1981 - 1990 Dönemi


1981
72 film çekildi. 100. yıldönümü nedeniyle Atatürk Yılı olan 1981'de Remzi Jöntürk Cüneyt Arkın'la Öğretmen Kemal'i çekti. Ancak bu fırsatı yeteriyle değerlendiremedi.

Büyük bir yatırımla süper prodüksiyon özellikleri taşıyan Toprağın Teri Natuk Baytan'ın en iyi filmi oldu. Ancak çeşitli ülkelere satılan film konusu açısından Türk sinemasına önemli bir ses getiremedi. Türkan Şoray Yaşar Kemal'in romanından beyaz perdeye uyarladığı Yılanı Öldürseler'le yönetmenliği tekrar denedi.

Ömer Kavur'un Füruzan'dan uyarladığı Ah Güzel İstanbul ile Kırık Bir Aşk Hikayesi; Atıf Yılmaz'ın Deli Kan'ı Ali Özgentürk'ün At'ı ve Sinan Çetin'in Çirkinler de Sever'i yılın özgün denemeleri olarak dikkati çektiler.

En iyi birinci filmin seçilemediği 18. Antalya Film Festivali 2 yıllık bir aradan sonra tekrar düzenlendi.

- En iyi 2. film: Ah Güzel İstanbul (Ömer Kavur)
- En iyi 3. film: Gül Hasan (Tuncel Kurtiz)
- En iyi yönetmen: Erden Kıral (Bereketli Topraklar Üzerinde)
- En iyi senaryocu: Tuncel Kurtiz (Gül Hasan)
- En iyi görüntü yönetmeni: Salih Dikişçi (Bereketli Topraklar Üzerinde)
- En iyi özgün müzik: Nedim Otyam (Derya Gülü)
- En iyi kadın oyuncu: Meral Orhonsay (Derya Gülü)
- En iyi erkek oyuncu: İhsan Yüce (Derya Gülü)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Meral Çetinkaya (Hazal)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Yaman Oktay (Bereketli Topraklar Üzerinde)
Strasbourg Avrupa Film Festivali'nde Erden Kıral'ın Bereketli Topraklar Üzerinde adlı yapıtı büyük ödülü kazandı.


1982Film sayısı 72. Halit Refiğ'in yönettiği Leyla ile Mecnun arabesk eğilimli sinemasının baş yapıtı olarak halka indi. Ve "yılın en çok iş yapan filmi" olan Leyla ile Mecnun sinemasal açıdan bazı tartışmalara yol açtı.

Zeki Ökten halk arasında güncel bir olay durumuna gelen "banker ve faiz sorunu"na Faize Hücum'la toplumsal bir eleştiri getirip yılın önemli filmlerinden birin ortaya koydu. Atıf Yılmaz; Necati Cumalı uyarlaması ile Mine'yle "kadın sorunları"na eğildi. Ve Mine'yle bir "kadın filmleri dönemi" açıldı. Bu arada Türkan Şoray cinsel ağırlıklı yanı sıra gerçekçi bir kadın tipine yönelip yeni bir oyunculuk aşamasına geçti.

Ömer Kavur'un Göl'ü Feyzi Tuna'nın Seni Kalbime Gömdüm'ü kadının iç dünyalarına eğilen "kadın filmleri"ydi. Memduh Ün Kaçak'ta "yalnız bir kadın"ın iç dramına yaklaşırken; Şerif Gören Tomruk'ta doğayı yansıtmaya devam etti.

19. Antalya Film Festivali sonuçlandı:- En iyi film: Çirkinler de Sever (Sinan Çetin)
- En iyi 2. film: At (Ali Özgentürk)
- En iyi 3. film: Kırık Bir Aşk Hikâyesi (Ömer Kavur)
- En iyi yönetmen: Ömer Kavur (Kırık Bir Aşk Hikâyesi)
- En iyi senaryocu: Yavuz Turgul (Çiçek Abbas)
- En iyi görüntü yönetmeni: Salih Dikişçi (Kırık Bir Aşk Hikâyesi)
- En iyi özgün müzik: Cahit Berkay (Kırık Bir Aşk Hikâyesi)
- En iyi kadın oyuncu: Nur Sürer (Bir Günün Hikâyesi)
- En iyi erkek oyuncu: Genco Erkal (At)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Güler Ökten (Kırık Bir Aşk Hikâyesi)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Orhan Çağman (Kırık Bir Aşk Hikâyesi)Yurt dışında Türk sineması bir altın çağ yaşadı. Yılmaz Güney'in senaryosunu yazıp Şeref Gören'in yönettiği Yol 35. Cannes Film Şenliği'nde Costa Gavras'ın Missing/Kayıp adlı filmiyle birlikte en iyi film seçilerek büyük ödül altın palmiyeyi paylaştı. Metin Erksan'ın Susuz Yaz'la Berlin'de kazandığı büyük başarıdan sonra bir Türk filminin "ikinci büyük zaferi"ydi bu. İnsanoğlunun temel sorunlarını sergileyen Yol bir "sinema baş yapıtı" ve de "Türk sinemasının son yıllarda gerçekleştirdiği en güçlü filmlerinden biri" olarak kabul edildi.

