Bitki akvaryumu - akvaryum çeşitleri





Bitki akvaryumu olan kişilerin hep bir hayali vardır. Hepimiz sağlıklı güzel dizayn edilmiş internette ve kitaplarda gördüğümüz muhteşem akvaryumlara benzer bir tankımızın olmasını isteriz. Ama ne yaparsak yapalım bir türlü başarılı olamayız. Kendi çapımızda birşeyler yapsak da herzaman akvaryumda yosunlanma bitkilerde çürüme dizayn oluşturamamak nasıl gübreleme yapacağımızı anlıyamamak vb... gibi daha onlarca noktada takılırız. Bazen bize yardım eden bilgili birine rastlar birşeyler öğrenir bazen kitaplardan birşeyler okur bir şekilde sağlıklı bir akvaryum kurmaya başlayabiliriz. Ama bunları bulamaz isek yosunlardan çürüyen bitkilerden ve para harcamaktan sıkılıp bitki akvaryumundan vazgeçeriz. Bölümler halinde tamamlıyacağım bu yazıda bitki tankı kurmak isteyen veya kurmuş arkadaşlara temel bazı yolları göstererek bitki akvaryumundan zevk almalarını sağlamakta ve sağlıklı bir akvaryuma kavuşmalarında yardımcı olmaya çalışacağım. Bu yazıda birçok kaynakta yeralan temel akvaryum bilgilerinden bahsederek sıkıcı olmak istemiyorum. Yeni başlayacak arkadaşların her kaynaktan bulabilecekleri temel akvaryum bilgilerini (filtrasyon baktiriyel döngü vs..) okumalarında fayda olacaktır.


I. BÖLÜM

1. Taban Kurulumu ve Bakımı

Hayatta hepimiz şu cümle ile karşılaşmışızdır ''Temelin sağlam olsun''. Bitki akvaryumununda temeli tabandır. Taban sadece bitkilerin tutunması için değildir. Aynı zamanda birçok önemli biyolojik aktivitenin meydana geldiği yerdir. Bu biyolojik aktiviteler bitkilerin beslenmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Tüm bunları düşündüğümüzde vasat bir taban ile başarılı bir akvaryuma kavuşmanın zor olduğunu bilmeliyiz.

Piyasada onlarca taban malzemesi bulmak mümkündür. Bu malzemeler temel ve yardımcı malzemeler olarak ayrılırlar. Tabandaki en temel malzememiz tabiiki kumdur. Kum seçimi yaparken dikkat edilecek çok önemli hususlar vardır.

a) Salınım yapmaması (su değerlerini değiştirmemesi)
b) Kullanılacağı katmana uygun kalınlıkta olması (alt katmanlara ince üst katmanlarda kalın gibi).
c) Besin içerikli kum kullanılacaksa içeriğinin bilinmesi
d) Keskin olacak şekilde kırılmamış olması
e) Az bulunur bir kum ise ihtiyacınızdan biraz daha fazla alınması kum ile ilgili önemli noktalar olarak kabul edilebilir.

Kullanılabilecek bazı kumlar;

a) Quartz kumu
b) Salınım yapmayan deniz ve dere kumları
c) Özel firmaların ürettiği kumlar (hagen siyah kum)
d) Besin içerikli kumlar ( seachem florite volkanik kül aquaclay)
e) Volkanik kum (lavalit)




Tabanda kullanılabilecek bazı yardımcı malzemeler;

a) Taban ısıtıcısı
b) Misket gübre (seachem florish tabs)
c) Bitki kumu (sera floradepot)
d) Torf (sera super peat)
e) Zeolit
f) Pomza taşı
g) Linyit kömürü
h) Latarit
i) Katkılı kumlar (red sea flora root)
j) Hindistan cevizi torfu
k) Kil
Temel olarak iki çeşit taban kurulumu vardır. Isıtmalı ve ısıtmasız; birbirlerinden farklı olarak hazırlanmaları gerekmektedir.

Isıtmasız Taban

Isıtmasız tabanın zengin içerikli olması çok önemlidir. Tabanda sirkülasyonun olmaması nedeniyle suya verdiğimiz besinler taban içine geçiş eğiliminde pek olmazlar. Bu nedenle zengin içerikli bir taban bitkilerin kök yolu ile daha iyi beslenmelerini sağlar. Tabana koyduğunuz besin maddeleri kolay kolay suya karışmayacaklarından güvenle her tür yardımcı malzeme kullanılabilir. Taban hazırlarken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta doğru malzemeyi doğru katmanda kullanmaktır. Katmanlar inceden kalına doğru hazırlanırlar. En ince kum en alt katmanda ve en kalın kum ise en üst katmanda olmalıdır. Tek çeşit kum kullanıyorsanız kumun yarısı koyulur ve arasına yardımcı malzemeler konularak geri kalan kum yerleştirilir. Kum kalınlığı 7- 12 cm arası olmalıdır.

Örnek ısıtmasız taban şekilleri; Alttan üste doğru malzemeleri sıralarsak

1. Örnek Taban

a) Bitki kumu (1-2cm)
b) Misket gübre torf kömür pomza taşı zeolit latarit hindistan cevizi torfu
c) Uygun kum çeşitlerinden herhangi biri (6-10 cm)

2. Örnek Taban

a) İnce quartz kum ve kil karışımı (2 cm)
b) 1-3 mm normal kum (2 cm)
c) Misket gübre kömür torf latarit zeolit pomza taşı hindistan cevizi torfu
d) Besin içerikli veya katkılı kumlar (1-2cm)
e) Normal kum (3-4cm)

3. Örnek Taban

a) İnce quartz kum (2-3 cm)
b) Katkılı kum (1-2 cm)
c) Misket gübre
d) Normal kum (4-6cm)



Isıtmalı Taban
Isıtmalı sistemde taban akvaryum suyundan yaklaşık 1-1.5 derece daha sıcak olmalıdır. Bu sıcaklık farkı tabanda yavaş bir sirkülasyona neden olarak suda bulunan besinlerin kök ortamına girmesi sağlanmış olur. Bu sirkülasyonun çok yavaş olması gerekmektedir aksi taktirde çok ciddi olumsuzluklar meydana gelebilir. Sirkülasyonun uygun seviyede olabilmesi için tabanı buna uygun hazırlanmalıdır. Besin içeriğinin de çok yüksek seviyede tutulmaması olası bir algea patlamasına karşı bir önlem olabilir. Kum kalınlığı (8-12) cm arası olmalıdır. Kablo ısıtıcı üzerine çok ince kum kullanılması çok önemlidir. Alt katmandaki kuma kil karıştırılması sirkülasyonu engelliyebileceğinden ısıtmalı sistemde kullanımı uygun olmayacaktır.

Örnek ısıtmalı taban şekilleri; Alttan üste doğru malzemeleri sıralarsak

1. Örnek Taban

a) Kablo ısıtıcı
b) 4-5 micron quartz kum (4-5 cm)
c) Misket gübre torf hindistan cevizi torfu zeolite pomza taşı latarite
d) Besin içerikli kum (1-2 cm)
e) 1-3 mm kum (3-4 cm)
f) İsteğe bağlı dekoratif kalın taneli kum (2 cm)

2. Örnek Taban

a) Kablo ısıtıcı
b) 4-5 micron quartz kum (4-5 cm)
c) Besin içerikli veya katkılı kum (1-2 cm)
d) 1-3 mm kum (3-4 cm)
e) İsteğe bağlı dekoratif kalın taneli kum (2 cm)


Örnek tabanlar sadece fikir amaçlıdır. Birçok farklı ve daha iyi kombinasyonlar üretilebilir. Çok farklı markalar altında onlarca ürün bulmak mümkündür ve bu ürünlerin büyük bir kısmının kullanımı uygundur. Tüm kullanılan malzemeler mümkün olduğunca eşit olarak tabana yayılmalıdır.


