Elazığ Türbeler - Elazığ Yöresi Türbeler

Arap Baba Türbesi



Elazığ, Harput’taki Arap Baba Türbesi, Arap Baba Mescidinin altında bulunmaktadır. Mescit ve türbeyi mescidin kitabesinden öğrenildiğine göre Anadolu Selçuklularından IV.Kılıçarslan’ın (1261-1266) oğlu III.Gıyaseddin Keyhüsrev (1266-1281) zamanında, 1279 yılında yaptırılmıştır. Bununla beraber kitabesinde bânisinin Yusuf İbn-i Arapşah olduğu belirtilmiştir.

Arap Baba’nın mezarı Mescidin yan tarafta kapısı bulunan zemininde bulunmaktadır. Üzeri tonozla örtülü olan bu mezarda ahşap bir sanduka vardır. Mescidin kitabesinde de ismi geçen Yusuf İbn-i Arapşah burada gömülüdür. Halk arasında Arap Baba ismi ile tanınan bu kişinin yörede yaygın bir de efsanesi bulunmaktadır.

Bu efsaneye göre; Harput’un en görkemli zamanında, yaz aylarında şiddetli ve dayanılmaz bir sıcaklık başlamıştır. Bu sıcaklık öylesine artmış ki topraklar, tepeler çatlamış ve kuraklık bütün Harput’a yayılmıştır. O günlerde bir kadının rüyasında; Arap baba’nın başını sandukasından çıkarıp dereye atacak olursa yeniden yağmurun yağacağı ve kuraklığın önleneceği söylenmiştir. Bu kadın aynı rüyayı devamlı olarak her gece görmeye başlamış ve aynı sözler kendisine tekrar edilmiştir. Öte yanda Harput’taki sıcaklık da her geçen gün biraz daha artmıştır. Sürekli olarak aynı rüyayı gören kadın bir gece Arap Baba’nın başını sandukasından almış ve dereye atmıştır. Bunun üzerine şiddetli yağmurlar başlamış ve şehri seller götürmüştür. Bu kez kadının rüyasına Arap baba’nın kendisi girmiş ve ona; “Sandukamdan alıp dereye attığın başımı bana geri ver. Eğer geri vermeyecek olursan yağmurlar durmayacak ve felaketler bu kentte birbirini izleyecektir.” Demiştir. Bundan korkan kadın dereye koşmuş, Arap baba’nın başını bularak sandukasına koymuş. Bunun üzerine yağmur bir anda kesilmiş ve Harput’ta yaşam normale dönmüştür.

Günümüzde Arap Baba’nın sandukasında Arap Baba’nın başı gövdeden ayrı yan tarafta bulunmaktadır.


Şeyh Ahmet Peykeri Türbesi

Elazığ’ın 14 km. uzağında, Mollakendi Bucağı’nda Şeyh Ahmet Peykeri’nin cami ve türbesi bulunmaktadır. Türbenin camiden sonra, XVII.yüzyılın ilk yarısında yapıldığı sanılmaktadır.Şeyh Ahmet Peykeri XVII.yüzyılda Harput çevresinde yaşamış bilgin ve mutasavvıf olarak tanınmıştır.

Caminin batısında yer alan türbenin kitabesi günümüze gelememiştir. Türbe de cami gibi zaman zaman onarım geçirmiş ve orijinalliğinden kısmen de olsa uzaklaşmıştır. Kesme ve moloz taş ile tuğlanın kullanıldığı türbe sekizgen planlıdır. Üzeri içeriden kubbe, dışarıdan da kiremitli bir çatı ile örtülmüştür. Ancak bu çatının sonraki dönemde buraya eklendiği sanılmaktadır. Türbenin sekizgen gövdesinin dış yüzleri fazla derin olmayan nişlerle hareketlendirilmiştir.


Ahi Musa Türbesi

Elazığ, Harput’ta bulunan Âhi Musa Mescidi’nin yanında bulunan türbe Âhi teşkilatından Âhi Musa’ya aittir. Türbe mescit ile birlikte 1185 yılında yaptırılmıştır.

Kare planlı olan türbenin üzeri kubbe ile örtülmüştür. Türbenin duvarları da mescitte olduğu gibi yer yer kesme ve moloz taştan yapılmıştır.


Fetih Ahmet Baba Türbesi



Elazığ, Harput’a 2 km. uzaklıkta, Kırkkuyular Mevkii’nin güneyindedir. Kayalar üzerine yapılmış olan türbenin yanında bir de mescit bulunmaktadır.

Türbe altıgen planlı olup, üzeri kubbe ile örtülmüştür. Duvarları muntazam kesme taştan örülmüş olup, içeriye 100x70 m. ölçüsündeki gösterişli bir kapıdan girilmektedir. Türbenin altında mumyalık kısmı bulunmaktadır. Türbe zemini üzerine de görkemli bir sanduka vardır.

Mansur Baba Türbesi



Elazığ, Harput Kalesine giden yol üzerinde, Artuklu döneminde yapılmış olan türbeye Kinderiç Köyü’nün vakfedildiğine dair bir İrade-i Senyiyye (Padişah emri) bulunmaktadır.

Türbe sekizgen plan üzerine kesme taştan yapılmıştır. Üst örtü sistemi sonraki yıllarda yapılmıştır. Türbe içerisinde Mansur Baba ve ailesine ait dört sanduka bulunmaktadır.


Cemşit Bey Türbesi

Elazığ, Palu ilçesinde bulunan Cemşit Bey Mescidi’nin yanında bulunmaktadır. Cemşit Bey Yavuz Sultan Selim’in sipahi Beylerindendir.

XV.yüzyıla tarihlendirilen türbe, sekizgen planlı olup, üzeri kubbe ile örtülmüştür. Kesme taştan yapılan türbenin son derece güzel bir taş işçiliği vardır. Türbe içerisinde Cemşit Bey ve ailesine ait sekiz mezar bulunmaktadır.


Harput’taki Murat Baba, Nadir Baba ve Üryan Baba türbeleri orijinalliklerini tümü ile yitirmişlerdir.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2659
favori
like
share