Hyeres Genç Sinema Festivali'nde (Fransa) Sinan Çetin'in Bir Günün Hikâyesi halk jürisi büyük ödülünü kazandı. Ve Ali Özgentürk'ün At adlı filmi ise 14. Akdeniz Ülkesinin katıldığı Valencia Akdeniz Ülkeleri Şenliği'nde (İspanya) üçüncülük ödülü aldı.

1983
78 film çekildi. Yeni oyuncular: Hülya Avşar (Haram) Zuhal Olcay (İhtiras Fırtınası). Yeni yönetmenler: Yusuf Kurçenli (Ve Recep Ve Zehra Ve Ayşe) Nesli Çölgeçen (Kardeşim Benim).

Müjde Ar Ömer Kavur yönetiminde Ah Güzel İstanbul'la (1981) başlattığı kadın "kimlik arayışı"nı bu yıl Aile Kadını (Kartal Tibet) Güneşin Tutulduğu Gün (Şerif Gören) ve Şalvar Davası'yla (Kartal Tibet) sürdürdü. Ve baş kaldıran özgün kadın tipinin kuramcısı olarak Türkan Şoray dahil birçok oyuncuyu etkiledi. Bu aşamada dibe bastırılmış kadın cinselliği ve iç dünyası da ön plana çıktı.

Halit Refiğ Beyaz Ölüm'le uyuşturucu madde ve bu düzenin kurbanları olan gençlik dünyasına ilk kez ciddi olarak bakarken aynı zamanda gişe hasılatı açısından Türk sinemasının ilk büyük rekoru kırıldı. Yalnızca İstabul bölgesinde 30 milyon (TL) topladı.

Doğa ile insan ilişkilerini anlatan Şerif Gören'in Derman'ı köylü kadınların erkek egemenliğine başkaldırdığı Kartal Tibet'in güldürü türündeki Şalvar Davası ilgi çeken filmler oldular.

Budapeşte ve Kûveyt'te Türk Filmleri Haftası düzenlendi. 20. Antalya Film Festivali şöyle sonuçlandı:- En iyi film: Faize Hücum (Zeki Ökten)
- En iyi 2. film: Derman (Şerif Gören)
- En iyi 3. film: Tomruk (Şerif Gören)
- En iyi yönetmen: Zeki Ökten (Faize Hücum)
- En iyi senaryocu: Fehmi Yaşar (Faize Hücum)
- En iyi görüntü yönetmeni: Orhan Oğuz (Tomruk)
- En iyi özgün müzik: Yeni Türkü Topluluğu (Derman)
- En iyi kadın oyuncu: Hülya Koçyiğit (Derman)
- En iyi erkek oyuncu: Genco Erkal (Faize Hücum)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Asuman Arsan (Faize Hücum)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Talat Bulut (Derman)
- En iyi kısa metrajlı film: Kula'da Üç Gün (Süha Arın)
- En iyi 2. kısa metrajlı film: Çocuklar Çiçektir (Yalçın Yelence)
- En iyi 3. kısa metrajlı film: Sentez (Ateş Benice)
- Onur ödülü: Lütfi Ö. Akad.

Her yıl düzenlenen Sedat Simavi Vakfı Ödülleri'ne ilk kez bu olan Kardeşim Benim en iyi film seçildi.

Erden Kıral'ın Hakkâri de bir Bir Mevsim'inin yurt dışındaki yankıları olumlu biçimde sürdü.

Ve 33. Uluslararası Berlin Film Şenliği'nde 5 ödül birden getirdi Türk sinemasına:

- Jüri özel ödülü (Gümüş Ayı)
- Uluslararası Sinema Yazarları Federasyonu (Fıprescı) ödülü (Bu ödülü Fransız yapımı Paluline á la plage ile paylaştı).
- Uluslararası Sanat ve Deney Sinemaları Birliği (Cicae) ödülü (Bu ödül de Avusturya yapımı Der Stille Ozean ve Brezilya yapımı Pra Frenta Brazil ile aralarında bölüştürüldü).
- İnter film ödülü.
- Ayrıca 2. Akdeniz Kültürleri Film Festivali'nde (Korsika) en iyi film ödülü aldı.

Ali Özgentürk'ün At'ı 1983 Lecce Uluslararası Film Festivali'nde (İtalya) en iyi film ödülünü kazandı.

Şerif Gören'e Derman'la Valencia Film Festivali'nde (İspanya) jüri özel ödülü verildi.

1984124 film çekildi. Yeni bir yönetmen: Yavuz Turgul. Orhan Elmas'ın Kayıp Kızlar'ı "yılın iş filmi" oldu. Video olaylarının Türk sineması için bir tehlike oluşturduğu bu dönemde ustalar ve gençler birbirinden ilginç filmler ortaya koydular.

Şerif Gören çaresiz ve ezilen bir kadının öyküsü üzerine koyduğu Firar'da cinselliği gerçekçi bir bakış açısı içinde ele aldı. Ve böylece yılın en cesur çıkışlarından birini gerçekleştirdi.