Taban Bakımı

Tabanın da herşeyin olduğu gibi bir ömrü vardır. İçerdiği besinler zamanla tükenmeye başlar. Bu nedenle belirli periyotlar ile besin takviyesinde bulunmak gerekir. Kullandığınız gübrelerin yapısına bağlı olarak 1-4 ayda bir bitki köklerine misket gübre konulması uygun olacaktır. Yine belirli periyodlarda latarit gibi malzemelerde tabana ilave edilebilir.

Bitki akvaryumlarında tabandan sifonlama ile dip çekimi yapılması çok gerekli değildir. Sadece akvaryum kurulum aşamasında düzenli olarak bitki çürükleri ve atıkların çekilmesi gerekecektir. Bunun dışında eğer taban yüzeyinde çok fazla artık madde birikmiş ise kumu kaldırmadan dikkkatli şekilde dip çekimi yapılabilir.




Kökleri güçlü bitkilerin yerlerini değiştiriken kölerin kesilerek çıkarılması iyi olacaktır
aksi taktirde kökler bütün tabanın yapınısı bozabilecek şekilde kumu kaldıracaktır.


İpuçları

1. Taban kumu alırken aldığınız kumların tane büyüklüklerini birbirinden farklı almaya çalışın. Tekrar akvaryum kuracağınız zaman elek kullanarak birbirine karışan kumları ayırarak kullanmanız mümkündür.

2. Bitki kumları kurulumda çok işe yararlar fakat sadece 1-1.5 ay kadar besin sağlıyabilirler bundan sonra besin işlevleri kalmaz. Tekrar kullanımı yoktur.

3. Seachem florite gibi besin içerikli kumlar en üst katmanda kullanıldığında üzerlerine rahatlıkla algea yerleşebilir. Akvaryumunuzda algea problemi olmasa dahi bu kumların yüzeylerinde belirli algea cinsleri üreyebilmektedir.

4. Kumların salınım yapmadıklarını anlamak için kumun üzerine bir miktar asit dökülür. Kumda köpürme olmuyorsa kum kullanıma uygundur. Asit olarak tuz ruhu iş görebilir. En uygunu 1 mol HCL dir. Elinizde Ph düşürücü malzemeler var ise bunlarda kumu test etmek için rahatlıkla kullanılabilir.

5. Bitkilere kök yolu ile tek bir besin vermek istiyorsanız (örn. nitrat) boş ilaç kapsülerinin içine bu besinden koyarak bitki köküne yerleştirebilirsiniz.

6. Mecbur kalmadıkça içeriğini bilmediğiniz malzemeleri kullanmamaya özen gösteriniz. Ayrıca yüksek kalsiyum ve magnezyum içeren kumları kullanmayınız.


II. BÖLÜM

AYDINLATMA

Işık bitki akvaryumlarının en başta gelen gereksinimidir. CO2 ve gübre vermeden iyi bir taban kurmadan sadece ortama ışık sağlayarak doğal döngü ile bitkileri canlı tutmak mümkündür (örn. low tech tanklar). Fakat ışık olmaz ise ne yaparsanız yapın bitkileri canlı tutmak mümkün olmaz. Işığın hayati bir önemi olduğu gibi sağlıklı bir tank meydana getirmek içinde çok önemli bir yere sahiptir. Kullandığınız aydınlatmanın ışık gücü akvaryuma vereceğiniz gübre CO2 ve diğer besin maddelerinin dozunu belirleyen en önemli etkendir. Bir çok çeşit aydınlatma metodu vardır. En çok kullanılan ve aynı zamanda bulunabilen aydınlatma sistemlerinden bahsetmek istiyorum. Aydınlatmanın derin ve bilimsel kısmıyla ilgili bilgileri aydınlatma ile ilgili yazılmış yazılardan kolaylıkla öğrenebilirsiniz. Bu yazıda tamamen pratik konulardan bahsedeceğim.


Aydınlatma seçimini etkileyen bazı faktörler;



a) Akvaryumun yapısı ve boyutları (geometrik şekli yüksekliği gibi):

Akvaryum alırken veya yaptırırken bitki tankı amaçlanıyor ise ilk düşünülmesi gereken nokta aydınlatma olmalıdır. Akvaryumun şekli ve boyutları aydınlatma şekline uygun olmalıdır. Örneğin üçgen bir akvaryumu floresanlar ile aydınlatmak zordur. Şekli itibari ile kapağına yeterli floresan sığdırmak zor olduğu gibi farklı boylarda floresan gerektirir. Bunun dışında en çok başımıza gelen olaylardan biri de akvaryumun boyunun tam 120 cm olmasıdır.

Piyasada 90 cm ve 120 cm uzunluğunda floresanlar bulunmaktadır (T5’lerde farklı boylarda mevcuttur). 120 cm floresan bu akvaryumun kapağına sığmaz 90 cm floresan ise küçük gelir ve tam anlamıyla düzgün eşit bir aydınlatma sağlamak zorlaşır.

Aydınlatmada en önemli unsurlardan biriside akvaryumun yüksekliğidir. Genel olarak su yüksekliği 55 cm. üzerindeki tanklarda floresan kullanımı iyi sonuç vermez. Işığın büyük kısmı bitkilere ulaşamadan suda boğulur. Bu tip yüksek tanklarda aaaal halide lambaların kullanımı uygundur ve iyi sonuçlar verecektir. Floresan kullanımı isteniyorsa çok fazla sayıda floresan kullanılarak yeterli ışığa ulaşmak mümkün olabilir. aaaal halide ile floresan kombinasyonu en sık kullanılan yöntemlerdendir ve çok iyi sonuç verebilir.



b) Akvaryumda kullanılan bitki türleri (yüksek veya düşük ışık ihtiyacı olan bitkiler):

Akvaryumda bakmayı tercih ettiğiniz bitkilere uygun aydınlatmayı sağlamak çok önemlidir. Her bitki türünün ışık ihtiyacı farklılık gösterir. Bunun en büyük örneği Glossostigma elatinoides’dir. Bu bitki düşük ışıkta yukarı uzayarak orantısız bir büyüme gösterir veya ölür. Eğer ışıklandırmanız yüksek ise yana doğru sağlıklı şekilde gelişerek tabanı halı gibi kaplar. Bunun dışında kırmızı bitkiler düşük ışıkta renklerini kaybetmeye başlarlar ve daha soluk bir hal alırlar. Az ışıkta yetişen bitkilere bir örnek verirsek anubias türleri en başta gelenlerdendir. Genellikle loş bölümlerde daha iyi ve sağlıklı bir gelişim gösterirler. Yüksek ışık alan bölümlerde yapraklarında yosunlanma ve besinleri yeterince hızlı kullanamama gibi sorunlardan yapısında ve renginde değişikler görülebilir.



c) Kişisel tercihler (low tech veya high tech tank seçimi):

Herkesin farklı tercihleri olabilir. Low tech tank bakmaya daha olumlu yaklaşan hobiciler vardır. Bu akvaryumları tercih edenler genel olarak sınırlı güçte aydınlatma kullanırlar. CO2 ve çoğu besin maddeleri dışarıdan akvaryuma takviye edilmez bu durum bitkilerin büyümesini yavaşlattığı için düşük güçte aydınlatma tankın ihtiyacına görür. Bu tanklarda aaaal halide gibi güçlü aydınlatma ekipmanları kullanılmaz. Uygun sayıda floresan ile aydınlatma sağlanır.

