Sterilizasyon nedir - Sterilizasyon tanimi - kimya ders konulari

Sterilizasyon, bir ürünün içindeki ya da bir cismin üzerindeki bütün mikropları kesin bir şekilde öldürmek anlamına gelir. Bunun için de alkol, oksijenli su, merkürokrom gibi dezenfekte edici özelliği bulunan maddelerden yararlanılır.
Morötesi ışınlarla üretilen ozon gazı da çok etkili sterilize edici maddelerdendir. Etüv ya da otoklav bu iş için kullanılır. Öte yandan ameliyatlarda kullanılacak operasyon aletleri de yaraya mikrop bulaştırmamaları için sterilize edilir. Ameliyat aletleri konteyner adı verilen muhafaza edileceği demir kutulara konulur. Bunlar ile otoklava ya da tercih edilen bir başka cihaza yerleştirilir.
Ülkemizde en çok kullanılan yöntemler birinci sırada buhar ile sterilizasyon (otoklav) sonra etilen oksit ve kuru ısı işle sterilizasyon gelir.
Sterilizasyon ile dezenfeksiyon farklı anlamlara gelmektedir :

Sterilizasyon bir nesne ya da obje üzerindeki tüm zararlı zararsız mikroorganizmaların yokedilmesidir.
Dezenfeksiyon ise bir obje ya da nesne üzerindeki zararlı mikroorganizmaların yokedilmesidir.

Dezenfeksiyon için dezenfektan olarak kimyasal maddeler kullanılırken sterilizasyon için su gibi zararsız maddeler de kulanılabilir.
Ülkemizde son 40 yıldan beri otoklav olarak adlandırılan nemli ısı ile sterilizasyon yapan cihazlar kullanılmaktadır. Çünkü su buharı insan sağlığına zarar vermeyen bir madde olduğu için tercih edilmektedir. 134°C'de 1,5 atm basınç altında 3,5 dakikada ve 121°C de 1,5 atm basınç altında 7 dakika da sterilizasyon gerçekleşmektedir. Dünya standartlarında bu şartlar kabul edilmektedir.
Başlıca sterilizasyon yolları şunlardır.

Isı ile sterilizasyon
Isı ile sterilizasyon
Basınçlı buhar ile sterilizasyon
Kuru sıcak hava ile sterilizasyon
Süzme ile sterilizasyon (filtrasyon)
Işınlar ile sterilizasyon (ışınlama)
Bunlara örnek ise etilen oksit gazıyla gazplazma ile sterilizasyon, buhar ile sterilizasyon, gluteraldehit gazıyla sterilizasyon örnek verilebilir.
Kuru ısı ile sterilizasyona örnek olarak etüv verilebilir. Ama son 5 yılda alınan ortak karar ile etüv uygulamasına son verilmiştir. Çünkü tüm bakterileri yok etmediği yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır.
Kimyasal maddelerin öldürücü etkisini sağlayan sebepler kısaca şunlardır:

Dezenfektan maddenin konsantrasyonu
Etki süresi
Isı
pH
Organik maddeler
Mikroorganzimaya bağlı etkiler
Dezenfektan olarak seçilecek maddelerin olası gereken özellikleri şunlardır:

Ucuz ve etkili olmalıdır.
Suda erimeli ve iyi ıslatıcı olmalıdır.
Kısa sürede etkisini göstermelidir.
Az zehirli olmalı, allerjenik ve kanserojen etki göstermemelidir.
Açık yaralara uygulandığında doğal direnç mekanizmalarını bozmamalıdır.
İnvivo ve invitro mekanizmaları bilinmelidir.
Kötü kokulu olmamalıdır.
Sterilizasyon işlemi kısaca şu şekilde yapılır. Üniteye getirilen kirli aletler akıtılmadan direkt olarak eğer mevcutsa otomatik yıkama makinasının sepetlerine yerleştirilir. Kapak kalatılır ve çalıştırılır. Ortalama 45 dakikada yıkama işlemi çeşitli evreler ile sürer. Cihaza özellikle enzimatik deterjanlar konuşmalıdır. Eğer kanlı alet çoksa kan çözücüde konulabilir. Yıkama işlemi bittikten sonra aletler sorumlu eleman tarafından sepetlerden alınıp kendi konteynırına yerleştirilir. Her kurumun kendi belirlediği bi cerrahi alet sıralama düzeni vardır. Bu doğrultuda dizilen aletlerin yanına bir adet kimyasal indikatör konur ve kapak kapatılır. Sonrada konteynır otoklava konur. Eğer konteynır kapaklarında filtre varsa kâğıt filtreler değiştirilir ve kapak sıkıca kapatılır. Eğer filtre yoksa konteyner kapağı köşeden açık bırakılarak otoklava yerleştirilir. Makina Döngüsünü tamamlayıp sonlandığında konteyner filtreli ise hemen yerine kaldırılabilir ya da kullanılabilir. Eğer filtresiz ise konteynırın iç kısmına dokunmadan dışından kapak itilerek sıkıca kapatılır. Ve kullanıma hazırdır.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 607
favori
like
share