Yusuf Kurçenli'nin Ölmez Ağacı bir Türk kızıyla bir Yunanlı gencin aşkını insani ve evrensel bouytlara ulaştırdı. Yavuz Turgul Fahriye Abla'da Atıf Yılmaz Bir Yudum Sevgi'de başkaldıran "yeni kadın imajı"nı getirdiler beyaz perdeye. Ve "kadının kurtuluşu" açısından özellikle de Bir Yudum Sevgi Türk sinemasının son yıllarda çevrilen en önemli filmlerinden biri oldu.

Bekçi (Ali Özgentürk) Fidan (Erdoğan Tokatlı) Gizli Duygular (Şerif Gören) Kaşık Düşmanı (Bilge Olgaç) Namuslu (Ertem Eğilmez) Pehlivan (Zeki Ökten) ve Tunç Okan'la (Cumartesi Cumartesi) Muammer Özer'in yurt dışında çektikleri filmler yılın üzerinde durulması gereken çalışmalarıydı.

Film Yapımcıları Derneği (FİYAP) kuruldu. Yapımcı Türker İnanoğlu'nun başkanlığındaki kuruluş Türk sinemasının aleyhinde "video korsanlığı"na dikkat çekmek amacıyla bir rapor hazırlayıp hükümet yetkililerine sundu.

21. Antalya Film Festivali sonuçları:
- En iyi film: Bir Yudum Sevgi (Atıf Yılmaz)
- En iyi 2.film: Kardeşim Benim (Nesli Çölgeçen)
- En iyi 3.film: Kaşık Düşmanı (Bilge Olgaç)
- En iyi yönetmen: Atıf Yılmaz (Bir Yudum Sevgi)
- En iyi senaryocu: Bilge Olgaç (Kaşık Düşmanı)
- En iyi görüntü yönetmeni: Selçuk Taylaner (Kardeşim Benim)
- En iyi özgün müzik: Yalçın Tura (Bir Yudum Sevgi)
- En iyi kadın oyuncu: Zuhal Olcay (İhtiras Fırtınası)
- En iyi erkek oyuncu: Tarık Akan (Pehlivan)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Zuhal Olcay (İhtiras Fırtınası)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Macit Koper (Bir Yudum Sevgi)
- Onur ödülü: Sezer Sezin

Türk sineması bu yıl gene yurt dışında başarılar kazandı. Erden Kıral'ın Hakkari'de Bir Mevsim'i 1984 Los Angeles Olimpiyatları'nın "açılış filmi" oldu.

24. Karlovy Vary Festivali'nde (Çekoslavakya) Şerif Gören'in Derman'ı iki ödül birden aldı: • Uluslararası Sinema Eleştirmenleri ödülü. • Uluslararası Film Kulüpleri Federasyonu ödülü.

3. Akdeniz Kültürleri Film Festivali'nde Erden Kıral'ın Ayna'sı "eleştirmenler ödülü"nü aldı.

1984 Sao Paolo Uluslararası Film Festivali'nde (Brezilya) At (Ali Özgentürk) büyük ödülü kazandı.

1985
127 film çekildi. Yeni yönetmenler: Başar Sabuncu (Çıplak Vatandaş) ve Ümit Elçi (Kurşun Ata Ata Biter); yeni yapımcı: Cengiz Ergun (Estet).

Halit Refiğ'in Alev Alev adlı filmi yılın gişe rekorunu kırdı. Şarkıcı Küçük Emrah'la arabesk eğilimli filmler modası sürdü.

Belli düzeyi aşan filmlerin sayısı çoğaldı. Yeni umut ışıkları görüldü. Atıf Yılmaz Adı Vasfiye ile "sosyal içerikli fanstatik film" türüne ağırlık verdi. Nesli Çölgeçen Yavuz Turgul'un senaryosundan aktardığı Züğürt Ağa ile güldürü sinemasında yeni bir aşamayı gerçekleştirdi. Ve Şener Şen bu filmdeki başarılı oyunuyla "yıldız"lığa ilk adımlarını attı. Sosyal içerikli güldürü sinemasının bir başka başarılı örneğini de Başar Sabuncu Çıplak Vatandaş'la verdi. İkinci kez sinemaya uyarlanan Yılanların Öcü'ne Şerif Gören yeni bir yorum getirdi.

Amansız Yol (Ömer Kavur) Bir Avuç Cennet (Muammer Özer) Dul Bir Kadın (Atıf Yılmaz) Gülüşan (Bilge Olgaç) Kan (Şerif Gören) Kırlangıç Fırtınası (Atilla Candemir) Körebe (Ömer Kavur) Kurbağalar (Şerif Gören) Kurşan Ata Ata Biter (Ümit Elçi) Kuyucaklı Yusuf (Feyzi Tuna) ve 14 Numara (Sinan Çetin) yılın düzeyli filmleriydiler.

Mimar Sinan Üniversitesi Gençlik İçin Türk Sineması gösterileri düzenlendi.