High tech tanklarda ise bitkiler için gerekli tüm sistem kurulmuştur. Dışarıdan bitkiler için gerekli tüm besinler sağlanmaktadır. Bu durum aydınlatma seçeneklerini oldukça arttırır. Floresan aaaal halide veya bu ışık ekipmanlarının kombinasyonu kullanılabilir. Çok yüksek seviyelere kadar aydınlatma gücü arttırılabilir.



d) Aydınlatma ekipmanlarının fiyatı performansı ve bulunabilirliği:

Uygun fiyat ile iyi bir performans elde edip aynı zamanda her istediğimizde bu ekipmanları temin edebiliyorsak ne mutlu bize. Bunları gerçekleştirebilmek için en iyi çözüm floresan kullanımıdır. Ucuza bulmak mümkün olduğu gibi çeşitliliği ve performansı da oldukça iyidir. Çeşitli boylarda farklı kelvin lümen değerlerinde ve farklı spectrumlarda bir çok çeşidi bulunur.
Fiyat ve bulunabilirliği biraz geride bırakırsak seçeneğimiz aaaal halide lambalardır. Floresan kadar çok çeşidi bulunmasa da belirli durumlarda çok iyi performans verirler. Fiyatları yüksektir ve istediğiniz zaman temin etmekle ilgili sıkıntılar çıkabilir.

Fiyat/performans olarak incelediğimizde farklı sonuçlar ile karşılaşmak mümkün bunun nedeni her akvaryumun ışık ihtiyacının farklı olmasıdır. Floresanların yeterli geldiği tanklarda kullanılmaları çok daha ekonomik olacaktır. Fakat floresanlarla yeterli ışıklandırma sağlanamayan büyük tanklarda aaaal halideye geçmek gerekli olacaktır.



e) Dekorasyon ( tavandan sarkıtma armatür gibi dekoratif ekipmanlar):

Eğer akvaryumumuz açık bir yerde göz önünde duruyorsa dekoratif olması bizim için önem kazanmaya başlar. Dekoratif görünebilmesi için akvaryumun ışıklandırma tertibatı ya güzel bir kapak içine yerleştirilerek saklanır veya ticari markaların sattığı çok dekoratif şık kapaklardan alınabilir. Bu hazır kapakların ışıklandırma gücü bellidir. En uygunu seçilerek alınır. Üzerinde herhangi bir değişiklik yapmak zordur. Tam olarak yeterli veya yetersiz bir ışık tertibatına sahip olsa dahi güzel görünümleri tercih sebebi olabilir.


Nasıl bir aydınlatmaya ihtiyaç duyuyoruz ?

Eğer fazla uğraştırmayacak low tech bir tank istiyorsanız ışıklandırma gücü 0.5 watt/ litre seviyesini geçmemesi uygun olacaktır. Floresan kombinasyonları tercih edilmelidir. Bu tip tanklarda her tür bitkiye bakmak mümkün değildir. Düşük ışık ve besin ihtiyacı olan bitkiler daha uygun olacaktır.

High tech tanklarda durum çok daha farklıdır. 0.8 watt/litre üstünde bir ışıklandırma gereklidir. Bu oran 2 watt/litreye kadar çıkabilir. Işıklandırma arttıkça akvaryumun kontrol edilmesi zorlaşmaya başlar. En uygun ışık değerleri 1-1.2 watt/litre olabilir. Bu ışık gücünde her bitkiyi yetiştirmek mümkündür ve kontrol altında tutulabilecek bir hızda büyüme sağlanır. Su yüksekliği 55 cm olan akvaryumlarda floresan iyi bir çözümdür. Fakat yüksek ışık ihtiyacı nedeniyle aaaal halide ile floresan kombinasyonları en uygun çözümler arasındadır. Sadece aaaal halide ile yapılacak aydınlatmanın çok iyi olmayacağı kanaatindeyim. Spectrum değerlerinde dengesizlik görülecektir buda bitki gelişimine olumsuz yansıyacaktır. Daha yüksek tanklarda ise aaaal halide lambaların sayısı artırılarak floresan sayıları azaltılabilir aaaal halide lambaları ağırlıklı olarak kullanılarak aydınlatma sağlanabilir.

Çok farklı türlerde floresan ve aaaal halideler bulunur. Bunlardan bazıları bir araya getirilerek iyi bir kombinasyon oluşturulabilir. Birçok ticari markanın pahalı floresanları satılmaktadır. Bu floresanların birçoğu iyi performans verebilse de çok daha ucuz alternatifleri bulunabilir. Önemli olan bitkilerimiz için gerekli olan kırmızı ve mavi spectrumları yüksek değerlerde sağlayabilmeleridir. En kolay bulunan ve ucuz olan floresanlar T8 tipi olanlardır. T5 tipi floresanlar pahalı ve çeşit sayısı azdır.


Rahatlıkla bulabileceğiniz ucuz ve performansı yüksek T8 floresanlardan örnekler;

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k
b) Philips TLD 965 deluxe pro 6500k
c) Philips Aquarelle 10000k
d) Sylvania Grolüx
e) Sylvania Aquastar 10000k

aaaal halide olarak seçeneklerimiz oldukça kısıtlı olduğu gibi ucuz alternatif bulmakta zordur. Genellikle 10000K’ lik bulabileceğiniz aaaal halideler ile iyi sonuç almanız mümkündür. Bunun dışında 5000-6500 Kelvin arası olan aaaal halideler de kullanıma uygundur.


T5 floresan kullanımı düşünülüyor ise Sylavania Philips Osram gibi firmaların kullanıma uygun modelleri bulunmaktadır. Uygun kelvinde bulunabilecek bu markaların floresanları güvenle kullanılabilir.


Su yüksekliği 55cm ve daha düşük olan akvaryumlarda kullanılabilecek bazı aydınlatma çözümleri ;

2 floresan kullanımı

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar

3 floresan kullanımı

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k


4 floresan kullanımı

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
d) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Sylvania Grolüx
d) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

5 floresan kullanımı

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 965 deluxe pro 6500
d) Sylvania Grolüx
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
d) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k

6 floresan kullanımı

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 965 deluxe pro 6500 veya TLD 950
d) Sylvania Grolüx
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
f) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar



a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
d) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
e) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
f ) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

8 floresan kullanımı

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
d) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
e) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
f) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
g) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
h) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar


a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
d) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
e) Sylvania Grolüx
f) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
g) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
h) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar

aaaal halide ve floresan kombinasyonu ;

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
c) aaaal halide 10000k
d) Philips TLD 965 deluxe pro 5300k veya TLD 950
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) aaaal halide 10000k
d) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965


a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
c) aaaal halide 5000-6000k
d) Philips Aquarelle 10000k veya Aquastar
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965


Su yüksekliği 55cm ve daha yüksek olan akvaryumlarda kullanılabilecek bazı aydınlatma çözümleri ;

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) aaaal halide 10000k
c) aaaal halide 10000k
d) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) aaaal halide 10000k
c) aaaal halide 10000k
d) aaaal halide 10000k
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) aaaal halide 10000k
c) aaaal halide 5000-6000k
d) aaaal halide 10000k
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
c) aaaal halide 10000k
d) aaaal halide 10000k
e) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
f) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965

a) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
b) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
c) aaaal halide 10000k
d) aaaal halide 5000-6000k
e) aaaal halide 10000k
f) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965
g) Philips TLD 950 deluxe pro 5300k veya TLD 965


Su yüksekliğinin 55 cm ve üzeri olan sistemlerde sadece floresan kullanmak mümkündür ancak çok fazla sayıda kullanılarak performans alınabilir. Bunun dışında yüksek watt değerlerine sahip T5 sistemleri de kullanılabilir. Fiyat/ performans olarak MH ve floresan kombinasyonları daha iyi olacaktır.


