Bismillahir-Rähmanir-Rähim



BİRİNCİ HİSSÄ

MÜSÄLMANLIQDA İNANC TÄMÄLLÄRİ



Müsälmanlıq iki böyük inanc tämäli üzärindä qurulmuşdur.

1. Allahdan başqa ibadät ediläcäk Tanrı olmadığı,

2. Mähämmäd Äleyhüssälamın Allah täräfin-dän bütün insanlara göndärilmiş bir Peyğämbär olduğu.

İslam Dini bunu bir düstur kimi:



La ilahä illällah Muhammedür-Räsulüllah

cümläsindä toplamışdır. Bu mübaräk cümläni dili ilä söyläyib, qälbi ilä täsdiq edän bir käs, İslam Dinini qäbul etmiş olur.

Bu inanca: İman,

İnanana da: Mö´min deyilir.

Ucu-bucağı görünmäyän, var olan alämä bir näzär salaq:

Üzärindä yaşadığımız bu dünya hämin alämin milyardda bir parçasıdır. İnsan isä dünyanın böyüklüyü yanında bir zärrädir. Quruluşu e´tibarilä bu qädär cılız vä aciz olan insan bütün varlıq aläminin än şäräflisi, än ucasıdır. İnsandan başqa heç bir varlıq, bu ucalığa çata bilmämişdir.

Bu qädär ucalığa vä şäräfä sahib olan insan bir o qädär dä mäs´uliyyät daşımaqdadır.

Bunun üçün här bir ağıl sahibi olan:

Haradan gäldiyini,

Nä üçün gäldiyini,

Haraya gedäcäyini, düşünmäk mäcburiy-yätindädir.

Bu dünya dediyimiz nädir? Bu göylär, bu aläm necä olmuşdur, bu şäklä necä girmişdir?

Bunlara vä bunlara bänzär başqa suallara cavab tapmaq üçün, ağıl insanı daima bir mäcburiyyät qarşısında qoyur.

Xästäliyi olmayan, sağlam bir ağla sahib olan här bir insan bu sualları özünä verir vä cavablarını da özü düşünäräk tapır.

Biz dä özümüzdän başlayaraq, yeri, göyü, yerdäkiläri, göydäkiläri bir düşünäk:

Dünya vä dünya varlığı, ucsuz-bucaqsız göy üzü, onu dolduran milyonlarla, milyardlarla ulduzlar, günäş, ay nä zamandan bäri vardır? Nä zamana qädär var olacaqdır?

Bunların olmadıqları bir zaman vardımı? Bunların olmayacaqları bir zaman gäläcäkmi?

Bu alämdäki här şeyin doğması, böyümäsi, ölmäsi, häräkät etmäsi, dayanması, bütünläşmäsi, parçalanmsı, şäkil vä forma däyişikliyinä mä´ruz qalması bunların sonradan olduqlarını açıqlayan älamätlärdir. Täcrübä vä müşahidäyä äsaslanan bu günkü müsbät elm dä bu varlıq aläminin sonradan yaradıldığını qäbul edir.



Düşüncämizin näticäsi

Belä isä: yerin, göyün, yerdäkilärin, göy-däkilärin, var olan här şeyin sonradan olduğu meydana çıxır.

İndi növbä bunları kim düzältdi, kim yaratdı? sualına gälir.

Yenä varlıq aläminä näzär yetiräk:

Var olan här şey iki äsas bölümä ayrılır:

a) canlılar,

b) cansızlar.

Canlılar: insanlar, heyvanlar vä bitkilärdir.

Cansızlar da: bunlardan känarda qalanlardır.

Birinci bölümdäki varlıqların än üstünü: İnsandır. İnsanoğlu ağlın üstünlüyü ilä heyvanlara, bitkilärä vä maddäyä hakimdir. Göylärdä uçur, dänizlärin dibinä enir, än incä alätläri düzäldir, işlädir; düşüncä vä ağlın yoluyla yaradılmışlardan da çoxunu hakimiyyätinä almaqla üstünlüyünü isbat edir.

Bütün bunlara baxmayaraq, här hansı bir insan deyil, hätta bütün insanlar da bir qum dänäsini yoxdan var etmäyä başlasalar, çalışsalar, bir şey äldä edä bilmäzlär.