22. Antalya Film Festivali'nde şu sonuçlar alındı:

- En iyi film: Dul Bir Kadın (Atıf Yılmaz)
- En iyi 2. film: 14 Numara (Sinan Çetin)
- En iyi3. film: Bir Avuç Cennet (Muammer Özer)
- En iyi yönetmen: Sinan Çetin
- En iyi senaryocu: Muammer Özer (Bir Avuç Cennet)
- En iyi görüntü yönetmeni: Orhan Oğuz (Dul Bir Kadın)
- En iyi özgün müzik: Tarık Öcal (Bir Avuç Cennet)
- En iyi kadın oyuncu: Zuhal Olcay (Amansız Yol)
- En iyi erkek oyuncu: Hakan Balamir (14 Numara)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Keriman Ulusoy (14 Numara)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Engin İnal (Bir Kadın Bir Hayat)

Kültür Bakanlığı "sinema teşvik ödülleri" adıyla dramatik belgesel ve animasyon olmak üzere 3 dalda ilk kez bir yarışma düzenledi. Ve dramatik türdeki uzun metrajlı filmlerin yapımcılarına 4'er milyon TL. verildi.

Uzun metrajlı dramatik filmler:

- Amansız Yol (Ömer Kavur) - Yapımcısı Ömer Kavur
- Körebe (Ömer Kavur) - Yapımcısı Atıf Yılmaz
- Alev Alev (Halit Refiğ) - Yapımcısı Türker İnanoğlu
- Pehlivan (Zeki Ökten) - Yapımcısı Şeref Gür

1.500.000 TL kazanan belgeseller:- Yeşile Renk Veren Bursa (Yapımcısı Özdemir Birsel)
- Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir (Y.: Behlül Dal)
- Çömlekçi (Y.: Neşet Kırcaoğlu)
- Sultanahmet Meydanı (Y.: Arif Keskiner)
- Neşet Günal (Y.: Arif Keskiner)
- Neşet Günal (Y.: Prof. Sami Şekeroğlu)

2 milyon kazanan animasyonlar:

- Hocanın Eşeği (Ümit Solak)
- Kaplumbağa ile Tavşan (Tonguç Yaşar)
- Ya Tutarsa (Ümik Solak)

Bu yıl yurt dışında ilk ödül Derman (Şerif Gören) filmiyle geldi. 25. Karlovy Vary Film Şenliği'nde (Çekoslavakya) Talat Bulut'a Prag Üniversitesi Sinema Enstitüsü tarafından "karakter oyunculuğu ödülü" verildi. Ve gene Derman 4. Uluslararası Şam Film Festivali'nde (Suriye) birinci seçilerek altın kılıç ödülünü kazandı.

4. Yeni Alman Sineması Film Şenliği'nde (Lüksemburg) Hakkari'de Bir Mevsim (Erden Kıral) seyirci oylarıyla en iyi film seçildi.

35. Uluslararası Berlin Film Şenliği'nde Tarık Akan'a Pehlivan'daki rolüyle jüri özel mansiyonu verildi.

7. Uluslararası Kadın Filmleri Şenliği'nde (Paris) Kaşık Düşmanı (Bilge Olgaç) en iyi film ödülü ile Fransız gazetecilerinin basın özel ödülünü kazandı. Ve Halil Ergün'de seyirci tarafından en iyi oyuncu seçildi.

1.Uluslararası Tokyo Film Festivali'nde (Japonya) Ali Özgentürk'ün At adlı filmi 250 bin dolarlık ödülü kazandı. New York Amerikan Film Festivali'nde bir Türk-Alman ortak yapımı olan Gülibik Educational Film Library Asociation (Eğitsel Film Kütüphaneleri Birliği) ödülünü aldı. Gene ödüllü bir film olan Erden Kıral'ın Ayna'sı Portekiz'den eli boş dönmedi. Figuera da Foz Uluslararası Film Şenliği'nde büyük ödülü kazandı.

Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ortaklaşa hazırladıkları Süha Arın'ın Kapalıçarşı'da Kırkbin Adım adlı kısa filmi Turizm Filmleri Festivali'nde (Viyana) Jüri Şeref ödülü aldı.

Uluslararası İstanbul Sinema Günleri düzenlendi: İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı'nın düzenlediği Uluslararası İstanbul Sinema Günleri'nin Altın Lale Ödülü bölümünde Ayna'ya (Erden Kıral) özel mansiyon ödülü verildi. Sinema Günleri'nin 1 milyon liralık Eczacıbaşı Vakfı Ödülü'nü ise Bir Yudum Sevgi'nin yapımcısı ve yöntemeni Atıf Yılmaz kazandı. Ayrıca Pehlivan'daki başarısı nedeniyle Zeki Ökten üstün başarı belgesiyle değerlendirildi.


1986
Film sayısı yeni bir tırmanışa geçti. Ve bu yıl 185 film çekildi. Yeni oyuncular: Şahika Tekand Sibel Turnagöl Yeni yönetmenler: Erdoğan Kar Nisan Akman İsmail Güneş ve Tevfik Beşer Yeni yapımcı: Lokman Kondakçı (Varlık Film).

Atıf Yılmaz'ın Müjde Ar'la Aaahh Belinda'sı yılın en çok iş yapan (40 milyon TL) filmi olarak yeni bir rekor kırdı.