Bu yazıda verilen tüm örnekler pratik olmaları nedeniyle verilmiştir. Farklı markalarda ürünler kullanmak ve çok çeşit kombinasyonlar yaratmak mümkündür. Yapacağınız aydınlatma sistemi tamamen bütçeniz ile ve düşündüğünüz sistemin gereksinimleri ile ilgilidir.



Aydınlatma ile ilgili bazı ipuçları;

1) Floresan kullanılan akvaryumlarda reflektör kullanımı aydınlatmaya büyük katkı sağlar. Eğer reflektör bulunamıyorsa parlak beyaz kağıt alüminyum folyo veya bant gibi ışığı yansıtabilen malzemeler azda olsa katkı sağlayacaktır. Ayna iyi bir yansıtıcıdır fakat çok ağır olması kullanımını zorlaştırır.

2) Elektronik balans kullanımı oldukça avantajlıdır. Lambaların ömrünü uzatır daha az ısınır daha sessiz çalışır ve çok hafiftir.

3) Işıklandırma sistemi ile akvaryum arasında bir miktar boşluk olması ışık sisteminin oluşturduğu ısının daha kolay dağılmasını sağlar. Ayrıca kapakların içlerine sessiz kasa fanları yerleştirilerek de ısı uzaklaştırılabilir.

4) Lambalar her yıl yenilenmelidir. Yenilenmeyen lambalar bitki gelişimini bozabilir ve alg oluşumu tetikleyebilir.

5) Aydınlatma ekipmanlarınız ile su arasında cam kullanıyorsanız mümkün olduğunca temiz tutmaya çalışmanız aydınlatma performansını koruyacaktır.

6) Deniz akvaryumu için yapılmış lambaların bitki akvaryumunda kullanılması uygun değildir.

7) Philips gibi büyük markaların web sitelerinde inceleme yaparak farklı model ve isimler altında kullanılabilecek ucuz ve verimli lambalar bulunabilir. Spectrum değerlerine bakılarak seçim yapılabilir.

8) Aydınlatmanın yetersiz olmasındansa fazla olması her zaman daha iyi sonuçlar verecektir.

9) 10 -14 saat arasında aydınlatma yapmak yeterlidir. Aydınlatmayı parçalar halinde yapmak alg gelişimini yavaşlatır ve bitkilerin gelişiminde olumsuzluğa neden olmaz. 5 saat aydınlatma – 3 saat karartma - 5 saat aydınlatma şeklinde olabilir. Toplam 10 saatlik aydınlatmayı bu şekilde ikiye bölmek alg gelişimini büyük ölçüde yavaşlatır.

10) Işıklandırma yosunlanma nedeni olarak görülmemelidir. Ancak florasan çok eski ise algea gelişimine yardımcı olur. Bunun dışında dengeli beslenen bitkilerin olduğu bir akvaryumda kullanacağınız ışıklandırma türü algea gelişimine neden olmaz. 10-14 saat aydınlatma süresi arasında kalmak şartı ile tabiki. Yaptığım denemelerde sağlıklı akvaryumda standart salon tipi floresanlar ile dahi alega gelişimine rastlamadım.

11) Watt/litre hesaplaması en basit yöntemdir ve çok geneldir. Işıklandırma şeçimi yaparken daha birçok etken vardır. Bitkilerin kullanamadığı ışık kaynaklarını çok yüksek wattlarda dahi kullansanız yetersiz gelebilir. Daha ayrıntılı açıklamaları forumdan elde edebilirsiniz.

12) Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta kelvindir. Kelvin görünen renk sıcaklığıdır. lambaların performansını belirlemez. performansı ışık kaynaklarının yaydığı foton miktarı belirler. Kelvin üzerinde durma sebebimiz görselliğe dikkat ederk performans sağlamaktır.




III. BÖLÜM

AKVARYUM EKİPMANLARI VE SU KALİTESİNİN KORUNMASI

Bitki tanklarında su kalitesinin korunması ve uygun sabit su değerleri sağlıklı bir bitki akvaryumu için şart olan hususlardır. Bunu sağlayabilmek için doğru ekipmanları en doğru şekilde kullanmak çok büyük önem taşır. Kaliteli suyu berrak kirlilik düzeyi ve organik yükü düşük bitki gelişimi için gerekli besinleri uygun oranda içeren ve oksijen bakımından zengin olarak nitelendirebiliriz. Tabi daha birçok etkende bunlara ilave edilebilir.




FİLTRASYON

Akvaryumlarda en temel sistem filtrasyondur. Organik yükü hafifletmede suyun temiz ve berrak olmasını sağlamakta zehirli atıkların daha zehirsiz maddelere dönüştürülmesinde ve gerektiğinde istenmeyen maddeleri ortamdan uzaklaştırmada büyük rol oynar. Filtrasyon için çok çeşitli filtre sistemleri ve filtrasyon malzemeleri bulunmaktadır. Bu donanım ve malzemelerin hangilerinin ne zaman kullanılacağı oldukça önemlidir. Bitki tanklarında uygun sirkülâsyon akvaryum suyunun saatte 2–4 kez çevrilmesidir. Daha düşük veya yüksek sirkülâsyonlar bitkilerin besin alımını etkiler ve dengede bozulmalara yol açar. Aynı zamanda düşük sirkülâsyon suyun yeterince filtre edilmemesine yol açar ve su kalitesini ciddi biçimde bozabilir. Her zaman kaliteli filtre satın almak çok daha ekonomik bir çözümdür.

1- Dış Filtreler: Bitki tanklarında en yüksek verimin alınabileceği filtrelerin başında gelirler. Hacimleri geniş olduğundan birçok malzemeyi aynı anda kullanma avantajı sağladıkları gibi daha zor kirlenir ve tıkanırlar. İyi biyolojik ve mekanik filtrasyon sağlarlar. Ayrıca istendiğinde kimyasal filtrasyonda yapabilirler. Filtrasyon özelliği tamamen içine koyacağınız malzemeler ile ilişkilidir. İyi bir bitki tankı için dış filtreler vazgeçilmezdir.


Örnek dış filtre hazırlanışı:

a) -Elyaf b) - Elyaf
- Biyolojik süngerler - Biyolojik malzemeler (Siporax Matrix gibi)
- Elyaf - Elyaf
- Seramik boncuklar - Seramik boncuklar

c) - Elyaf d) - Biyolojik sünger
- Biyolojik malzemeler - Elyaf
- Biyolojik sünger - Seramik boncuklar
- Elyaf

2- İç Filtreler: Akvaryumun içine yerleştirilen ve çok çeşit boy ve modelde bulunabilen en yaygın filtrelerdir. Mekanik filtrasyon yaparlar. Biyolojik ve kimyasal filtrasyon yapan filtrelerde mevcuttur. İçine konulan malzemeler değiştirilerek filtrelerin işlevleri farklılaştırılabilir. Bitki tankları için çok yeterli değillerdir. Çabuk kirlenirler ve sık sık temizlenmeleri gerekir. Bu nedenden dolayı iyi biyolojik filtrasyon yapamazlar. Ancak dış filtrenizin yetersiz kaldığı durumlarda destek amaçlı kullanılabilirler. Çok küçük tanklarda kullanımları uygundur. Kısa süreli mekanik veya kimyasal filtrasyon amaçlıda kullanılabilirler.