Bu alämi, bu alämdän olmayan vä bu alämä bänzämäyän Allah yaratmışdır.



ALLAHI TANIMAQ

Yerdä, göydä saysız varlıqları yaradan, var edän vä yenä yox edäcäk olan, Ävväli vä axırı olmayan, Daima var olan, Bir olan, bärabäri, ortağı tapılmayan, Yaradılmışlardan heç birinä bänzämäyän, Varlığında heç bir şeyä möhtac olmayan Allaha inanacağıq.

Yenä ona inanacağıq ki, Allah diridir, görür, bilir, duyur, eşidir. Bir sözlä, onun üçün gizli, qapalı bir şey yoxdur. Här şey Ona mä´lumdur.

Allah istäyär, istädiyi kimi dä edär. Onun işinä heç kim qarışa bilmäz. Onun ämrinä qarşı kimsä dura bilmäz.

Nä doğmuş, nä dä doğulmuşdur. Kömäkçisi, ortağı, bärabäri, bänzäri yoxdur. Sonsuz, tükänmäz bir qüdrätä malikdir.

Bacarmadığı, bacara bilmäyäcäyi heç bir şey yoxdur. Söyläyir, danışır. Här şeyi O, yoxdan var etmişdir.




La ilahä illällah Muhammedür-Räsulüllah.

düsturunu diliylä söyläyib, qälbiylä täsdiq edän här bir käs Mö´mindir. İslam Dininä ilk giräcäk vä bu dinin yoluyla gedäcäk här bir käs hämin mübaräk cümlä ilä İslam Dininä girmiş olur. Buna icmali-iman (kütlävi iman) deyilir.

Bu iki cümlädä inanılması lazım olan här şey vardır vä imanın ilk märhäläsidir.

Din yolçuluğunun davamı üçün, bu kütlävi inanma vä danışıq bäs etmäz. Müsälmanlıq demäk, inanmaq vä inandıqlarını yaşamaq demäkdir. Bunun üçün daha geniş inanılması lazım olan inanc prinsipläri, inanc tämälläri vardır.

Peyğämbär Äfändimiz imana belä tä´rif vermişdir:



AMÄNTÜ




Amäntü billahi vä mälaikätihi vä kütübihi vä rusulihi väl-yevmil-axiri vä bil-kadäri, hayrihi vä şärrihi minallahi Täala väl-basü badel-mevt. Hakkun äşhädü än la ilahä illällah vä äşhädü ännä Muhammeden abdühü vä Räsulühü.

1 İman Allahdan başqa bir Tanrı olmadığına, Mähämmäd Äleyhüssälamın Allahın qulu vä Peyğämbäri olduğuna,

2 Allahın mäläklärinä,

3 Allahın kitablarına,

4 Allahın bütün peyğämbärlärinä,

5 Öländän sonra dirilmäyä (Axirät gününä),

6 Yaxşılıq vä pisliyin Allahın täqdiri vä yaratmasıyla olduğuna,

inanmaqdır.

Bu altı prinsip imanın kökläri, İslam inancının tämälläridir.

Yetkinlik çağına girän här bir ağıl sahibi olan insanın bunlara inanması färzdir, yä´ni Allahın qäti ämridir. Vä buna:

Täfsili iman deyilir.

Allaha inanmaq insanın ruhunu ucaldır. Allaha inanmış, könlünü Ona bağlamış olan här bir mö´min, insanlığın çata biläcäyi än yüksäk märtäbäyä yetişir.

Belä bir iman sahibini pisliklärdän, pis düşüncälärdän uzaqlaşdırır. Onun qälbinä fänalıq girmäz, pisliyi yadından çıxardar.

Här gördüyü işi, üräyi istäyän här şeyi, bir görän, bir müşahidä edän olduğunu, bunların här biri haqqında bir gün Allah hüzurunda hesab vermäk mäcburiyyätindä qalacağını düşünür.

Beläliklä, pisliklärin här cüründän älini, dilini, könlünü uzaqlaşdırır. Heç bir kimsänin görmädiyi yerdä belä, Allah ämrinä zidd vä äxlaqa uymayan här şeydän çäkinir. Onu heç bir şey aldada, yolundan çıxarda bilmäz.