Sinemaya ilgi yeniden doğdu. Ve seyirci sinemaya döndü. "Sinema Video ve Müzik Eserleri Yasası" meclisten çıkıp yürürlüğe girdi.

Yeni arayışlara ve çıkışlara yönelen 20'ye yakın nitelikli film Türk sinemasına bir hareket getirdi. Özellikle de Atıf Yılmaz'ın Aaahh Belinda Ömer Kavur'un Anayurt Oteli Başar Sabuncu'nun Asılacak Kadın Nesli Çölgeçen'in Züğürt Ağa ve Yavuz Turgul'un Muhsin Bey adlı filmleri yılın en ilginç denemeleri oldular. Ömer Kavur'un kendine özgü sineması ve Macit Koper'in oyunuyla Anayurt Oteli edebiyat-sinema ilişkilerinin en büyük başarılarından birini örnekledi.

Gene Bekir Yıldız'dan bir edebiyat uyarlaması olan Halkalı Köke'yle Ümit Efekan kendini aşan bir çıkış yaptı. Ve Zuhal Olcay'ın "usta işi oyunu" ayrıca dikkati çekti. Sinan Çetin siyasal ağırlıklı filmi Prenses ile içerik açısından bazı tartışmalara yol açarken Gökyüzü ile de biçime dayalı bir "kaçış sineması" örneğini verdi.

Atıf Yılmaz'ın Asiye Nasıl Kurtulur'u epik bir deneme Değirmen ise bir "çağ filmi"ydi. Teyzem (Halit Refiğ) Fatma Gül'ün Suçu Ne (Süreyya Duru) Gün Doğmadan (İsmail Güneş) Kupa Kızı (Başar Sabuncu) Beyaz Bisiklet (Nisan Akman) 40 Metrekare Almaya (Tevfik Başer) Merdoğlu Ömer Bey (Yusuf Kurçenli) Ses (Zeki Ökten) Suda Yanar (Ali Özgentürk) Beyoğlu'nun Arka Yakası (Şerif Gören) Uzun Bir Gece (Süreyya Duru) Suçumuz İnsan Olmak (Erdoğan Tokatlı) ve Dilan (Erden Kıral) çeşitli özellikler taşıyan ilginç filmlerdi.

23. Antalya Film Festivali sonuçları:- En iyi film: Aaahh Belinda (Atıf Yılmaz)
- En iyi 2. film: Yılanların Öcü (Şerif Gören)
- En iyi 3. film: Adı Vasfiye (Atıf Yılmaz)
- En iyi yönetmen: Atıf Yılmaz (Aaahh Belinda)
- En iyi senaryocu: Yavuz Turgul (Züğürt Ağa)
- En iyi görüntü yönetmeni: Aytekin Çakmakçı
- En iyi özgün müzik: Atilla Özdemiroğlu (Kurbağlar Züğürt Ağa)
- En iyi kadın oyuncu: Müjde Ar (Aaahh Belinda Adı Vasfiye)
- En iyi erkek oyuncu: Kadir İnanır (Yılanların Öcü)
- En iyi stüdyo: Fono Film
- Jüri özendirme ödülü: Beyaz Bisiklet (Nisan Akman)

Uluslararası İstanbul Sinema Günleri'nin Eczacıbaşı Vakfı Ödülü için seçici kurul bir yerine 3 film seçmek zorunda kaldı;

- Adı Vasfiye (Atıf Yılmaz)
- Züğürt Ağa (Nesli Çölgeçen)
- Amansız Yol (Ömer Kavur)

Böylece 2 milyonluk para ödülü üç filmin yönetmenleri arasında paylaştırıldı.

Kültür Bakanlığı'nın "sinema teşvik ödülleri"ni kazanan filmler de şunlardı:

Uzun metrajlı dramatik filmler (Ödül tutarları 4'er milyon TL):

- Züğürt Ağa (Nesli Çölgeçen) yapımcısı: Kadri Yurdatap
- Gün Doğmadan (İsmail Güneş) yapımcısı: Lokman Kondakçı
- Merdoğlu Ömer Bey (Yusuf Kurçenli) yapımcısı: Lokman Kondakçı
- Beyaz Bisiklet (Nisan Akman) yapımcısı: Kadri Yurdatap
- Kurbağalar (Şerif Gören) yapımcısı: Selim Soydan
- Kan (Şerif Gören) yapımcısı: İsmet Kazancoğlu 2 milyon kazanan

Belgeseller
- Ağustos Böceği (Bahattin Alkaç)
- Nasreddin Hoca (Tonguç Yaşar)Bu yıl da Türk sineması yurt dışındaki şenliklerde ilgi toplamaya devam etti. Amansız Yol Taşkent Film Şenliği'nde gösterildi. Venedik Film Şenliği'nin çeşitli bölümlerinde ise Hakkari'de Bir Mevsim Ayna Bekçi Kaşık Düşmanı ve Kan adlı filmlerimiz yarıştı. Rimini Avrupa Sineması Şenliği'nde (İtalya) Adı Vasfiye kadın sorunlarına getirdiği bakış açısı nedeniyle hayli ilgi gördü.