3- Şelale Filtreler: Akvaryuma dıştan asılarak kullanılan filtrelerdir. Genel olarak mekanik filtrasyon yaparlar. İç filtrelerden özellikleri çok farklı değildir. Sadece akvaryum içinde yer kaplamazlar ve akıntı yaratmazlar. Küçük tanklarda kullanılabilirler. Büyük tanklar için yeterli filtrasyonu sağlayamazlar.

4- Sump: Alt sistem olarak da adlandırılır. İyi ve geniş bir filtrasyon alanı sunar. Kullanımı ve filtrasyonu doğru kurulduğunda oldukça iyidir. Fakat suyun hava ile temasını gereğinden fazla arttırdığı için CO2 gazının sudan dışarı atılmasına neden olur. Bu nedenden dolayı bitki tanklarında kullanımı çok zordur. Bitki tanklarında önerilmeyen bir filtrasyon sistemidir. Yüksek miktarda su hacmi olduğundan akvaryumun toplam su hacmini yükseltir.



5- UV Sterilizatörleri: UV ışını veren özel bir lambaya sahip çeşitli şekillerde bulunabilen filtre ekipmanıdır. İçinden geçen sudaki tüm canlı organizmaları yok eder. Akvaryumun sağlıklı ve suyun temiz kalmasına yardımcı olur. Oldukça pahalı ekipmanlardır. Ucuz modellerin performansları sınırlıdır. Bitki tanklarında kullanımı çok tavsiye edilmese de balıkları korumak ve algea oluşumunu engellemek amaçlı kısa süreli kullanılabilir.

6- Reverse Osmosis: Saf su üretmek amacı ile kullanılan bir cihazdır. Suda bulunan tüm maddeleri ve organizmaları tutar. Bitki tanklarında kullanılan bir sistemdir. Fakat hem pahalı hem de yüksek su harcama maliyeti ile pek ekonomik sayılmaz. Bu sistem kullanıldığında bitkilerin ihtiyaç duyduğu normalde sularda bolca bulunan kalsiyum ve magnezyum gibi maddelerinde suya uygun oranda eklenmesini gerektirir. İyi yönlerine bakacak olursak su ile gelebilecek algea toksik maddeler ve zararlı organizmaların akvaryuma girişini engeller. Su saf olduğundan tüm besin değerlerinin istediğimiz düzeye getirilmesine imkân verir.

7- Su Filtreleri: Birçok marka altında bulabileceğiniz ürünlerdir. Şehir suyunu klor ve tortulardan arındırmak amacı ile kullanılır. Çok çeşitli şekillerde ve özellikte ürün bulunmaktadır. İçi aktif karbon ile doldurulmuş olan filtreler klor arıtımı yaparlar. İçinde tortu tutucu olanlar ise su ile gelebilecek partikülleri tutarlar. Şehir suyunun akvaryumlarda direk kullanımı için oldukça yararlıdırlar. Bu sayede akvaryuma koyacağımız suyu dinlendirmeye gerek kalmaz. Su tamamen klordan arınmış olarak bu filtreden çıkar ve akvaryuma doldurulabilir. Dikkat edilmesi gereken bir konuda bazı bölgelerde klor oranının çok yüksek olmasıdır. Tek bir karbon filtre yeterli olmayabilir. Bu durumlarda 2–3 karbon filtre birbirine bağlanarak suyu içinden daha yavaş geçirerek su arındırılabilir. Ayrıca suyu yumuşatmak için bu filtrelere reçinede ilave edilir. Reçine kullanımı sağlıklı değildir. Reçine sudaki magnezyum ve kalsiyumu tutarak yerine suya sodyum verir. Suda yüksek oranda sodyum artışı meydana gelir. Yüksek sodyum artışı bitkiler ve canlılar için iyi değildir.

Filtrasyon Malzemeleri: Çok çeşitli malzemeler satılmaktadır ve genel olarak tam ne zaman kullanılmaları gerektiği konusunda hep bir kararsızlık vardır. Bu firmalar sitelerinde her tür malzemenin bir arada kullanılmasından bahsetse de birçok filtre malzemesinin sürekli kullanımı uygun değildir. Bu malzemeler çoğu zaman vaat ettiği etkiyi ve performansı sağlayamayabilir.

a) Elyaf: Filtrasyonda kullanılan en temel malzemedir. Mekanik filtrasyon sağlar. Artık maddeleri ve partikülleri tutar. Elyaf bir kullanımlıktır yıkanıp tekrar kullanılması uygun değildir. Birçok firmanın ürünü kullanılabilir. Ayrıca döşemecilerden ucuza alacağınız elyaflarda aynı işi rahatlıkla görür. Çok kalın olmayacak şekilde filtrenin bir veya iki katmanında kullanılabilir.

b) Biyolojik Malzemeler: Çok çeşitli biyolojik malzeme bulmak mümkündür. Bu malzemelerin hemen hepsi yeterli biyolojik filtrasyonu sağlayabilirler. Fakat performansı ne kadar iyi olursa biyolojik filtrasyon o kadar artar ve zehirli atıklar çok daha hızlı dönüştürülürler. En iyi biyolojik filtrasyon malzemesi iri gözenekli süngerlerdir. Ayrıca akvaryumcularda satılan mavi süngerler özellikle çok iyi performans sunarlar. Tıkanmazlar ve çok geniş bir bakteri yüzeyine sahiptirler. Bunun dışından özel üretilmiş bazı malzemeler vardır (Sera Siporax Seachem Matrix Eheim Efisubsrat gibi). Bu malzemeler çok geniş bir yüzey alanına ve mikro kanallara sahiptir. Yeterli biyolojik filtrasyon sağlamalarına rağmen çok etkili değillerdir. Kolay tıkanırlar ve bakteri alanları kısa sürede büyük ölçüde azalır. Zor temizlenirler ve temizleme işlemlerinde büyük ölçüde bakteriler zarar görür. Kullanımı tercihe bağlıdır ama en iyi sonuç biyolojik süngerler ile alınır. Bu malzemeler dikkatli temizlenmeli uygun sıcaklıkta klorsuz su ile nazikçe temizlenip filtreye kısa zamanda geri yerleştirilmelidirler.

c) Seramik Boncuklar: Seramikten yapılmış küçük yüzük şeklinde parçalardır. Bunlar filtrenin en alt katmanında kullanılırlar. Kaba artıkları tutarlar ve filtre içindeki sirkülâsyonu dengelerler. Çok uzun ömürlü ve kolay temizlenebilen bir malzemedir. Birçok marka altında satılan kaliteli ürünler mevcuttur.

d) Aktif Karbon: Sudabulunan kimyasal maddeleri tutma özelliğine sahiptir.Özellikle balık hastalıklarında kullandığımız ilaçların arındırılmasında kullanılır. Şehir suyunda bulunan kloru arındırmada kullanılır. Bitki tanklarının kurulum aşamasında fosfat ve nitrat gibi maddelerin ortamdan uzaklaştırılması için kullanılabilir. Sürekli olarak filtrasyonda kullanılması uygun değildir. Kullanılmış aktif karbon tekrar kullanılmaz. Bir süre sonra içine hapsettiği tüm maddeleri geri bırakmaya başlar bu durum ciddi problemlere neden olur.

e) Fosfat Nitrat Amonyak vb... Tutucu Malzemeler: Tank kurulumunda çok işe yarayan malzemelerdir. Bitkiler ortama adapte oluncaya kadar oluşan maddeleri tutarlar. Sadece kurulum sürecinde kullanılmalıdırlar. Normalde bitki tanklarında kullanılmaları uygun değildir. Bitkiler için gerekli besinleri tuttuklarından bitki gelişimini olumsuz etkilerler. Belirli bir kullanım süreleri vardır. Akvaryumda meydana gelebilecek dengesizliklerde (örn. yüksek nitrat veya fosfat artışı) kısa süreli olarak kullanılmaları uygundur.

