AZERİCESİ:

Məmməd Əmin Resulzade (Azəricə: Məmməd Əmin Rəsulzadə, d. 31 Yanvar/ocaq 1884, Bakı - ö. 6 Mart 1955, Ankara), Müsavat Partiyasının ilk lideri. Atası Hacı Molla Elekbar Resulzade, anası Zinyet Zaldır. İlk tərbiyə və təhsilini ailəsi yanında alan/sahə Məmməd Əmin Resulzade, sonradan Texnikas(n)ı məktəbə qatılmışdır. 1902də Məmməd Əmin Resulzade "Müsəlman Gənclik" təşkilatını qurmuşdur. 1903də ilk məqaləsi "Şərqi Rus" qəzetində nəşr olunmuşdur. Sonradan "Həyat", "İrşad", "Tərəqqi" və başqa qəzetlərdə məqalələr yazmış, "Təkamül" (Bakı), "İranı Nov" (Tahran), "Açıq Söz" (Bakı 1915-1917), İstanbulda nəşr olunan "Yeni Qafqaz" (1923-1928), "Azəri Türk" (1928-1929), "Odlu Yurd" (1929-1931) və 1933-1939da Berlində nəşr olunan "Qurtuluş" jurnallarının və "İstiqlal" qəzetlərinin qurucusu olmuşdur. 1952də isə Məmməd Əmin Resulzade rəhbərliyi ilə "Azərbaycan" jurnalı qurulmuşdur. Məmməd Əmin Resulzadenin jurnalist fəaliyyətləri xaricində bir çox kitabı da nəşr olunmuşdur.

1907 sonlarında siyasi fəaliyyətinə görə izlənilən Məmməd Əmin Resulzade 1908-1911də İranda işlə/çalışıb, Sattar Xan hərəkatı ilə yaxından maraqlanmışdır. 1911-1913də İstanbulda Türk Ocağında işlə/çalışmışdır. 1913də Bakıda fəaliyyətə başlamışdır. 1918də Azərbaycanın müstəqilliyini elan edən Azərbaycan Milli Şurasının başçısı olmuşdur. 1920də Azərbaycan Ruslar tərəfindən işğal edildikdən sonra Məmməd Əmin Resulzade həbsə girmişdir. Daha sonra Stalinin köməyiylə ölümdən qurtarılmışdır. 1922də Məmməd Əmin Resulzadenin köçərilik dövrü başlamışdır. Bəzi şəhərlərdə, Türkiyədə, Polşada, Almaniyada yaşamış, Azərbaycan istiqlalı uğrundakı mübarizəsinə davam etmişdir.

Qeyd:

Azərbaycan Demokratik Respublikas(n)ı Başçılığı etmişdir.

İndiki Azərbaycan Respublikas(n)ı prezidentliyi etməmişdir.





[COLOR="deepskyblue"]TÜRKÇESİ:

Mehmed Emin Resulzâde (Azerice: Məmməd Əmin Rəsulzadə, d. 31 Ocak 1884, Bakü - ö. 6 Mart 1955, Ankara), Müsâvat Partisi'nin ilk lideri. Babası Hacı Molla Elekbar Resulzade, annesi Zinyet Zal'dır. İlk terbiye ve tahsilini ailesi yanında alan Mehmed Emin Resulzade, sonradan Tekniki okula katılmıştır. 1902'de Mehmed Emin Resulzade "Müslüman Gençlik" kurumunu kurmuştur. 1903'te ilk makalesi "Şark-i Rus" gazetesinde yayınlanmıştır. Sonradan "Hayat", "İrşad", "Terakki" ve başka gazetelerde makaleler yazmış, "Tekamül" (Bakü), "İran-i Nov" (Tahran), "Açık Söz" (Bakü 1915-1917), İstanbul'da yayınlanan "Yeni Kafkasya" (1923-1928), "Azeri Türk" (1928-1929), "Odlu Yurd" (1929-1931) ve 1933-1939'da Berlin'de yayınlanan "Kurtuluş" dergilerinin ve "İstiklal" gazetelerinin kurucusu olmuştur. 1952'de ise Mehmed Emin Resulzade rehberliği ile "Azerbaycan" dergisi kurulmuştur. Mehmed Emin Resulzade'nin gazeteci aktiviteleri dışında birçok kitabı da yayınlanmıştır.

1907 sonlarında siyasi faaliyetine göre takip edilen Mehmed Emin Resulzade 1908-1911'de İran'da çalışıp, Sattar Han harekatı ile yakından ilgilenmiştir. 1911-1913'de İstanbul'da Türk Ocağında çalışmıştır. 1913'te Bakü'de faaliyete başlamıştır. 1918`de Azerbaycan'ın bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan Milli Konseyi'nin başkanı olmuştur. 1920'de Azerbaycan Ruslar tarafından işgal edildikten sonra Mehmed Emin Resulzade hapse girmiştir. Daha sonra Stalin'in yardımıyla ölümden kurtarılmıştır. 1922'de Mehmet Emin Resulzade'nin göçmenlik devri başlamıştır. Bazı şehirlerde, Türkiye'de, Polonya'da, Almanya'da yaşamış, Azerbaycan istiklâli uğrundaki mücadelesine devam etmiştir.

Not:

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Başkanlığı yapmıştır.

Şimdiki Azerbaycan Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığını yapmamıştır.


Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 808
favori
like
share
Anka Tarih: 24.06.2009 20:15
O olmasa idi, neçe olurdu ana vetenin yazgısı...