14. Strasbourg Film Şenliği'nde (Fransa) Bekçi'yle (Ali Özgentürk) Bir Avuç Cennet (Muammer Özer) ikincilik ödülünü paylaştılar.

32. Oberhausen Kısa Film Festivali'nde (Almanya) Dilek Gökin'in Yokuş adlı kısa filmi uluslararası büyük jüri ödülünü aldı.

11. Uluslararası Spor Filmleri Şenliği'nde (Fransa) Pehlivan (Zeki Ökten) 31 film arasından sıyrılarak Uluslararası Olimpiyat Komitesi ödülünü kazandı.

Gene Bir Avuç Cennet 7. Kırsal Dünya Sinema Şenliği'nde (Fransa) seçici kurul tarafından mansiyona değer bulunurken 3. Uluslararası Göçmen Filmleri Festivali'nde (İsveç) büyük ödülü aldı.

Yurt dışından gelen yılın son ödülünü de Hülya Koçyiğit'in başarısıyla gerçekleşti. Ve Koçyiğit 8. Nantes Üç Kıta Şenliği'nde (Fransa) Kurbağalar'daki yorumuyla en iyi kadın oyuncu seçildi.


1987
185 film çekildi. Yeni yönetmenler: Şahin Kaygun Zülfü Livaneli Engin Ayça Orhan Oğuz Muzaffer Hiçdurmaz Ömer Uğur ve Yavuzer Çetinkaya.

Kaliteli ve çizgi dışı filmlerin yapımı bu yıl daha arttı. Ve iş yapan film listesinde ağırlık yıldız ya da oyuncu sinemasına değil yönetmen sinemasına geçti. Yani yıllar önce Lütfi Ö. Akad'la başlayıp Metin Erksan'la Atıf Yılmaz'la Yılmaz Güney'le devam eden yönetmen sineması (Cinema d' Auteur) günümüzde Erden Kıral'la Ömer Kavur'la tazelendi. Bu aşamada Zuhal Olcay Şehika Tekand Nur Sürer Şerif Sezer Fatoş Sezer Gülsen Tuncer gibi yıldız olmayan ama olgunluk çağını yaşayan kadın oyuncular yeni bir atağı oluşturdular.

Atıf Yılmaz Hayallerim Aşkım ve Sen'le "sosyal içerikli fantastik film üçlemesi" 'ni (ilk ikisi: Adı Vasfiye ve Aaahh Belinda) sonuçlandırdı.

Yılın öteki önemli filmleri: Afife Jale (Şahin Kaygun) Av Zamanı (Erden Kıral) Bez Bebek (Engin Ayça) Bir Avuç Gökyüzü (Ümit Elçi) Biri ve Diğerleri (Tunç Başaran) Çark (Muzaffer Hiçdurmaz) Çil Horoz (Süreyya Duru) Dolunay (Şahin Kaygun) Dünden Sonra Yarından Önce (Nisan Akman) 72.Koğuş (Erdoğan Tokatlı) Gece Yolculuğu (Ömer Kavur) Gramafon Avrat (Yusuf Kurçenli) Her Şeye Rağmen (Orhan Oğuz) İpekçe (Bilge Olgaç) Kaçamak (Başar Sabuncu) Kadının Adı Yok (Atıf Yılmaz) Kara Sevdalı Bulut (Muammer Özer) Katırcılar (Şerif Gören) On Kadın (Şerif Gören) Zincir (Korhan Yurtsever) Yer Demir Gök Bakır (Zülfü Livaneli) Yarın Yarın (Sami Güçlü) Yağmur Kaçakları (Yavuz Özkan) Rumuz Goncagül (İrfan Tözüm) Selamsız Bandosu (Nesli Çölgeçen).

Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği (SESAM) kuruldu. Ve başkanlığa Türker İnanoğlu seçildi.

24. Antalya Film Festivali sonuçları:- En iyi film: Muhsin Bey (Yavuz Turgul)
- En iyi 2.film: Anayurt Oteli (Ömer Kavur)
- En iyi 3.film: Hayallerim Aşkım ve Sen (Atıf Yılmaz)
- En iyi yönetmen: Ömer Kavur (Anayurt Oteli)
- En iyi senaryocu: Yavuz Turgul (Muhsin Bey)
- En iyi görüntü yönetmeni: Çetin Tunca (Hayallerim Aşkım ve Sen)
- En iyi özgün müzik: Atilla Özdemiroğlu (Muhsin Bey)
- En iyi kadın oyuncu: Türkan Şoray (Hayallerim Aşkım ve Sen)
- En iyi erkek oyuncu: Şener Şen (Muhsin Bey)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Hümeyra (Asiye Nasıl Kurtulur)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Uğur Yücel (Muhsin Bey)
- Onur Ödülü: Metin Erksan.

Uluslararası Sinema Günleri'nde Eczacıbaşı Vakfı Ödülü'nü en iyi film seçilen Anayurt Oteli kazandı.