f) Torf: %100 doğal bir malzemedir. Ph değeri düşük bir yapıdadır. Humik asit gibi bitki gelişime katkıda bulunan bazı maddeler içerir. Genellikle CO2 sistemi olmayan tankların filtrasyon sistemine eklenerek ph düşüşü sağlanır. İçerdiği maddeleri yavaş bir şekilde suya bırakması kullanımını kolaylaştırır ve ömrünü uzatır. CO2 verilen tanklarda filtre sisteminde kullanımına gerek yoktur. Suyu yumuşatmak içinde kullanılır. Akvaryum için hazırlanmış olanları kullanmak çok daha güvenlidir. Çeşitli akvaryum firmaları tarafından satılmaktadır. Çiçekler ve saksı bitkileri için satılan torflar kullanılmamalıdır. Bu torflar yeterince saf değildir ve böceklenmeyi engelleyici kimyasallar ve ilaçlar içerebilirler. Torf kullanırken önce az miktar ile başlanması ve zamanla yetmez ise filtredeki miktarının artırılması doğru olacaktır. Torfun içindeki maddeleri hemen serbest bırakması biraz zaman alır. Eğer yeterli olmadığını düşünüp erkenden fazlaca torf ilavesi yapılır ise ph seviyesi çok düşebilir.

SU KATKILARI

Akvaryumdaki ekolojik dengenin kurulması Sudaki zararlı maddelerin etkisizleştirilmesi Zararlı canlıların temizlenmesi ve Suda kirliliğe ve bulanıklığa yol açan partikül veya oluşumların yok edilmesi vb. gibi birçok özelliğe ve kullanım alanına sahip katkılar bulunmaktadır. Bu katkıların birçoğu akvaryumlar için çok önemlidir. Fakat birçoğunun kullanımı zararlı olabileceği gibi çok da gerekli değildir.


a) Bakteri Kültürü: Akvaryumun kurulum aşamasında ve filtre temizliği yapıldığında kullanılabilir. İçerdiği yararlı bakteriler filtreye ve akvaryumdaki yüzeylere yerleşerek biyolojik arıtım yaparlar. Normalde bu yararlı bakterilerin oluşumu aylar sürerken bakteri kültürü ile direk suya verilirler ve bir hafta içinde biyolojik döngü rahatlıkla oturmuş hale gelir. Biyolojik döngü akvaryumdaki en önemli unsurlardan biridir. Bu nedenle gerekli durumlarda mutlaka bakteri kültürü kullanılmalıdır. Bu kültürlerin içeriğinde birçok çeşit bakteri bulunur. Bu bakterileri birçoğu amonyak ve nitrit gibi zehirli maddeleri daha zehirsiz olan nitrata dönüştürür. Bazıları ise nitrojen oluşumu demir gibi bazı elementlerin bitki köklerinde alınabilir hale getirilmesini ve balık artıkları yem gibi maddelerin parçalanmasını sağlarlar. Bu bakteriler hassastırlar çok sıcak veya soğuk sularda ölürler. Ayrıca klor gibi maddelerde bu bakterileri yok eder. Özellikle filtre temizliğinde biyolojik malzemelerin hassas şekilde temizlenmesi bu nedenle önemlidir.
Örnek: Seachem Stability Sera Nitrivec Azoo Bio Bacteria JBL Denitrol

b) Su Hazırlayıcılar: Şehir suyunda klor ve ağır aaaaller bulunabilir. Su hazırlayıcılar sudaki klor ve ağır aaaalleri kısa sürede bağlıyarak zararsız hale getirirler. Aynı zamanda içerdikleri vitamin ve katkılar sayesinde balıklar için stres giderici özellikleri vardır. Çok çeşit marka ve ürün çeşidi bulunmaktadır. Bazı su hazırlayıcılar sadece klor bağlayıcı özelliğe de sahip olabilir. Su değişimlerinde balık aktarımında akvaryum kurulumunda kullanılabilirler. Çamaşır suyu ile yapılan bitki ve ekipman dezenfektasyonlarında kullanmak gereklidir. Dezenfekte edilen malzemeler su hazırlayıcı eklenmiş suya konularak bekletilmelidir.
Örnek: Seachem Prime Sera Aqutan Azoo Aquaguard

c) Su Berraklaştırıcıları: Zaman zaman akvaryum suyunda bulanıklık meydana gelebilir. Bunun dışında yüzen partiküller su berraklığını bozabilir. Bu tip durumlarda kullanılabilecek katkılardır. Bunları kullanmak yerine berraklığı bozan noktaları tespit edip düzeltmek tabiî ki en doğrusudur. Bitki tanklarında bu tip katkıların kullanılması pek önerilmez. Ama hızlı çözüm arayanların işine yarayacak ürünlerdir.
Örnek: Seachem Clarity Sera Aquariaclear JBL Clynol

d) Sıvı Torf: Amazon balıkları için geliştirilmiş bir katkıdır. Suya Humik asit ve bazı elementler katar. CO2 takviyesi olmayan bitki tanklarında kullanılabilir. Fakat bu katkıyı kullanmak yerine filtreye torf eklemek aynı işi görecektir ve daha ucuzdur. Pratik ve kontrollü bir çözüm olduğundan tercih edilebilir.
Örnek: Sera Morena Azoo Double Black water JBL Tropol

e) Fosfat Yok Ediciler: Sudaki fosfatı bağlarlar. Ani fosfat artışlarında hızlı düşüş sağlamak amacı ile kullanılabilirler. Bunun dışında bitki tanklarında kullanımı uygun değildir.
Örnek: Sera phosvecAzoo Fosfat Remover

f) Amonyak--Amonyum Düşürücüler: Amonyak- amonyumun artışının kontrol altına alınamadığı durumlarda kullanılırlar. Amonyak düzeyini hızlı şeklide düşürürler. Bol bitkili tanklarda bu maddeler bitkiler tarafından kolaylıkla kullanıldığından genellikle bu katkının kullanılması gerekmez.
Örnek: Seachem Amguard

g) PH Yükseltici ve Düşürücüler: Ph’ı istediğimiz düzeylere pratik şekilde getirmek için kullanılırlar. Kullanımı dikkatli yapılmalıdır. Çok yavaş ekleyerek ph ölçülmelidir. CO2 sistemi olmayan bitki tanklarında kullanılabilir. Toz veya sıvı halde olanları vardır. Ticari markalar yerine kimyacılardan alacağınız düşük güçte asitler ph düşürmek için oldukça etkilidir( 01 mol HCL). Ph yükseltmek için ise çeşitli doğal mineral taşlar veya malzemeler kullanılabilir( mercan kırığı).
Örnek ph düşürücüler: Seachem Acid Buffer Sera ph Minus
Örnek ph yükselticiler: Seachem Alkaline Buffer Sera ph Plus

h) KH Yükselticiler: Bitki tanklarında kh’ın çok düşük olması ani ph salınımlarına neden olabilir bu nedenle kh’ın belirli seviyelerde olması gerekmektedir. Bu katkılar kh düzeyini kolayca artırır. Güvenle kullanılabilecek katkılardır. Marketlerde paketler halinde satılan karbonatlarda aynı işi görürler.
Örnek: Sera kh plus

i) Algea Yok Ediciler: Algealara zarar veren bazı maddeler içerirler. Son çare olarak kullanılmalıdırlar. Geçici olan çözümlerdir. Bu maddeler bitkilere ve akvaryumdaki canlılara da zarar verebilirler.
Örnek: Sera Algovec JBL Algol