Yaradanı sevdiyi kimi, yaradılmışları da, Allah yaratmışdır deyä, candan, üräkdän sevär.

Ulu Tanrının bütün insanları bärabär hüquqlu yaratdığını bilir. Buna görä özünü başqalarından üstün sayıb lovğalanmaz. Özünü başqalarından aşağı sayaraq, äl-ätäk öpäräk kimsänin qarşısında alçalmaz. Allahdan başqa bir kimsäyä qul, kölä olmaz.

Yaradana vä yaradılmışlara qarşı olan väzifä-lärini layiqincä yerinä yetirär.

Beläliklä, insana, insanlığa layiq bütün cizgiläri özündä toplayar, häm insanlar üçün faydalı bir varlıq, häm dä kamil bir mö´min olar.

Dünyaya tärtämiz bir ruhla gälän insan, öz qabiliyyätini iman nuru ilä inkişaf etdiräräk, dünyada insanlıq väzifäsini tam yerinä yetirmänin verdiyi sakitliklä Allahına qovuşur.



İSLAM, MÜSÄLMAN, MÜSÄLMANLIQ

İslam: Allahın vä Peyğämbärinin buyruqlarına inanmaq vä boyun äymäk, Allaha täslim olmaq, daxili, xarici tämiz, sözü özünä, özü sözünä uyğun olmaq demäkdir.

Allahın vä Peğämbärinin buyruqlarına boyun äyib täslim olana: Müsälman deyilir.

Çox zaman mö´minlä müsälman bir anlamda söylänilir.



DİN

İnsan ağlı ilä, düşüncäsiylä här nä qädär Yaradanına inana bilirsä dä, Allahın rizasının, ämr vä yasaqlarının nädän ibarät olduğunu sezä bilmäz.

Bunun üçün Allah peyğämbärlärinin vasitäsilä ämr vä yasaqlarını bildirmiş, insanlara dünya vä axirätdä säadätä qovuşma yollarını bäyan etmişdir.

Bildirilän ilahi ämr vä yasaqların hamısına: "Din" deyilir.

Dinimizin adı İslam Dinidir. Bu adı Allah vermişdir.

Bunun üçün İslam Dini yalnız bir xalqın, bir millätin dini olmayıb, bütün insanların dinidir; son dindir; ağıl vä bilik dinidir; äxlaq dinidir; barış vä intizam dinidir; inandıqlarını yaşama dinidir.

Müsälmanlıq ävvälki Haqq Dinlärä sonradan, insan äliylä soxulan yanlışlıqları düzältmiş, doğrunu äyridän ayırmışdır. İnsanlığı pozğunluq girdablarından qurtararaq, insan ağlının düşünä bilmäyäcäyi qädär äxlaqi ucalığa çatdırmışdır.



MÄLÄKLÄRÄ İMAN

Allahın müxtälif yaratdıqları vardır.

Biliyinin vä gücünün bir särhädi olmayan Allah (Celle Celaluh) yaratdığı här bir varlığa, ayrı biçim vä şäkil vermişdir. Kimisini bizim görä biläcäyimiz, kimisini dä görä bilmäyäcäyimiz qiyafät vä biçimdä yaratmışdır. Mäläklär dä gözlä görünmäyän varlıqlardandır. Onların yaradılışları bizim yaradılışımıza uymaz. Biz onları görmürük deyä, inkar edä bilmärik. Çünki Allah vä Peyğämbäri mäläklärin varlıqlarını bizä xäbär vermişdir.

Görmädiyimiz halda, ağıl vä ruh kimi, varlıqlarını bildiyimiz şeylär dä vardır.

Mäläklär Allaha qarşı bir häräkät etmäz, ämrindän çıxmaz, väzifäläri nä isä onu yerinä yetirärlär.

Yemäzlär, içmäzlär, yorulmazlar, usanmaq bilmäzlär.

Mäläklär nurani varlıqlardır. Onlarda erkäklik, dişilik yoxdur.

