIK

l Tifolu hastanın dışkısıyla S.typhi çıkarması en fazla 3 ay devem eder.

l Ancak erişkin hastaların %1-3’ü, tifo basilini yıllarca, çoğu kez yaşam boyu çıkaran kronik taşıyıcı olur.

l Kronik taşıyıcılık en az bir yıl tifo basilini çıkarılması olarak tanımlanır.

l S.typhi kronik taşıyıcıların safra keselerinde çoğalır, burada infeksiyon odağının kendiliğinden kaybolması olanaksızdır.

l Taşıyıcılarda safra kesesi taşlarına sık olarak rastlanır.

l Schistosoma haematobium infeksiyonu bulunan veya ürolityazisi olan kimselerde kronik üriner sistem taşıyıcılığı da görülebilir.

l Tedavide; 6 hafta 6 gr. oral amoksisilin/ampisillin, 4 eşit dozda kumlanılır.

l Tibbi tedaviyle düzelmez ve kolesistopati bulguları varsa kolesistektomi yapılmalıdır.

TEDAVİ-1

l Hastalığın ateşli ve toksik seyrini, hastaların çoğunda ve en kısa sürede sona erdiren, en ucuz, en etkili antibiyotik KLORAMFENİKOL’dür.

l Kloramfenikole yanıt dramatik değildir. Hastaların ateşi 3.5-5 günde normale iner, hastalar kendilerini 24-48 saat sonra iyi hissetmeye başlarlar .

l İlk dozları Herxhemier reaksiyonu nedeniyle düşük olmalıdır.

l Kloramfenikol oral olarak 3 gr/gün (50 mg/kg) olarak 4 eşit doza bölünerek verilir. Örnek olarak 250 mg.lık kloramfenikol kapsülün’den 4x3 kapsül şeklinde verilmelidir.

l Tedaviye en az 2-3 hafta devam edilmelidir.

l Kloramfenikol oral olarak verilemez ise aynı dozlar IV olarak verilmelidir.

TEDAVİ-2

2- Quinolone’lar:
*Ciprofloxacin 500 mg p.o. 2x1, ofloxacin 200-400 mg p.o. 2x1, 2 hafta süreyle verilir.
3- Sefalosporinler:
*Cefoperazon :1-4gr/gün, Ceftriaxone 4gr/gün 10-14 gün süreyle verilir.
4- Ampicillin:
*80 mg/kg/gün ( 4-6 gr) dört eşit doz halinde IV olarak, 2hafta süreyle verilir.
5- Trimethoprim-sulfamethoxazole (TMP-SMX):
*Günde 2 kere 160 mg TMP veya 800 mg SMX dozunda 2 hafta süreyle verilir.



KORUNMA

l Korunmak için feko-oral bulaşma önlenmeli,

l Aşı;

1- Parenteral (TAB) 2-40 yaş arası yüksek risk grubuna yapılsa da çok etkili değildir. 1 mm3'de 500 milyon S. typhi, 250'şer milyon S. paratyphi A ve B basili içerir. Birer ay ara ile 2 kez 1ml s.c. yapılınca 8 ay kadar korur,

2- Thpyhim Vi Ag aşısının yan etkileri çok azdır, oldukça koruyucudur,

3- Canlı, zayıflatılmış oral aşı (Ty21a), en çok tercih edilenidir, yan etkisi en az koruyuculuğu daha fazla ve uzun sürer.



TİFO DIŞI SALMONELLA İNFEKSİYONLARI (TDSİ)

l TDSİ;

– 1) Gastroenterit,

– 2) Paratifo,

– 3) Bakteriyemi/Metastatik infeksiyonlar,

l TDSI etkenleri insanların yanı sıra çeşitli hayvanların barsaklarında bulunabilir,

(Tavuk, hindi, ördek, sığır, köpek, sıçan, muhabbet kuşu, bazı soğuk kanlı hayvanlar ve böcekler),

l Bu infeksiyonlar çoğunlukla kontamine besinler aracılığı ile bulaşır,

l Besin kaynağı olarak; et, süt, ürünleri (dondurma v.s.), yumurta (çiğ), gibi yiyeceklerle oluşmaktadır.

GASTROENTERİT

l En sık rastlanan klinik formudur,

l S.typhi dışındaki etkenlerle oluşur,

l En çok izole edilen etken sırasıyla;

*S.typhimurium (antibiyotiklere direnç üst düzeydedir)

*S.enteritidis (tavuktan trans ovariyen yumurtaya bulaş)

l İnkübasyon süresi 8-48 saatdir,

l Kolik tarzında karın ağrısı, ateş, yumşak ve sulu, bazen kanlı ve müküslü olabilen dışkı,

l Belirtiler 2-5 günde kaybolur,

l Tedavide sadece destek tedavisi yapılır,

l Antibiyotik tedavisi tedavi süresini kısaltmaz, taşıyıcılığı ve nüks oranını artırır.

PARATİFO

l S.paratyphi A,B.C ile oluşan uzun süren ateş, tache rose, splenomegali, lökopeni, gastroentestinal belirtiler, pozitif kan ve dışkıkültürü ile birlikte klinik olarak tifodan ayırt edilemeyen bir hastalıktır.

l Paratifo, genellikle S.typhi infeksiyonundan daha hafif seyrder.

l Tedavide kloramfenikol 3gr./gün 2-3 hafta verilir.

l Kronik taşıyıcılık tifodan daha seyrek olarak görülür (S.typhi’de % 1-3, TDSI’da % 0.2-0.6).

BAKTERİYEMİ VE METASTATİK LOKAL İNFEKSİYONLAR-1

l S.cholerasuis, S.typhimurium, S.heidelberg,

l İntermittant ateş ve pozitif kan kültürü,

l Taches rose, lökopeni ve devamlı ateş görülmez.

l Dışkı kültürleri negatiftir,

l Tedavide kloramfenikol kullanılır,

l Vakaların 1/4’ünde lokalize infeksiyonlar vardır.

BAKTERİYEMİ VE METASTATİK LOKAL İNFEKSİYONLAR-2

•* En sık lokalize infeksiyonlar;
•bronkopnömoni, akciğer apsesi, plörezi, empiyem,perikardit, artirit ve osteomiyelittir,
• * Çoğunlukla normal olan lökosit sayısı, lokal infeksiyonlarla 20-25 bin’e çıkar,
•* Abse ve lokal süpüratif yerleşim bölgelerine cerrahi drenaj gerekebilir. Endokarditlerde ise Ampisillin ve Ceftriaxone kullanılır.

miss_kayseri_89 Tarih: 26.02.2009 12:19
ay dikkat edelim bari...

tesekkürler...
everekli38 Tarih: 26.02.2009 12:18
Haber verdiğiniz için Teşekkürler
SU-PERISI Tarih: 26.02.2009 12:10
Haber için teşekkürler Ayışığı.