j) Salyangoz Yokediciler: Salyangozların öldürülmesinde etkili ilaçlar olsalar da tamamen yok edemezler. Balıklara zarar verebilir ve öldürücü etkileri olabilir. Bitkilere ve ekolojik döngüye zararlı maddelerdir. Bitki tanklarında kesinlikle kullanılmamalıdırlar. Yeni alınan bitkileri salyangozlardan arındırmak için kullanılabilirler.
Örnek: Sera Snailpur Azoo Snail Treater

k) Vitaminler: Balıkların daha sağlıklı olması için geliştirilmiş vitamin kombinasyonları vardır. Bunlar belirli ölçülerde suya katılarak kullanılırlar. Bazı vitaminler yemlere emdirilerek te kullanılabilir. Işıktan etkilendikleri için vitaminlerin akşam suya ilave edilmesi daha uygun olacaktır. Çok sık olmamak şartı ile bitki akvaryumlarında vitamin kullanımının zararı yoktur. Hatta bazı vitaminler bitkiler içinde yararlıdır. Eczanelerden temin edebileceğiniz bazı yararlı vitamin çeşitleri vardır (B-mix ampul).
Örnek: Sera Fishtamin HW Multi vit JBL Atvitol

l) İlaçlar: Balık hastalıklarına karşı kullanılabilecek çok sayıda ilaç bulunmaktadır. Bazı ilaçlar koruma amaçlıda akvaryumlarda sık sık kullanılmaktadır (metilen mavisi). Bitki tanklarında kesinlikle ilaç kullanılmamalıdır. Hastalanan balıklar karantinaya alınarak ilaç uygulanmalıdır. Ayrıca koruma amaçlı ilaç kullanımı da uygun değildir. İlaçlar bitkilere ve ekolojik dengeye zarar veririler.



IV. BÖLÜM

YEMLER ve YEMLEME


Kullandığımız yemler ve nasıl yemleme yaptığımız su kalitesinin korunmasında ve akvaryumun sağlıklı kalmasında önemli bir yer tutar. Öncelikle kaliteli yemleri tercih etmek ilk önemli noktadır. Bunun dışında canlı yemler ve dondurulmuş organik yemler ciddi bir organik yük getireceğinden su kalitesinin korunmasını oldukça zorlaştırır. Yemleme şekli ve sayısı da önemlidir. Balıkların akvaryuma zarar vermeyecek düzeyde yemlenmesine dikkat edilmelidir. Bu tamamıyla bir zincirdir. Çok yemleme yapıldığında balıklar daha çok dışkı üretirler ve ortama yayılan amonyak gibi maddelerde ciddi artış olur. Bu artış akvaryumdaki bitkiler ve ekolojik sistem tarafından dengede tutulamayacak duruma gelebilir. Ayrıca balıklar tarafından yenilmeyen yemlerde diğer bir taraftan yük getirir ve hepsi bir araya gelince su kalitesinde bozulma dengelerde sapma ve sonuç olarak algea patlaması yaşanır. Balıkların az miktarda sık beslenmesi daha uygundur. Günde üç tekrar yemlemeyi geçmemek iyi olacaktır. Ayrıca bitki tanklarında organik yemlerin kullanılmaması iyi olur.

Not: Bu yazıdaki öneriler bitki tankları için geçerlidir. Farklı akvaryumlarda yemleme çokdaha değişik şekillerde ve sayıda yapılabilir.


CO2 SİSTEMLERİ

CO2 bitki tanklarının en önemli besinlerinden biridir. CO2 ‘i uygun miktarda sağlamak başarılı bir bitki tankı için çok önemlidir. Akvaryuma CO2’i sağlamanın birçok yolu vardır. Dikkat edilmesi gereken nokta CO2’in stabil bir şekilde tutulmasıdır. CO2 suyun ph’ını direk olarak etkilediğinden stabil olmaması ph’ın da sürekli olarak değişmesine neden olur ve bu durum hem canlılar hem de bitkiler için kötü sonuçlar doğurabilir. CO2’i akvaryumda kullanabilmek için çeşitli ekipmanlar vardır. Bu ekipmanları kuracağınız sistem ve tank hacmine göre seçmeniz gerekmektedir.

1- Tüplü Sistem: Yüksek basınçta CO2 gazı ile dolu tüplere gerekli ekipmanların bağlanması ile CO2’in akvaryumda kullanılabilecek basınca getirildiği sistemdir. Bu sistemleri oluşturan belirli ekipmanlar vardır. Sistem pek çok farklı şekilde kurulabilir. Örnekler en düşük maliyetli sistemden en maliyetlisine doğru sıralanmıştır. Düşük maliyetli sistemleri kontrolü oldukça uğraş gerektirdiği gibi maliyetli sistemler ise tamamen otomatik olarak çalışabilirler.


EKİPMANLAR

a) CO2 Tüpü: CO2 gazı için imal edilmiş özel tüpler bulunmaktadır. Yüksek basınca dayanıklı bu tüplerin içinde sıkıştırılmış CO2 gazı bulunur. Çok çeşitli boyları bulunmaktadır ( 1lt - 2lt - 5lt gibi). Bu tüplerdeki yüksek basınçlı gazı akvaryumumuza uygun miktarda verebilmek ve suya karıştırılmasını sağlamak için bazı ekipmanlar gereklidir. Bu tüpleri yangın söndürme ekipmanları satan yerlerden almak mümkündür. CO2 için yapılmamış tüplerin kullanımı tehlikelidir. Tüplerin dolum basıncı 50 bar’ı geçmemelidir. Direk güneş ışığı ve sıcak alan yerlerde bulunmaması daha iyi olacaktır. Sistem birçok şekilde kurulabilir. Gerekli ekipmanlar doğru sıra ile kullanılarak sistem oluşturulur.

b) Regülatör: Tüpte bulunan gazın kullanılabilir basınç düzeyine getirilmesini sağlar. Üzerinde genel olarak iki basınç göstergesi bulunur. Bunlardan biri tüpün içindeki gaz basıncını gösterir. Diğer gösterge ise regülatörden çıkan gazın basıncını gösterir. Çıkış basıncının ayarlanması için regülatörün üzerinde ayar vanası bulunur bu vana ile çıkış basıncı istenilen düzeye getirilebilir. Düzenli gaz çıkışı sağlamak için çıkış basıncının 5–10 bar arasında tutulmalıdır.

c) Slenoid Valf: Regülatörden çıkan gazın istenildiği zaman kesilmesini veya açılmasını sağlayan bir parçadır. Elektrik ile çalışır. Elektriğe takıldığında içindeki kapak açılır ve gazın geçişini sağlar elektrikten çıkarıldığında içindeki kapak kapanarak gaz geçişini durdurur. Bu parçaya zamanlayıcı takarak programladığınız süreler arasında akvaryuma gaz gitmesini sağlayabilir veya CO2 kontrol sistemlerine bağlıyarak gerektiğinde otomatik olarak açılıp gazın akvaryuma ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Ucuz ve kullanışlı bir üründür. Genel olarak 10 bara kadar basınca dayanıklıdırlar. Bazi özel regülatörlerin üzerine monte edilmiş selenoid valf bulunabilir.

d) CO2 Kontrol Üniteleri: Çok çeşit marka ve özellikte bulunabilirler. Hatta ucuza imal eden hobicilerde vardır. Çok çeşitli hassasiyetlerde bulunabilirler. .01 hassasiyetinde ölçüm yapanları daha kullanışlıdır. Mümkün olduğunca hassas aralıkla çalışan cihazlar tercih edilmelidir. Ölçüm hassasiyeti ile çalışma hassasiyetleri farklıdır. Çalışma hassasiyeti .15 üzerinde olamaması uygundur. Ticari bazı markaların ürettiği ünitelerin içinde selenoid valf bulunur ayrıca selenoid valf bağlamak gerekmez. Uzun ömürlü cihazlardır sadece ph elektrotlarının ömrü 1-2 yıldır. Bu zaman aralıklarında elektrotun değiştirilmesi gerekir.



