Cannae Muharebesi - Cannae Muharebesi Hakk─▒nda



Hannibal'in ─░talya Seferi Tarih M.├ľ. 2 A─čustos 216 B├Âlge Cannae, Sonu├ž Kartaca zaferi Taraflar Roma Cumhuriyeti • Kartaca Kumandanlar Gaius Terentius Varro Hannibal G├╝├žler 86.400
80.000 piyade
6.400 s├╝vari
54.000
46.000 piyade
8.000 s├╝vari
Kay─▒plar Bilinmiyor 5000 civar─▒



Trebia, Trasimene G├Âl├╝ ve Cannae muharebeleri (USMA (United States Military Academy) Tarih B├Âl├╝m├╝ taraf─▒ndan sa─članm─▒┼čt─▒r.)


Cannae Muharebesi, Kartaca ile Roma aras─▒nda yap─▒lan II. P├Ân Sava┼č─▒’n─▒n ba┼čl─▒ca ├╝├ž ├žat─▒┼čmas─▒ndan biridir. Bu muharebe, 2 A─čustos M.├ľ. 216 tarihinde, g├╝neydo─ču ─░talya’n─▒n Cannae kasabas─▒ yak─▒nlar─▒nda ger├žekle┼čmi┼čtir. Muharebe sonunda kons├╝l Lucius Aemilius Paullus ve Gaius Terentius Varro komutas─▒ndaki Roma ordusu, Hannibal komutas─▒ndaki Kartaca ordusu taraf─▒ndan imha edilmi┼č ve ba┼čta Capua olmak ├╝zere birka├ž ┼čehir devletinin Roma ile ba─člar─▒ kopmu┼čtur.

