Halit Refiğ - Halit Refiğ kimdir - Halit Refiğ Biyografisi

1934 İzmir doğumlu olan Refiğ, ilk ve orta öğrenimini Şişli Terakki Lisesi’nde tamamladıktan sonra Robert Koleji Mühendislik Bölümü’nde okudu. Kore savaşına yedek subay olarak gittiği sırada, 8 mm’lik kısa filmler çekti. 1956 yılında askerlikten döndü ve dönemin ünlü dergilerinde, gazetelerinde sinema eleştirmeni olarak yazılar yazmaya başladı. Fakat kalemi sivri bir yazar olarak görüldü. 1958’de Akis’de yayınlanan ‘Kurutulması Gereken Bataklık’ başlıklı yazısı, bazı sinema çevrelerince büyük tepki topladı. Refiğ, neşrettiği yazılarında Türk sinemasının eksik ve faydadan uzak yanlarını göstermeye çalışırken, Türkiye’de bir sinema sanatının doğuşunun da bir mucize olduğunu savunmaktaydı.



Bir eleştirmen olarak tenkitlere maruz kalsa da, Halit Refiğ, yoluna devam etti. Nijat Özön ile birlikte ‘Sinema Dergisi’ni çıkartarak, yayıncılığa başladı. İlk olarak, 1958 yılında Atıf Yılmaz’ın yönettiği ‘Yaşamak Hakkımdır’ isimli filmde senaryo yazımına katıldı. Böylelikle usta yönetmen, sinemada yalnızca bir eleştirmen olarak kalmıyor, işin mutfağına girmiş oluyordu. Mutfağın çeşitli kademelerinde görev alan Refiğ, Atıf Yılmaz, Yılmaz Güney gibi yönetmenlere asistanlık yaptı.

Nihayet 1961 yılına gelindiğinde, ilk filmi ‘Yasak Aşk’ı çekti. Başarılı bir sinema eleştirmeni olduğunu kanıtlayan Halit Refiğ, bu filmle başarılı bir film yönetmeni olabileceğini de göstermiş oluyordu. Yasak Aşk’a olumlu yaklaşan meslektaşlarını yanıltmayan Refiğ, ilerleyen zamanlarda bir çok başarılı filme imza attı. Onun asıl çıkışı, 1964’de çektiği ‘Gurbet Kuşları’yla oldu. Bir ara Amerika’ya gitti ve 1977’de Arabulucular (The Intercessors) filmini çekti.

Çalışmalarına aralıksız devam eden Refiğ, Seviştiğimiz Günler, Harem’de Dört Kadın, Bir Türk’e Gönül Verdim, Sultan Gelin, Vurun Kahpeye, Hanım, Karılar Koğuşu, İki Yabancı, Köpekler Adası gibi adından söz ettiren filmlere imza attı. Ünlü yönetmen, özellikle de ‘Hanım, Karılar Koğuşu, İki Yabancı ve Köpekler Adası’ filmleriyle kendisini çok açık ifade edebildiğini belirtmektedir.

‘Yorgun Savaşçı’ ise onun en çok tartışılan filmi oldu. Kemal Tahir uyarlaması olan ve televizyon dizisi olarak TRT’ye çekilen filmin, aynı kurum tarafından gösterimi yasaklandı. Ardından, filmin yakıldığı açıklandı.

Tartışmalara konu olan bir diğer filmi de, ‘Hanım’ idi. Zira ‘Hanım’ı, bir açık oturum sırasında sinema eleştirmeni Abdurrahman Şen, Beyaz Sinema’ya örnek olarak göstermişti.

Ancak Halit Refiğ, her zaman için Ulusal Sinema’nın savunucusu oldu. Kendi filmlerini hep o kategoride görmekteydi. 70’li yıllarda yapılan açık oturumlarda, Halit Refiğ’in Ulusal Sinema’sıyla Yücel Çakmaklı’nın Milli Sinema’sı, hep karşı masalarda oturdu. Kimi, bu iki kavramın aynı şeyler olduğunu savundu. Oysa hiçbir zaman, bu iki kavram arasında bir barış imzalanmadı.

Halit Refiğ, hırçın bir entelektüel olarak anıldı hep. Hırçın mıdır bilmem (hatta hiç zannetmem) ama iyi bir entelektüel olduğu doğrudur. Onun üzerinde durduğu konu, sinemada en önemli unsur olan teknoloji ve ekonomi ayaklarının sağlam olmasıdır. Fakat Refiğ, bunların tek başına yeterli olamayacağını savunmakta ve sürekli bir ‘üçüncü boyuttan’ bahsetmektedir. Bu üçüncü boyut, usta yönetmene göre ‘manevi değerler’dir. İyi bir sinema yapmak için yalnızca yüksek teknolojiye, paraca çok iyi imkânlara sahip olmak kâfi değildir. Manevi değerleri iyi tanıyarak, en azından aşina olarak Türk halkına ulaşabilmek mühimdir. Filmini çekerken onun kafasında iki şey vardır: Biri para, diğeri ne anlattığıdır. Nasıl anlattığı ise bir anlamda arka planda kalır. Refiğ’in çekim esnasındaki derdi, kendi seyircisine ulaşabilmek ve bir yönetmen hatta bir sanatkâr olarak seyircisiyle kurabileceği sağlam bağlardır.