e) Kısma Valf’i (ince ayar valf’i): Küçük fakat önemli bir parçadır. Regülatörden çıkan düşük basınçtaki gazı akvaryuma vermeye uygun miktara getirir. 3-4 saniyede 1 kabarcık gaz verecek kadar hassas olabilirler. Kısma valf’i ne kadar kaliteli olursa o kadar ince ayar yapma şansı verir. Alırken mümkün olduğunca kalitelisini almak çok önemlidir. Kalitesiz ürünler ile uygun gaz çıkışı sağlamak çok zordur. Genellikle 10 bar basınca dayanıklıdırlar. Bazı özel regülatörlerin üzerinde kısma valfi bulunabilir.

f) Kabarcık Sayacı: Akvaryuma verdiğiniz gaz miktarını görmenizi sağlar. Basit olarak içinde su olan küçük bir kapalı kaptır. Gaz kabın içinden geçerken kabarcıklar halinde görülür ve gaz miktarı buna göre ayarlanır. Ticari marklar altında satılanları olduğu gibi kendinizde şırıngadan veya küçük bir kavanozdan rahatlıkla bir kabarcık sayacı yapabilirsiniz. Gaz ayarının düzgün yapılması için mutlaka sistemde olmalıdır.

g) Reaktör: Sistemin en önemli parçasıdır demek sanırım yanlış olmaz. A kvaryuma gelen gazın suda çözülmesini sağlayan parçadır. CO2 gazı suda iyi çözünmedikten sonra en pahalı sisteme de sahip olsanız hiçbir fayda getirmez. Bu nedenle ticari ürünler seçerken mümkün olduğunda tank hacminize uygun olanları seçmelisiniz. Ayrıca pleksi gibi malzemelerden de kendiniz çok çeşitli reaktörler yapabilirsiniz. Yapabileceğiniz reaktör çeşitleri hayal gücünüzle ve el yeteneğinizle sınırlıdır. Akvaryuma ulaşan gazı ne kadar iyi çözerseniz o kadar uzun ömürlü ve stabil bir sisteme sahip olursunuz.


Örnek Sistem Kurulumları:

- CO2 tüpü + Regülatör + Kısma valfi + Kabarcık sayacı + Reaktör: Bu sistemde akvaryuma devamlı olarak CO2 verilir. Bu nedenle ph’ın sabitlenmesi zordur. Özellikle geceleri ph düzeyinin çok düşmemesi için tanka hava verilmesi gerekir. Ph ölçümleri yapılarak ph’ı sabit tutacak şekilde gaz çıkışı ayarlanmalıdır.

- CO2 tüpü + Regülatör + Selenoid valf + Kısma valfi + Kabarcık sayacı + Reaktör: Selanoid valf eklenmiş sistemde kontrol daha kolaydır. Işıklar yandığı süre gazın açık kalması gece ise kapanması sağlanır. Akvaryuma dengeleme amaçlı hava verilmesi gerekmez. Işıklar yandığı sürece uygun miktarda gaz çıkışı sağlamak yeterlidir. Kısmen daha stabil bir sistemdir.

- CO2 tüpü + Regülatör + Selenoid valf + CO2 kontrol ünitesi + Kısma valfi + Kabarcık sayacı + Reaktör: CO2 kontrol ünitesi eklenmiş sistemler en iyisidir. Fakat CO2 ünitesi oldukça pahalıdır. Ayarladığınız ph düzeyine göre otamatik olarak gazı açar ve kapatır. Tamamen otomatik çalışan bir alettir. Belirli aralıklar ile kalibre edilmesi gerekir.



2- Fermante Sistem: Ucuz ve basit yoldan CO2 elde etmenin bir yoludur. Düşük hacimli akvaryumların ihtiyacını görebilecek kadar CO2 elde edilebilir. Bir pet şişe içerisinde şeker maya ve su karıştırılarak hazırlanır. Tamamen doğal bir yöntemdir. Mayadaki bakteriler sudaki şekeri tüketerek CO2 ortaya çıkarırlar. Bu çıkan CO2’i hortum yardımı ile reaktöre bağlıyarak kullanmak mümkündür. Her hazırlanışında yaklaşık 20-25 gün CO2 üretir. Çok stabil değildir. Gazı artırma veya kısma gibi bir durum yoktur. Gazı kısmak için vana kullanılırsa şişe patlayabilir. Gaz yetersiz geliyorsa fazladan şişe ilavesi ile gaz çıkışı arttırılabilir. Biraz zahmetlidir. Büyük tankların ihtiyacını karşılamaz. Hazırlanışı ve daha geniş bilgi için forumlarda veya internette arama yaparak geniş bilgiye ulaşabilirsiniz. Uzun vadede kullanım maliyeti CO2 tüplerine göre fazladır.


3- Elekrikli sistemler: Bu sistemler elektriğe bağlı bir plaka ile çalışmaktadır. Bu plakayı su içene yerleştirip istediğiniz CO2 seviyesine ayarladıktan sonra otomatik olarak CO2 üretmeye başlar. Suda bulunan karbonatlar ile reaksiyon yaratarak CO2 oluştururlar. Bu nedenle suyun kh seviyelerinde düşüşe yol açarlar. Testler ile kontrol ederek suya sürekli olarak karbonat ilavesi yapmak gerekmektedir. Kh’ın aşırı düşmesi hızlı ph düşüşlerine neden olabilir. Pratik gibi görünen sistemler olsalar da kullanımları pek rahat değildir. Genel olarak bitki tanklarında kullanımları önerilmez.


4- Tablet ve Toz CO2: Eriyince Ortama CO2 çıkaran tabletler ve tozlardır. Küçük hacimli akvaryumla kullanmak için tasarlanmışlardır. Küçük hazneleri vardır bu haznelerin içine tablet veya toz konulur. Eriyen maddeden çıkan CO2 bu haznenin içinde kalır ve yavaş yavaş eriyerek suya karışır.


ISITICILAR

Bitki tankları için en uygun sıcaklık değeri 24-25 derecedir. Suyun soğuk veya daha sıcak olması bitki gelişimini etkiler. Akvaryumda canlılar olmasa da mutlaka su sıcaklığının uygun derecede olması şarttır. Bu nedenle bitki tanklarında ısıtıcılara gerek duyulmaktadır. Birçok ısıtıcı çeşidi vardır. Kaliteli ısıtıcılar sıcaklığı daha iyi sabitliyebilirler. Isıtıcıların üzerindeki sıcaklık ayarları her zaman doğru olmayabilir bu nedenle su sıcaklığı kontrol edilerek ısıtıcının ayarlanması uygun olur.


SOĞUTUCULAR

Özellikle yaz aylarında akvaryumlar ciddi şekilde ısınırlar. Su sıcaklığının 27 dereceyi geçmesi bitkilerin gelişimini yavaşlatan bir faktördür. Bu nedenle genelde yaz aylarında akvaryumlarda ciddi algea sıkıntıları yaşanabilir. Akvaryum suyunun 26 dereceye çekilmesi sorunları ortadan kaldırabilir. Bunun için kullanılabilecek çeşitli soğutma metotları vardır. Bu metotlardan en etkili ve pahalısı akvaryum soğutucularıdır. Çok pahalı ürünlerdir ve etkili soğutma yaparlar. Akvaryumunuz çok büyük değil ise çe

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1072
favori
like
share