├ľncesi

Daha ├Ânceki Trebia ve Trasimene yenilgilerinin ac─▒s─▒n─▒ ├ž─▒kartmak isteyen Roma, Kartaca ordusunun G├╝ney ─░talya y├Ân├╝ndeki ilerleyi┼čini Cannae’de kar┼č─▒lamak amac─▒yla harekete ge├žmi┼čtir. Roma ve m├╝ttefiklerinin olu┼čturdu─ču yakla┼č─▒k 87 bin ki┼čilik bir ordu, sa─č kanad─▒n─▒ Adriyatik denizine d├Âk├╝len Ofanto ─▒rma─č─▒na dayayarak d├╝zen alm─▒┼čt─▒r. Roma ordusu, s├╝vari birliklerini kanatlara alarak a─č─▒r piyadelerini merkeze y─▒─čacak bi├žimde yerle┼čmi┼čtir.
Roma ordusunun bu pozisyonu, Hannibal’in kanatlardan ku┼čatma takti─čini uygulamas─▒ i├žin b├╝y├╝k bir f─▒rsat yaratm─▒┼čt─▒r. Hannibal, en zay─▒f piyade birliklerini merkeze, s├╝varisini ise kanatlara yerle┼čtirmi┼čtir. Roma ordusunun merkezden sald─▒r─▒s─▒nda bu merkez kuvvetler k─▒sa s├╝rede ├ž├Âkm├╝┼č, Roma ordusu h─▒zla merkezde olu┼čan bo┼člu─ča y─▒─č─▒lm─▒┼čt─▒r.
Trebbia ve Trasimene yenilgilerinin ard─▒ndan Roma Senatosu Fabius Maksimus’u, ─░talya topraklar─▒ndaki Kartaca asker├« varl─▒─č─▒n─▒ sona erdirmek ├╝zere diktat├Âr olarak atam─▒┼čt─▒. Fabius Maksimus, Roma ordusunda yeni d├╝zenlemelere ge├žti─či gibi, Roma’n─▒n Hannibal kar┼č─▒s─▒ndaki konseptini de (askeri literat├╝rde konsept, bir karar merciinin, m├╝cadelenin s├╝rd├╝r├╝l├╝┼č bi├žimine ili┼čkin t├╝m d├╝┼č├╝nce ve tasar─▒lar─▒n─▒ kapsayan bir kavramd─▒r) t├╝mden de─či┼čtirmi┼čtir.
Fabius Maksimus’un uygulad─▒─č─▒ strateji, bug├╝n Fabian Strateji olarak bilinen ve tarihte pek ├žok olayda izlenen ya da izlenmeye ├žal─▒┼č─▒lan bir stratejidir. Bu strateji, kabaca y─▒pratma sava┼č─▒ ya da oyalama sava┼č─▒ olarak da bilinir. Fabius Maksimus, s├╝rekli olarak bir meydan sava┼č─▒ndan ka├ž─▒nm─▒┼č, ├že┼čitli vur-ka├ž taktikleriyle, erzak tedariki i├žin hareket halindeki ikmal birliklerine, yay─▒lm─▒┼č kuvvetlerine sald─▒rarak Hannibal’i y─▒pratmaya ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r. Hannibal ordusundaki s├╝vari birliklerini etkisiz hale getirebilmek i├žin da─čl─▒k b├Âlgelerde harek├ót─▒ tercih etmi┼č, Hannibal kuvvetlerine s├╝rekli sald─▒r─▒lar d├╝zenlemi┼čtir. Ne var ki y─▒pratma sava┼č─▒, uzun s├╝rede sonu├ž al─▒nabilecek bir stratejidir ve bu y├╝zden de iki yan─▒ keskin bir k─▒l─▒├žt─▒r. Fabius Maksimus’un bu tutumu, Roma’da k─▒sa bir s├╝re sonra sorgulanmaya, ele┼čtirilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. Roma senatosu ve halk─▒, onun izledi─či bu stratejinin, ─░talya kent ve k├Âylerinin Hannibal taraf─▒ndan ya─čmalanmas─▒n─▒ ├Ânleyemedi─činden yak─▒nmaya ba┼člam─▒┼člard─▒r. Daha da k├Ât├╝s├╝, Roma asker├« g├╝c├╝n├╝n Hannibal ordusunu ─░talya topraklar─▒nda yenilgiye u─čratamamas─▒n─▒n, Roma’n─▒n m├╝ttefiklerinin g├╝venini sarsaca─č─▒n─▒ ve desteklerini ├žekerek Hannibal taraf─▒na ge├žecekleri endi┼česinin yayg─▒nla┼čmas─▒yd─▒.
Sonu├ž olarak Roma Senatosu Fabius Maksimus’un g├Ârev s├╝resi dolunca, onu yeniden g├Âreve getirmedi. ─░.├ľ. 216 y─▒l─▒nda Caius Terentius Varro ve Lucius Aemilius Paullus Kons├╝l se├žildiler.
─░.├ľ. 216 y─▒l─▒n─▒n bahar─▒nda, Hannibal inisiyatifi t├╝m├╝yle ele ge├žirmi┼čti ve Cannae dolaylar─▒nda ├žok miktarda erza─ča el koymu┼čtu. Hannibal’in bu manevras─▒ Roma Senatosunda genel bir hezeyana yol a├žm─▒┼čt─▒r. Kriz katlan─▒lmazl─▒─č─▒, sadece Kartaca ordusunun Roma topraklar─▒ndan bir b├Âl├╝m├╝ istila etmesi de─čil, ayn─▒ zamanda bu b├Âlgenin sa─člad─▒─č─▒ ├žok ├Ânemli kaynaklar─▒n da Roma elinden ├ž─▒kmas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r. Roma, bu duruma seyirci kalamazd─▒. Roma ordusunun Cannae’ye ilerleyerek Kartaca ordusuyla ├žat─▒┼čmas─▒na karar verilmi┼čtir.
Roma siyasi geleneklerine g├Âre, sava┼č s─▒ras─▒nda her iki Kons├╝l de ordunun kendi sorumluluklar─▒ alt─▒ndaki b├Âl├╝mlerine komuta edeceklerdir ama, sava┼ča kadar t├╝m orduya d├Ân├╝┼č├╝ml├╝ olarak birinin komuta etmesi gerekmektedir.
Cannae y├Ân├╝ndeki y├╝r├╝y├╝┼č s─▒ras─▒nda, bir Kartaca birli─či Roma ordusuna sald─▒r─▒s─▒n─▒, Varro’nun ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde geri p├╝sk├╝rtmesi Roma ordusunda belirgin bir g├╝ven duygusu olu┼čturmu┼čtur.
Varro’ya g├Âre daha so─čukkanl─▒ ve ihtiyatl─▒ bir komutan olan Paullus, Varro’nun tersine Kartaca ordusuyla, Roma ordusunun say─▒ ├╝st├╝nl├╝─č├╝ne kar┼č─▒n a├ž─▒k arazide ├žat─▒┼čman─▒n tehlikeli olaca─č─▒na inanmaktad─▒r. Paullus’un bu d├╝┼č├╝ncesi, Kartaca ordusunun s├╝vari unsurlar─▒ y├Ân├╝nden say─▒ ve hareketlilik y├Ân├╝nden avantajlar─▒na dayanmaktad─▒r.
Bu d├╝┼č├╝ncesine kar┼č─▒n son ba┼čar─▒n─▒n Roma ├╝zerindeki etkisi y├╝z├╝nden Paullus ka├ž─▒n─▒k bir tutuma girememi┼č, nehir k─▒y─▒s─▒nda orduya kamp kurdurmu┼čtur.
Roma ordusunun komutas─▒na ertesi g├╝n Varro’nun ge├žece─čini haber alan Hannibal, rakibinin ki┼čilik yap─▒s─▒n─▒ bilmektedir. Onun bu at─▒lganl─▒─č─▒ndan yararlanmak i├žin s├╝vari birliklerinden bir m├╝frezeyi nehirle Roma ordusu kamp─▒ aras─▒na bask─▒nlar d├╝zenlemekle g├Ârevlendirir. Ertesi g├╝n komutay─▒ alan Varro, kamp─▒n su gereksiniminin tehdit alt─▒nda olmas─▒n─▒ kabullenemeyecek ve orduyu Hannibal ├╝zerine harekete kald─▒racakt─▒r.