Bir röportajında Refiğ şöyle demişti: ‘Tarih benim hakkımda ne diyecektir? Sinema tarihi, çok açık ifade edeyim ki, umurumda değil…’ sanırım her sanatkâr, bir gün tarihin kendisi hakkında ne diyeceğini merak eder. Türk sinema tarihi Halit Refiğ için ne der bilemiyoruz ama en azından bu ismi hafızasından silemeyeceğine kesin gözüyle bakabiliriz.

Filmleri- (Yönetmen)

Seviştiğimiz Günler 1961
Yasak Aşk 1961
Şehirdeki Yabancı 1962
Gençlik Hülyaları 1962
Şafak Bekçileri 1963
Gurbet Kuşları 1964
Şehrazat 1964
Evcilik Oyunu 1964
İstanbul'un Kızları 1964
Canım Sana Feda 1965
Güneşe Giden Yol 1965
Haremde Dört Kadın (Film) 1965
Kırık Hayatlar 1965
Aslan Pençesi 1966
Erkek Ve Dişi 1966
Üç Korkusuz Arkadaş 1966
Karakolda Ayna Var 1966
Can Yoldaşları 1966
Kız Kolunda Damga Var 1967
Bir Türk'e Gönül Verdim 1969
Yaşamak Ne Güzel Şey 1969
Atsız Cengaver 1970
Sevmek Ve Ölmek Zamanı 1971
Ali Cengiz Oyunu 1971
Çöl Kartalı 1972
Acı Zafer 1972
Aşk Fırtınası 1972
Fatma Bacı 1972
Kızın Varsa Derdin Var 1973
Cennetin Kapısı 1973
Sultan Gelin 1973
Vurun Kahpeye 1973
Yedi Evlat İki Damat 1973
Aşk-ı Memnu 1975
Arabulucular / The Intercessors 1977
Yaşam Kavgası 1978
Yorgun Savaşçı 1979
Leyla İle Mecnun 1982
O Kadın 1982
Beyaz Ölüm 1983
İhtiras Fırtınası 1983
Alev Alev 1984
Ölüm Yolu 1985
Paramparça 1985
Son Darbe (2) 1985
Kıskıvrak 1986
Teyzem 1986
Yarın Ağlayacağım 1986
Kızımın Kanı 1987
Kurtar Beni 1987
Kızım Ve Ben 1988
Hanım 1988
Karılar Koğuşu 1989
İki Yabancı 1990
Zirvedekiler 1993
Köpekler Adası 1996
Affet Bizi Hocam 1998
Kerem 1999
Affet Beni Hocam 2000
Zeynep Öğretmen 2000
Gelinlik Kız 2000
Sara ile Musa 2000
Midasın Düşü 2000
Gençlik 2000

Filmleri - Yapımcı (4)

Yaşamak Hakkımdır 1958
İstanbul'un Kızları 1964
Canım Sana Feda 1965
İki Yabancı 1990

Filmleri - Senaryo (49)

Yaşamak Hakkımdır 1958
Ala Geyik 1959
Karacaoğlan'ın Kara Sevdası 1959
Suçlu 1960
Mahallenin Sevgilisi 1960
Ölüm Peşimizde 1960
Kırık Çanaklar 1960
Avare Mustafa 1961
Seviştiğimiz Günler 1961
Yasak Aşk 1961
Güneş Doğmasın 1961
Şafak Bekçileri 1963
Yavaş Gel Güzelim 1963
İstanbul'un Kızları 1964
Şehrazat 1964
Gurbet Kuşları 1964
Güneşe Giden Yol 1965
Kırık Hayatlar 1965
Haremde Dört Kadın 1965
Yasak Sokaklar 1965
Karakolda Ayna Var 1966
Aslan Pençesi 1966
Can Yoldaşları 1966
Üç Korkusuz Arkadaş 1966
Erkek Ve Dişi 1966
Kanlı Hayat 1967
Kız Kolunda Damga Var 1967
Aslan Yürekli Kabadayı 1967
Yaprak Dökümü 1967
Son Gece 1967
Bir Türk'e Gönül Verdim 1969
Yaşamak Ne Güzel Şey 1969
Atsız Cengaver 1970
Ali Cengiz Oyunu 1971
Acı Zafer 1972
Aşk Fırtınası 1972
Çöl Kartalı 1972
Sultan Gelin 1973
Aşk-ı Memnu 1975
Yaşam Kavgası 1978
Son Darbe (2) 1985
Kurtar Beni 1987
Arkadaşım Şeytan 1988
Hanım 1988
Karılar Koğuşu 1989
İki Yabancı 1990
Köpekler Adası 1996
Kerem 1999
Cumbadan Rumbaya 2005