Kültür Bakanlığı bu yıl 'sinema teşvik ödülleri'ni' 8 milyona çıkardı: 8 milyon TL kazanan uzun metrajlı dramatik filmler:

- Muhsin Bey (Yavuz Turgul)-yapımcısı: Abdurrahman Keskiner.
- Bir Kırık Bebek (Nisan Akman)-yapımcısı: Kadri Yurdatap.
- Gece Yolculuğu (Ömer Kavur)-yapımcısı: Ömer Kavur.
- Hafız Yusuf Efendi-Gönülden Gönüle (Türker İnanoğlu)-yapımcısı: Türker İnanoğlu
- İpekçe (Bilge Ortaç)-yapımcısı: Lokman Kondakçı.

Belgeseller

- Abant'ta Bir Gün (Behlül Dal) Ödül tutarı: 2.500.000 TL.
- Bir Oba Bir Halı (Seyide Parsa) Ödül miktarı: 1.250.000 TL.
- Dünyanın Merkezi (Çetin Öner) Ödül tutarı: 2.000.000 TL.
- Mavi Cennet (İ. Selçuk Kızılkaya) Ödül tutarı: 2.000.000 TL.
- Ormanlarımız (Ünlem Demiralp) Ödül tutarı: 1.250.000 TL.
- Çağdaş Türk Kadını (İzzet Öz) Ödül tutarı: 2.000.000 TL.

Animasyonlar

- Avcı ile Kuş (Tonguç Yaşar Meral Simer) Ödül tutarı: 2.500.000 TL.
- Tombişin Öyküsü (Bahattin Alkoç) Ödül tutarı: 2.500.000 TL.
- Öğretmenin Değeri (Ahmet Nuri Öktem) Ödül tutarı: 2.500.000 TL.

Türk sineması bu yıl yurt dışında gene parlak bir dönem yaşadı. Ve yeniden keşfedilen Metin Erksan için Nantes 9. Üç Kıta Film Festivali'nde (Fransa) bir toplu gösteri düzenlendi. Beş filmi gösterildi. Yavuz Özkan'ın Maden'i Paris'te dört sinemada birden gösterime girdi. Zülfü Livaneli'nin Yer Demir Gök Bakır'ı Cannes Film Festivali'nin Un Certain Regard bölümünde gösterildi. Valencia Film Şenliği'nde (İspanya) Ömer Kavur'un Anayurt Oteli ve Zeki Ökten'in Ses adlı filmleri yarıştı.

Daha önceki yıllarda çeşitli ödüller toplayan Muammer Özer'in Bir Avuç Cennet adlı filmi bu kez 13. Uluslararası Santarem Film Festivali'nde (Portekiz) senaryo dalında birinci seçilip altın buket ödülünü kazanırken ayrıca en iyi film ödülü olan bronz buketi de alıyordu.

44. Uluslararası Venedik film Şenliği'nde Anayurt Oteli Uluslararası Sinema Yazarları Federasyonu (Fipresci) ödülünü Ermanno Olmi'nin Hanımefendiye Uzun Ömürler adlı filmiyle paylaştı. Ömer Kavur'un bu filmi ayrıca 8. Valencia Akdeniz Film Festivali'nde İtalyan yönetmen Mazzacura'nın İtalyan Gecesi adlı filmiyle üçüncülük ödülü bronz madalyayı paylaştı. 9. Nantes 3. Kıta Film Şenliği'nde ise büyük ödülü kazanırken Macit Koper de aynı filmdeki rolüyle en iyi erkek oyuncu seçildi.

Yılın sonuncu ödülü de Zülfü Livaneli'nin Yer Demir Gök Bakır'ıyla geldi yurt dışından. Livaneli'nin bu filmi San Sebastian Film Şenliği'nde Hristiyanlar Sinema Örgütü (Ocic) ödülünü kazandı.


1988
Üç yeni kadın yönetmen: Mahinur Ergun ruzan ressam Gülsün Karamustafa (Benim Sinemalarım).

Atıf Yılmaz'ın Duygu Asena uyarlaması Kadının Adı Yok Türk sinema tarihinin en büyük gişe rekorunu (İstanbul sinemalarında 6 haftada 140 milyon TL) kırdı.

Sovyet yazar Cengiz Aytmatov'un bir eserinden Hocakulu Narlıyev'in sinemaya uyarladığı Türk-Sovyet yapımı Gün Uzar Yüzyıl Olur çekildi.

Genç kuşak oyuncuları içinde öne çıkıp dikkati çeken yalnızca Tarık Tarcan oldu. Türk sinemasında "sosyal güvence" girişimleri başladı. Ve devlet sinemayla ilk kez ciddi bir şekilde ilgilenmeye başladı. Özellikle de Devlet Bakanı Adnan Kahveci'yle Dışişleri Bakanı Mesut Yılmaz Türk sinemasına olumlu yaklaşımlarda bulundular. Adnan Kahveci 'yabancı sermayeyi' Türkiye'ye çekmeyi amaçlayan "Off-Shore Media projesi" 'ni sundu.

SODER (Sinema Oyuncuları Derneği) kuruldu. Ve başkanlığa Türkan Şoray seçildi.

Himaye edilmeye muhtaç sinema sanatçıları için yapılacak "huzurevi" 'nin temelini Başbakan Turgut Özal attı.

