Zevce İle Sohbetin Edebleri


Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretlerinden

Ey Aziz!
Edeb ehli demişlerdir ki, erkeğin hanımı ile sohbetinin edeb ve şartları şunlardır:

1 Hanımına iyi huylu olmalıdır

2 Onunla rıfk ve yumuşaklıkla sohbet ve ülfet vedip, tatlı ve hilm ile söylemelidir Nitekim hadis-i şerifde: "İnsanların hayırlısı, ehline hayırlı ve faydalı olan kimsedir" buyuruldu

3 Eve girince, hanımına selam verip, halini sormalıdır

4 Tenhada neşeli görünce saçlarını okşayıp, tatlı sözlerle bûs etmeli, sarılmalıdır

5 Tenhada üzüntülü bulunca, ona, çok sevdiğini söylemelidir Şefkatle gönlünü almalı, tatlı konuşmalıdır

6 Ehlinin hatırını, işe yarar, yalana yakın sözlerle almalıdır Zira o evinde mahbûs, başkasından meyus (ümidsiz) ve kendisiyle menûs olan dert ortağı, gam gidericisi, iş ortağı, oyuncağı, tarlasıdır

7 Çocukların terbiyesinde ehline yardım etmelidir Çünkü çocuk anasına gece gündüz feryad ü figan ile, bir zaman istirahat vermez, amansız alacaklıdır

Ona yardım edene, mevlası yardım eder

8 Ehline kendi giydiği kumaş gibi elbise giydirmelidir

9 Kendi yediğinden yedirmelidir İmkânı varsa nafakasını geniş tutmalıdır Ehlinin meskenini elbisesini ve nafakasını boynuna vacib bilmelidir

10 Ehlini hiç dövmeyip, dünya işlerindeki kusurlarından ötürü sövmemeli, kötü söylememelidir

11 Ehlinin din işlerindeki kusurları için bir günden çok küsmemelidir

12 Rıfk ile onu idare etmelidir

13 Ehlinin kötü huyalrı baş gösterince, kabahati kendinde bulup, ben iyi olsaydım, o da iyi olurdu demelidir

14 Ehli kızınca susmalıdır Erkek susunca, hanımı pişman olup, özür diler Çünkü o zaif yaradılışlıdır Susunca mağlub olur

15 Ehli güzel huylu olup, her hizmetini seve seve yapmağa başlayınca, ona dua, Hakka şükr ve sena etmelidir Çünkü erkeğe uygun bir hanım, şükrüne dikkat edilemeyen bir nimettir

16 Ehline öyle davranmalıdır ki, hanımı, kocam beni, herkesten çok seviyor bilmelidir

17 Evin idaresi ve geçimi hususunda ehliyle meşveret edip, ona danışmalı, diğer büyük işlerini ona anlatıp üzmemelidir

18 Ehlinin günah olmıyan kusuralrını ve hareketlerini görmemezlikten ve bilmemezlikten gelmelidir

19 Ehlinin gizli hallerini ve ayıblarını herkesten saklamalıdır

20 Ehli ile şakalaşıp, latife ve çeşitli oyunlar yapmalıdır nitekim Hazret-i Habib-i Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) ezvâc-ı mutahharasıyla oynar, onlara karşı insanların en zarifi olurdu Hatta bir defa Hazret-i Aişe (radıyallahu anha) ile yarış ettiklerinde, Hazret-i Aişe geçti Sonra bir daha yarış yaptıklarında resûlullah geçti Çünkü erkeğin hanımı ile oynaması boş ve luzumsuz değildir Belki doğrudur ve taattir

21 Ehlini kalabalık insanların bulunduğu yerlerde oturtmamalıdır Böylece namahrem görüp, onlara meyl etmez

22 Ehline Kur'an-ı Kerim okumasını farzları ve dinin edeblerini öğretmelidir

23 Ehline çok süslü ve değerli elbise giydirmemeli, taki böylece süslerini göstermek için dışarı çıkıp, caka satmasın ve evinin hanımı olsun

24 Ehlinden izinsiz sefere, belki hacca gitmemelidir

25 Ehli saliha ve itaatkar ise, üzerine bir daha evlenmemelidir

26 Ehline üzüntülerini, sıkıntılarını, düşmanlarını, borçlarını söylememelidir

27 Ehline yüzüne ve arkasında hayır dua edip, beddua etmemelidir Zira gece ve gündüz onun hizmetindedir Ekmek pişiricisi, yemek yapıcısı, çamaşırı dikicisi ve yıkayıcısı, evinin ve malının koruyucusudur Belki enisi, munisi, yari ve nigarıdır


Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 5750
favori
like
share
Terakkiperver Tarih: 02.07.2009 00:20
EY DOST! Hanımına iyi huylu olmalısın, onunla yumuşaklıkla sohbet ve tatlı sözle konuşmalısın Peygamberimiz “İnsanların hayırlısı, eşine ve ev halkına hayırlı ve faydalı olan kimsedir” buyurur Eşini üzüntülü bulduğunda onu çok sevdiğini söylemelisin, şefkatle gönlünü almalısın Çünkü o evinde mahpus ya da meyus, ümitsiz olabilir Onun dert ortağı sen olmalısın Çocukların terbiyesinde de eşine yardım etmelisin Çünkü çocuk, annesine, gece gündüz ağlamak ve sızlamak suretiyle hiçbir zaman istirahat vermez Ona yardım edene Mevlası da yardım eder İşlerindeki kusurlarından ötürü kızmamalısın, kötü söz söylememelisin Ve bir günden de çok küsmemelisin Eşinin kötü huyları baş gösterince kabahati kendinde bulup: “Ben iyi olsaydım, o da iyi olurdu” diye düşünmelisin Hanımın kızınca sen susmalısın Erkek susunca hanımı pişman olup özür diler Her hizmetini seve seve yapmaya başlayınca, ona dua, Hakk’a şükür ve sena etmelisin; çünkü erkeğe uygun bir hanım, şükrü edilemeyen bir nimettir Hanımına öyle davranmalısın ki eşin, “Kocam beni herkesten çok seviyor” demelidir


Evin idaresi ve geçimi hususunda ona danışmalı, onunla konuşmalısın Diğer büyük işlerini ona anlatıp üzmemelisin Eşinin günah olmayan kusurlarını ve hareketlerini görmezlikten ve bilmezlikten gelmelisin Gizli hallerini ve ayıplarını ise herkesten saklamalısın Eşin ile şakalaşıp lâtifeler, çeşitli oyunlar yapmalısın Sevgili Peygamberimiz eşleri ile oynar, onlara karşı insanların en zarafetlisi olurdu Hatta bir defasında Hz Aişe ile yarış ettiklerinde Hz Aişe geçti; sonra bir daha yarış yaptıklarında Resulullah geçti Tatlı sözle konuşmalar sizi birbirinize bağlar Eşi işe karşılıklı farz olan bilgileri, ilimleri konuşmalı okumalıdır Kendi giydiğinden giydirmeli, kendi yediğinden yedirmelidir Eşine, üzüntülerini, sıkıntılarını, düşmanlarını ve borçlarını asla söylememelidir; çünkü bunları kendisi aşsa bile onun dünyasında bir iz bırakacaktır

Eşinin yüzünden ve arkasından hayır dua edip beddua etmemelidir Çünkü o gece gündüz onun hizmetindedir Ekmeğinin pişiricisi, yemeğinin pişiricisi, çamaşırının dikicisi ve yıkayıcısı, malının, çocuklarının ve şerefinin koruyucusudur Hem enisi (dostu), hem munisi, hem yâri, hem nigârıdır

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri (Rahmetullahi aleyh)