Kuvvetler

Roma ordusu, 70.000 Roma piyadesi ve 2.400 Roma s├╝varisiyle m├╝ttefiklerin g├Ândermi┼č oldu─ču 4.000 s├╝vari, 2.600 hafif ve 7.400 a─č─▒r piyade olmak ├╝zere yakla┼č─▒k 86.400 ki┼čilik bir kuvvettir. Kartaca ordusu ise 40.000 a─č─▒r piyade, 6.000 hafif piyade ve 8.000 s├╝variden olu┼čmaktad─▒r.

Taktik Pozisyonlar

D├Ânemin geleneksel meydan sava┼člar─▒nda ordular─▒n pozisyon al─▒┼člar─▒, piyadenin merkezde, s├╝varilerin ise kanatlarda yer almas─▒ sistemine dayanmaktad─▒r. Roma ordusu da bu geleneksel pozisyon al─▒┼č─▒ benimsemi┼č, ancak piyade hatlar─▒n─▒ al─▒┼č─▒lm─▒┼č─▒n ├╝st├╝nde bir derinlikte d├╝zenlemi┼čtir. Varro’nun amac─▒ bu derinli─čin sayesinde Kartaca ordusunun merkez b├Âl├╝m├╝n├╝ k─▒sa s├╝rede da─č─▒tmakt─▒r. Trebia Sava┼č─▒’nda Roma piyadesinin Kartaca kuvvetlerinin merkezini yar─▒┼č─▒n─▒n daha geni┼č ├Âl├žekli bir uyarlamas─▒n─▒ planlamaktad─▒r. Birliklerini daha s─▒k─▒┼č─▒k d├╝zende yerle┼čtirerek daha s─▒k saflar olu┼čturmu┼čtur.
Varro, Kartaca ordusu ile nehri konumunun kendisine avantaj sa─člad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmektedir. Ona g├Âre Kartacal─▒lar─▒n gerisinde rahatl─▒kla manevra yapabilecekleri bir alan yoktur. Roma ordusu yeterince g├╝├žl├╝ y├╝klendi─činde nehire kadar s├╝r├╝p s─▒k─▒┼čt─▒rabilecek, b├Âylece Kartaca ordusunda panik ├ž─▒kabilecektir.
Varro, Hannibal’in ├Ânceki iki zaferinin de hile ve aldatmaya dayand─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmektedir. Oysa Cannae’deki sava┼č alan─▒ b├╝t├╝n├╝yle d├╝z bir aland─▒r, birliklerin gizlenebilece─či, tuzak kurulabilecek engebeler yoktur.



