Ilk radyo özeldi

1990'larin basinda "ilk" özel radyolar açilmis, ancak anayasal bosluk oldugu
için 31 Mart 1993'de kapatilmisti. Özel radyolarin çok konusan ama az okuyan
DC'leri bu kapatilma döneminde kullanamadilar ama ellerinde aslinda çok
saglam bir argüman vardi. Çünkü 8 Eylül 1926'da kurulan Türkiye'nin ilk
radyosu özel sermayeliydi. Üstelik kurulmasini tesvik eden de Atatürk'tü.
Nuri Ileri, Falih Rifki Atay, Cemal Hüsnü ile Is Bankasi ve Anadolu Ajansi
radyonun ortaklariydi. Istanbul Osmaniye'den ilk yayinini yapan radyonun
asil stüdyosu ise Sirkeci Büyük Postane'nin üst katina kurulmustu. Bu radyo,
devletlestirme rüzgarinin ardindan 1936'da PTT'nin kontrolüne verilmisti.

Ilk sinir ötesi

Kibris çikarmasi ayri tutuldugunda Türkiye, Cumhuriyet tarihinde ilk sinir
ötesi operasyonunu yine Irak'a yapmisti. Türkiye, Ankara ile Bagdat arasinda
imzalanan Sinir Güvenligi ve Isbirligi Anlasmasi uyarinca kazandigi sicak
takip hakkini ilk kez 25 Mayis 1983'te kullandi. Bu ilk operasyonda 7 bine
yakin Türk askeri siniri 5 km kadar geçerek PKK militanlariyla sicak temas
kurmustu. Ilk sinir ötesi operasyonun ardindan bugüne kadar 23 sinir ötesi
harekat daha yapilmisti.

Yollarin Koç'u

Cumhuriyet tarihinde ilk sehirler arasi ulasimi baslatan Kamil Koç'tu. Ilk
seferini 1926 yilinda Bursa - Istanbul arasina koyan Kamil Koç, bir süre
sonra Istanbul - Ankara seferlerini baslatan ilk firma da olmustu. Kamil
Koç, 1965'de otobüslerde, hostes uygulamasini, 1967'de de amblem ve logo
uygulamasini baslatan yine ilk firmaydi.

"Ingilizce arabesk"

1982'de Nikah Masasi ile büyük çikis yapan Ümit Besen, 3 yil sonra Emre
Plak'in sahibi Hüseyin Emre'nin zorlamasiyla hiç istemedigi bir projeye imza
atacakti: Ingilizce arabesk! "I love you I love you / Do you love me? / Yes
I do. / If you love me tell me tell me. / If you want me kiss me kiss me."
Müzik dünyasinin ilk -muhtemelen son da o idi- Ingilizce arabesk denemesi,
Ümit Besen'in müzik kariyerinde her zaman isteksizce andigi bir dönemeç olsa
da, Emre Plak "sarsici etiketi" nedeniyle oldukça iyi bir satisa ulasmisti.

İlk Kağıt Para

1927 yılında tedavüle girdi.

Ilk dis borcu sermaye yaptik


Cumhuriyet döneminde net döviz girisi saglayan ilk dis borç 1930'da
alinmisti. Borç anlasmasi, Merkez Bankasi'nin kurulusu sirasinda altina
konvertibil dolar olarak gerekli sermayeyi temin edebilmek için
yapilmisti. Özel
bir Amerikan sirketinden alinan 10 milyon dolarlik borca karsilik sirkete 25
yil süreyle kibrit inhisari (tekeli) imtiyazi verilmisti.

O "bordo-krem banliyöler"

Kemal Sunal filmlerinde fonda "Cankurtaran" istasyon tabelasi görünür,
"Saban" yine kimbilir hangi belayi basina sarmis, bir telas kostururken
istasyon alt geçidine dogru, o tiz-bas karisimi düdügü, bordo - kremli
görüntüsüyle "banliyö" de arkadan geçerdi. Merhum Adnan Menderes'in iktidara
gelmesiyle ilk elektrikli banliyö tren seferi 4 Aralik 1955 yilinda
Sirkeci-Halkali hattinda baslamisti. Tren, buharli trenle 1,5 saatte alinan
Sirkeci-Halkali arasindaki mesafeyi 45 dakikada almisti. Ilk gün meraktan
yolcu sayisi 50 bine yaklasmisti. Haydarpasa - Pendik hatti ise 1963 yilinda
hizmete girmisti. Geldigi yildan itibaren adeta Istanbul'un simgelerinden
birisi olan bordo - krem renkli banliyö trenleri, 1990 baslarinda alinan bir
kararla mavi-beyaza boyandi.

Bir garip uçak kazasi

17 Subat 1993'de jandarma Genel Komutani Esref Bitlis'i Diyarbakir'a
götürecek olan B-200 askeri tip uçak, Ankara üzerindeyken motorlarinin
birinin alev almasi sonucu Yenimahalle PTT binasinin bahçesine düsmüs,
Bitlis'le beraber dört kisilik mürettebat da hayatini kaybetmisti. PKK'ya
karsi 'farkli' bir çözüm anlayisina sahip olan, bölge halkinin kazanilmasi
görüsünü savunan Bitlis'in yasadigi uçak kazasiyla ilgili sabotaj iddialari
yillarca gündemden düsmemisti. Kendisi de pilot olan ANAP'li Ekrem
Pakdemirli , "Ben de kullandim, bu uçaklarda buz kirici vardir" diyerek
kazayla ilgili süphelerini dile getirmis ancak Genelkurmay'in hazirladigi
raporda sabotaj ihtimali bulunmadigi görüsü savunulmustu. Sonuçta; Orgeneral
Esref Bitlis olayi, bir kuvvet komutaninin görevdeyken hayatini kaybetmesine
yol açan ilk kaza olarak tarihteki yerini aldi.

Türkçe Kur'an, Türkçe Ezan

Ilk Türkçe ezan yine 1932'nin Ocak ayinin 30'unda Ikindi Ezani olarak
Istanbul'lularin kulaklariyla bulusmustu. Ilk Türkçe Ezan'i okuyan isim ise
Hafiz Rifat Bey'di.

Aygaz…

Vehbi Koç'un kurdugu Koç Toplulugu, sanayide pek çok ilke imza atmisti.
1955'de ilk çamasir makinesini üreten grup, 1962 yilinda da Aygaz ve Gazal
sirketleriyle bütan gaz depolamasi, dagitimi ve tüp yapiminda öncü olmustu.
Türk halki bütan gazini ilk defa Aygaz ile tanimisti. Koç ailesi, 1963
yilinda ise Cumhuriyet'in ilk holdingini kurmuslardi.




Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 894
favori
like
share
Piranha_TR Tarih: 05.06.2009 18:40
Eyvallah sağolasın