Mäläklärin böyüklärindän olan Cäbrayıl Allahın Kälamını peyğämbärlärä çatdırmaqda vasitäçilik edär.

Mäläklärin bir qismi äcäli gälänlärin ruhlarını alır.

Bä´ziläri dä insanları qorumaq üçün, onların ätrafında gäzib dolaşırlar. Bä´ziläri isä insanların etdikläri yaxşılıq vä pislikläri yazırlar.

Mäläklär iman sahiblärinä qüvvät verirlär. İnsanlara xeyirxahlıq edir, onlar üçün xeyirli işlär görürlär.

Bir qisim mäläklär dä dünyanın tärtib vä düzäni işini yerinä yetirirlär.

Ulu Tanrı mäläkläri ayrı-ayrı işlärin meydana gälmäsinä säbäbkar kimi yaratmış, qüvvät vä qüdrätini onlarla göstärmişdir. Cäbrayıl, Äzrayıl, Mikayıl, İsrafil adındakı mäläklär, mäläklärin Allaha än yaxın olanları vä än böyükläridir.

Mäläklär yerlärdä, göylärdä vä yerlä göy arasında, hädsiz, hesabsız olaraq, Allahın ämrlärini yerinä yetirirlär. Saylarını Allahdan başqa heç kim bilmäz.



KİTABLARA İMAN

Allahın peyğämbärlärinä vähy yoluyla gön-därdiyi ämr vä yasaqlarına inanmaq boynumuzda bir borcdur.

Peyğämbärlär Allahdan aldıqları ämrläri insanlara olduğu kimi çatdırmışdır.

Kitablar insanların dünyada vä axirätdä säadätä qovuşmaları üçün lazımi yolun nädän ibarät olduğunu bildirir, qulluq väzifälärini izah edir vä bu yolla gedänlärin säadätä çatcaqlarını xäbär verir.

Allahın ämrlärinä fikir vermäyän azğın vä yolundan çıxanları da dünyada qarşılaşacaqları bälalarla vä ölümdän sonra göräcäkläri äzabla qorxudur.

Bizim Kitabımız Peyğämbärimizä göndärilän Qurani-Kärimdir.

Adäm Äleyhüssälam ilä bizim Peyğämbärimiz arasında gälib keçän bütün peyğämbärlärä gön-därilän kitabların hamısı haqdır.

Biz öz kitabımızla birlikdä Allahın göndärdiyi kitabların hamısına inanırıq.

Kitabların bir qismi sähifälärdän ibarätdir. Bunlara "suhuf" deyilir. Bir qismi dä böyük kitablardır.



Sähifälär bu peyğämbärlärä göndärilmişdir:

10 suhuf Adäm Äleyhüssälama

50 suhuf Şit Äleyhüssälama

30 suhuf İdris Äleyhüssälama

10 suhuf İbrahim Äleyhüssälama



Böyük Kitablar:

1. Tövrat: Musa Peyğämbärä enmişdir.

2. Zäbur: Davud Peyğämbärä enmişdir.

3. İncil: İsa Peyğämbärä enmişdir.

4. Quran: Bizim Peyğämbärimiz Häzräti Mähämmäd Äleyhüssälama enmişdir.

Qurani-Kärimdän başqa, yerdä qalan kitabların, sähifälärin här biri konkret bir zamana vä bir qrup xalq vä millätlärä göndärildiyindän vaxtları keçmiş, fäaliyyäti dayanmış, hökmläri qalmamışdır.

Qurani-Kärim son kitabdır. Yalnız bir zamana, bir qäbiläyä, bir millätä mäxsus deyildir, bütün insanların kitabıdır.

Onun hökmü qiyamätä qädär davam edä-cäkdir.

Qurani-Kärim Peyğämbärimizä qırx yaşındaykän enmäyä başlamış, peyğämbärliyi müd-dätindän väfatına qädär iyirmi üç ildä tamam olmuşdur; Peyğämbärimizä necä enmişdirsä, artıq vä äksiyi olmadan bizä dä eläcä çatmışdır.

Qurani-Kärim äräbcädir. Olduğu kimi oxunur. Çünki häm kälmäsi, häm mä´nası Allah sözüdür. Äräbcädän başqa dillärä, anlaşılması üçün çevrilir.