Tipik bir eski Roma Cumhuriyeti sava┼č formasyonu: hastatiler ├Ânde,principeler ortada, triariiler arkada (Rome:Total War bilgisayar oyunundan temsili g├Âr├╝nt├╝).

Hannibal’in sava┼č d├╝zeni ise yine geleneksel d├╝zenleni┼čtir. Fakat Hannibal, elindeki sava┼č├ž─▒ unsurlar─▒n sava┼č g├╝c├╝ ve yetene─či y├Ân├╝nden ayr─▒m yaparak bir yerle┼čim se├žmi┼čtir. Sava┼čta daha disiplinsiz, daha gev┼ček davranaca─č─▒n─▒ bildi─či ─░spanyol ve Kelt sava┼č├ž─▒lar─▒ tam merkeze yerle┼čtirmi┼č, Kartaca piyadelerini de onlar─▒n her iki yan─▒na ve gerisine yerle┼čtirmi┼čti. S├╝variler ise iki kanattad─▒r.
Hannibal sol kanad─▒n─▒n nehre dayan─▒yor olmas─▒ndan endi┼če duymamaktad─▒r. Tersine nehir, onun sol kanat a├ž─▒─č─▒n─▒ bir bak─▒ma ├Ârtmektedir. ├ľte yandan Hannibal’e g├Âre Roma ordusunun Cannae’ya hakim bir tepenin ├Ân├╝nde ve sa─č kanatlar─▒n─▒ nehre dayal─▒ olarak tertipleni┼čleri onlar a├ž─▒s─▒ndan s─▒k─▒┼č─▒k bir durum yaratmaktad─▒r, ├žekilme yapabilecekleri sadece sol kanatlar─▒ y├Ân├╝ bulunmaktad─▒r.
Hannibal’in se├žti─či d├╝zenleni┼čin iki avantaj─▒ daha vard─▒r. Y├╝z├╝n├╝ do─čuya d├Ân├╝k olarak dizilmi┼č olan Roma ordusu, sabah g├╝ne┼činin g├Âzkama┼čt─▒r─▒c─▒ etkisini kar┼č─▒s─▒na alm─▒┼čt─▒r ve g├╝ney do─čudan esen r├╝zgar, sava┼č alan─▒ndan kalkan tozu Roma ordusu ├╝zerine s├╝recekdir.

Sava┼č

─░ki ordu birbirine do─čru ilerlerken Hanibal, merkezindeki ─░spanyol ve Kelt sava┼č├ž─▒lar─▒ yava┼č├ža ileri s├╝rm├╝┼čt├╝r. B├Âylece hatalar─▒ d─▒┼č b├╝key bir ┼čekil alm─▒┼čt─▒r. ─░lerleyen Roma piyadesi ise ister istemez bu ├ž─▒k─▒nt─▒n─▒n iki yan─▒nda k─▒vr─▒lm─▒┼č ve b├Âylece i├ž b├╝key bir durum alm─▒┼čt─▒r. ─░spanyol ve Kelt sava┼č├ž─▒lar, a─č─▒r bask─▒ alt─▒nda gerilemeye ba┼člad─▒─č─▒nda Roma piyadesi de, giderek daha s─▒k─▒┼č─▒k bir durum alarak ilerlemi┼čtir. Kar┼č─▒lar─▒ndan esen r├╝zgar─▒n getirdi─či toz bulutlar─▒n─▒n bunda etkisi olmu┼čtur, Romal─▒lar─▒n g├Âr├╝┼č alan─▒ iyice daralm─▒┼čt─▒r.



Ba┼člang─▒├ž pozisyonlar─▒ ve ilk ├žat─▒┼čmalar.



Roma ordusunun ku┼čat─▒lmas─▒.