Zengin mutfağı (Başer Sabuncu) Düttürü Dünya (Zeki Ökten) Gömlek (Bilge Olgaç) Polizei (Şerif Gören) ve Benim Sinemalarım (Füruzan) bu yılın düzeyli çalışmalarıydı.

7.Uluslararası İstanbul Sinema Günleri'nde Eczacıbaşı Vakfı ödülü en iyi film seçilen Biri ve Diğerleri'ndeki başarısıyla Tunç Başaran'a verildi. Üstün başarı belgesini de Sabahattin Ali uyarlaması Gramafon Avrat'la Yusuf Kurçenli kazandı. Ayrıca Yavuz Turgul'un Muhsin Bey adlı filmi de seçici kurul ödülüyle değerlendirildi.

1.Ankara Film Şenliği yapıldı. Genç yönetmenleri desteklemek amacıyla Türkiye'de ilk kez yapılan ilk filmler yarışmasında sonuçlar şöyle saptandı:- En iyi film: Her Şeye Rağmen (Orhan Oğuz)
- En iyi 2.film: Bez Bebek (Engin Ayça)
- En iyi yönetmen: (Orhan Oğuz)
- En iyi kadın oyuncu: Şerif Sezer (Her Şeye Rağmen)
- En iyi erkek oyuncu: Talat Bulut (Her Şeye Rağmen)
- En iyi yardımcı kadın oyuncu: Derya Yücel (Bir Kırık Bebek)
- En iyi yardımcı erkek oyuncu: Orhan Çağman (Bir Kırık Bebek)
- En iyi senaryo: Engin Ayça (Bez Bebek)
- En iyi görüntü yönetmeni: Salih Dikişçi (Dolunay)
- En iyi müzik: Cahit Berkay (Her Şeye Rağmen Çark Sızı Sis)

Kısa Film Yarışması:- En iyi kısa film: Marjinal (Oğuzhan Tarcan)
- En iyi 2.kısa film: Uslu Köyün Masalı (Neşat Kırcalıoğlu)
- En iyi 3.kısa film: Vapurlar (Mehmet Güreli)

Türk sineması yurt dışındaki gösterilerde yarışmalarda ilgi çekmeye devam etti. Örneğin 16. Strasbourg Film Şenliği'nde Sinan Çetin'in 14 Numara adlı film yarıştı. Ve bir aylık süre içinde (eylül) üç filmimiz peş peşe ödüllendirildi.

Köln'de düzenlenen Foto Kino Fuarı'nda Zülfü Livaneli'nin Yer Demir Gök Bakır'daki kameramanı Jugen Jurges'e Alman Kamera Ödülü verildi.

5. Avrupa Sinama Festivali'nde (İtalya) Her Şeye Rağmen (Orhan Oğuz) eleştirmenlerin seçtiği Avrupa'nın en iyileri bölümü'nde birincilik ödülüne değer görüldü. Ve daha önce de Cannes Film Şenliği'nde gençlik ödülü almıştı.

36. San Sebastian Film Festivali'nde Muhsin Bey de (Yavuz Turgul) jüri özel ödülü kazandı.

37. Uluslararası Mannheim Film Festivali'nde (Almanya) Her Şeye Rağmen 20 bin marklık (yaklaşık 19 milyon) büyük ödülü aldı (ekim).

Ankara'da Türk-Amerikan Derneği Ödüllü Türk Filmleri Gösterisi düzenlendi.

1988 yılı sona ererken Türk sineması yurt dışında birbiri ardına çeşitli başarılar yeniledi. Örneğin bu başarılardan başlıcası Hülya Koçyiğit'in Fransa'da düzenlenen 8. Uluslararası Amiens Film Şenliği'nde Bez Bebek adlı filmindeki yorumuyla en iyi kadın oyuncu seçilmesi oldu.

Gene Paris'te (Bobiğny) Yılmaz Güney Filmleri Toplu Gösterisi (Umut Ağıt Endişe Zavallılar Düşman) düzenlendi.

32. Londra Film Festivali'ne Kaçamak (Başar Sabuncu) Bez Bebek (Engin Ayça) ve Her Şeye Rağmen (Orhan Oğuz) adlı filmler katıldı.

Ve bu ara Ontario Film Enstitüsü ve Toronto Türk Derneği'nin Ottowa Büyük Elçiliğimiz desteğiyle Türk Filmleri Toplu Gösterisi düzenlendi. Bu şölene Pehlivan (Zeki Ökten) İpekçe (Bilge Olgaç) Beyaz Bisiklet (Nisan Akman) Aaahh Belinda (Atıf Yılmaz) Aşk-ı Memnu (Halit Refiğ) ve Amansız Yol (Ömer Kavur) adlı filmlerimiz gösterildi.

1988 yılının son ödülünü ise yönetmen Lütfi Ö. Akad aldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı "Kültür ve Sanat Büyük Ödülü" 'nü sinema sanatına katkı ve hizmetleri nedeniyle Akad'a verdi.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 3154
favori
like
share
ultimatom Tarih: 07.04.2009 11:03
Vay be sinema'nın tarihine bak emeğine sağlık ...