Eserleri (2)

Şehirdeki Yabancı 1962
Gülsüm Ana 1982

Filmleri - Yönetmen Yardımcısı

Kırık Çanaklar 1960
Şoför Nebahat 1960
Mahallenin Sevgilisi 1960
Suçlu 1960
Yaşamak Hakkımdır 1958

Filmleri - Danışman

Yorgun Savaşçı 1993

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 463
favori
like
share
Pedaliza Tarih: 14.10.2009 12:37
13/10/2009 01:55

İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitiren Türk sinemasının ünlü yönetmenlerinden Halit Refiğ, Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi

Refiğ’in sevenleri ve öğrenciler tarafından doldurulan salonda konuşan Prof. Sami Şekeroğlu, Halit Refiğ’in çok kırılgan biri olduğunu belirterek "Herşeyi sorgulayan ve araştıran biriydi, Hep okurdu" dedi. Yönetmen Abdullah Oğuz ise Türk sineması için büyük bir kayıp olduğunu söyledi.
Tören sırasında ayakta güçlükle duran eşi Gülper Refiğ’i, oyuncu Müjde Ar ile arkadaşları teselli etti. Törene Can Gürzap, Türker İnanoğlu, Ömer Lütfü Akat ve Abdullah Oğuz gibi sinemanın ünlü isimleride katıldı. Halit Refiğ’le ilgili söz alan Mimar Sinan Üniversite, Sinema TV Bölümü'nün kurucusu Prof. Dr. Sami Şekeroğlu, 45 yıllık arkadaşı olan Halit Refiğ ile çok şey paylaştığını söyledi.
Halit Refiğ’in tabutu başında sırayla konuşan arkadaşları, yönetmenin sinemaya ve hayata bakışını anlattı. Yapımcı Tekin Özertem, Halit Refiğ’in öldüğüne inanmadığını ifade ederek "Eserleri gelecek kuşaklara ışık tutmaya devam edecek" diye konuştu. Prof. Cengiz Eruzun ise öğrencilik yıllarında Halit Refiğ’le birlikte Bomonti’nin köhne yerlerinden topladıkları Türk filmleriyle Mimar Sinan’da sinema arşivi oluşturduklarını anlattı. Refiğ’in Atatürk’çü ve laik demokratik Türkiye’ye olan inancından bahsedildi. Halit Refiğ’in cenazesi, okunan duanın ardından omuzlarda cenaze arabasına yerleştirilerek Teyvikiye Camii’ne götürüldü

YÖNETMEN HALİT REFİĞ SON YOLCULUĞUNA UĞURLANDI

İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitiren Türk sinemasının ünlü yönetmenlerinden Halit Refiğ, Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Refiğ’in cenazesi Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’ndaki törenin ardından Teşvikiye Camisi’ne getirildi. Sinema oyuncusu Müjde Ar ile birlikte camiye gelen Halit Refiğ’in eşi Gülper Refiğ, taziyeleri kabul etti. Son derece üzgün olan ve ayakta durmakta zorlanan Gülper Refiğ, oturduğu bankta sık sık yakasına taktığı eşinin fotoğrafına bakarak, okşadı ve ağladı. Törene, Halit Refiğ’in ailesi ve yakınlarının yanı sıra sanat dünyasının önde gelen isimleri ve çok sayıda vatandaş da katıldı. Törene katılanlar arasında Fatma Girik, Türkan Şoray, Yıldız Kenter, Fikret Hakan, Perihan Savaş, Çolpan İlhan, Sibel Turnagöl, Orhan Gencebay, Altan Erkekli, Kıvanç Tatlıtuğ, Korhan Abay, Göksel Arsoy, Vedat Türkali, Umur Bugay, Türker İnanoğlu, Nuri Alço, Ercan Karakaş, Osman Wöber, Gülşen Bubikoğlu, Şahnaz Çakıralp, Ertem Eğilmez ve Yaşar Alptekin ile Saadet Partisi Genel Başkanı Numan Kurtulmuş, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül, CHP İstanbul İl Başkanı Gürsel Tekin, eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ali Müfit Gürtuna, Beşiktaş Belediye Başkanı İsmail Ünal yer aldı.
Refiğ’in tabutu öğle vakti kılınan cenaze namazının ardından alkışlar eşliğinde cenaze arabasına konuldu. Yönetmen Refiğ, Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Törene, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş ve İşçi Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek’in aralarında bulunduğu çok sayıda kişi çelenk gönderdi.