Bu s─▒rada kanatlarda, s├╝vari birlikleri aras─▒ndaki ├žat─▒┼čmalar da ba┼člam─▒┼čt─▒. Kartaca sa─č kanad─▒nda sert ├žat─▒┼čmalar olurken sol kanattaki ─░spanyol ve Kelt s├╝variler, Roma s├╝varisinin kanatlar─▒n─▒ yararak onlar─▒ ku┼čatm─▒┼č ve k─▒sa s├╝rede saf d─▒┼č─▒ b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Bu s├╝vari, geni┼č bir yay ├žizerek di─čer kanada akm─▒┼č, di─čer kanattaki Roma s├╝varisine sald─▒rm─▒┼čt─▒r. Bunun ├╝zerine bu kanattaki Roma s├╝varisi da─č─▒lm─▒┼čt─▒r. Roma ordusunun s├╝vari unsurlar─▒n─▒n b├Âylece saf d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒lmas─▒n─▒n ard─▒ndan Kartaca s├╝varisi bu kez merkezde y─▒─č─▒lm─▒┼č olan piyadeye sald─▒rm─▒┼čt─▒r. Bu arada Kartaca piyadesinin kanatlardaki birlikleri, a├ž─▒lan bo┼čluktan ileri hareket ederek Roma ordusunun kanatlar─▒n─▒ sarm─▒┼čt─▒r. Roma piyadesi a├ž─▒s─▒ndan tam bir ku┼čatma durumu b├Âylece ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
Sava┼č─▒n bundan sonraki olaylar─▒, silahlar─▒n─▒ kullanamayacak kadar bir araya y─▒─č─▒lan Roma piyadesinin sistemli olarak k─▒l─▒├žtan ge├žirilmesi olmu┼čtur.

Kay─▒plar
Yunan tarih├ži Polybius, (M.├ľ. 203-120) Roma ordusunun piyade olarak 70.000 kay─▒p, 10.000 tutsak verdi─čini, muhtemelen 3.000 piyadenin sa─č olarak kurtulabildi─čini yazmaktad─▒r. Polybius’a g├Âre Roma ordusunun s├╝vari kayb─▒ ise 6.000 kadard─▒r. Sadece 370 s├╝vari kurtulabilmi┼čtir.
Romal─▒ tarih├ži Titus Livius (M.├ľ. 59 – M.S. 17) ise, Roma ordusu kay─▒plar─▒n─▒ 45.500 piyade ve 2.700 s├╝vari olarak verir. Tutsaklar─▒n say─▒s─▒ ise 3.000 piyade, 1.500 s├╝varidir. Livius Kartaca kay─▒plar─▒n─▒n ise 8.000 oldu─čunu yazmaktad─▒r.

Sonu├žlar─▒

Cannae Muharebesi yenilgisi Roma a├ž─▒s─▒ndan tam bir y─▒k─▒m olmu┼čtur. Trebia ve Trasimene G├Âl├╝ Muharebelerinin kay─▒plar─▒ da eklenince Roma’n─▒n sava┼čta kullan─▒labilir insan kaynaklar─▒n─▒n neredeyse y├╝zde yirmisi erimi┼čti. Daha ├Ânemlisi bu yenilgi ├╝zerine, askeri ve siyasi bask─▒yla Roma “m├╝ttefiki” durumundaki Yunan siteleri, taraf de─či┼čtirdiler. Sicilya’daki ve G├╝ney ─░talya’daki Yunan siteleri, Roma’yla k├Âpr├╝leri att─▒lar. Makedonya kral─▒ 5. Philip, Hannibal’a destek s├Âz├╝ vermi┼čtir. B├Âylece Cannae yenilgisi, Birinci Makedonya Sava┼č─▒’na giden s├╝recin ilk ad─▒m─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒. Sarakuze sitesine bir kral atayan Hannibal, bu adada bir politik ├╝st├╝nl├╝k elde etmi┼čtir.
Hannibal’in s├╝vari komutan─▒ Maharbal, do─črudan Roma ├╝zerine sald─▒rmak g├Âr├╝┼č├╝ndedir. Ancak Hannibal, elinde etkili ku┼čatma silah─▒ olmamas─▒ nedeniyle, Roma’y─▒ ku┼čatman─▒n, k─▒sa d├Ânemde bir ba┼čar─▒ getirmeyece─či g├Âr├╝┼č├╝ndedir. Bu durumda Roma’n─▒n, eski m├╝ttefiklerinin deste─čini yeniden kazanmas─▒ olas─▒d─▒r. Ger├žekte Hannibal’in stratejisi, Roma ordular─▒n─▒ ─░talya’da yenilgiye u─čratarak onu politik ve askeri bak─▒mdan yal─▒tmak, yaln─▒z b─▒rakmakt─▒r.

Etiketler:
Be─čeniler: 1
Favoriler: 1
─░zlenmeler: 405
favori
like
share