Qurani-Kärim Peyğämbärimizin än böyük mö´cüzäsidir.

İnsanlar nä qädär iräliläyirsä iräliläsin, maddi vä mä´nävi bütün ehtiyaclarına çatacaqlar.

Dünyada än böyük inqilabı edän Qurani-Kärimdir.

İnsanlar üçün yeganä qurtuluş yolu Qurana qulaq asmaqdır. Quran: işıqdır, nurdur, ürfan vä hidayät qaynağıdır.



PEYĞÄMBÄRLÄRÄ İMAN

Cänabi-Haqq qullarına doğru yolu göstärmäk üçün ämrlärini, yasaqlarını peyğämbärläri vasitäsilä bildirmişdir.

Peyğämbärlär Allahla qulları arasında vasitäçi vä elçidirlär.

Peyğämbärlik Allah vergisidir. Dilädiyinä verir, çalışıb çabalamaqla äldä edilmäz.

Adäm Äleyhüssälamdan, bizim sevgili Peyğämbärimiz Mähämmäd Äleyhüssälama qädär gälib keçmiş bütün millätlärä Allah täräfindän peyğämbärlär göndärilmişdir.

İnsanların yeganä bilik vä äxlaq müällimläri peyğämbärlärdir.

Allahın insanlar içindä än sevimli vä än yüksäk qulları peyğämbärlärdir.

Onlar heç bir günah işlätmäzlär.

Häsäd aparmaq, daxili xaricinä uymamaq kimi pis xüsusiyyätlär onlarda yoxdur.

Äsla yalan söylämäzlär. Olacaq dedikläri olmuş, olmayacaq dedikläri olmamışdır.

Än e´tibarlı insanlardır, ämanätä xäyanät et-mämişdirlär.

Peyğämbärlär ağıllı, ayıq insanlardır. Qadından vä axmaq insanlardan peyğämbär olmaz.

Bütün peyğämbärlär peyğämbärliklärindän ävväl dä ağıllı, ayıq, tämiz, pislikdän uzaq, Allaha yaxın olan insanlardır. Äsil-soy baxımından da mänsub olduqları cämiyyätlärin än üstünü idilär.

Dünya peyğämbäri, son peyğämbär olması baxımından bizim Peyğämbärimiz Häzräti Mähämmäd Äleyhüssälam bütün peyğämbärlärin böyüyüdür.

İnsanın dünyada ilk zühurundan bizim Peyğämbärimiz Häzräti Mähämmäd Äleyhüssälama qädär çox-çox peyğämbärlär gälmişdir.

Cänabi-Haqq bizä, Qurani-Kärimindä bunların bir qismini bildirmişdir. Häqiqi saylarını Allah bilir.

İlki Adäm Äleyhüssälam, sonuncusu Häzräti Mähämmäd Äleyhüssälamdır.









Qurani-Kärimdä adları bildirilän peyğämbärlär bunlardır:

1 Adäm 14 Musa

2 İdris 15 Harun

3 Nuh 16 Davud

4 Hud 17 Süleyman

5 Salih 18 İlyas

6 İbrahim 19 Elyesa

7 Lut 20 Yunus

8 İsmayıl 21 Zülkifl

9 İshak 22 Zäkäriyyä

10 Yaqub 23 Yähya

11 Yusif 24 İsa Äleyhüssälam

12 Eyyub 25 Mähämmäd

13 Şuayb Äleyhüssälamdır.

Üzeyr, Lokman, Zülqärneyn adındakı üç şäxsin peyğämbärlikläri mübahisälidir.

Bizä bildirilän vä bildirilmäyän bütün peyğämbärlärin här birini bir-birindän ayırmadan hamısına inanırıq.

Bunun üçün İslam Dini başqa bir dinin yetiş-mädiyi bir bütünlüklä bäşäriyyäti içinä alır.



UCA PEYĞÄMBÄRİMİZ

HÄZRÄTİ MÄHÄMMÄD

(ÄLEYHÜSSÄLAM)



Bizim Peyğämbärimiz Häzräti Mähämmäd (Äleyhüssälam) dünyada yaşamış, yaşayan vä yaşayacaq olan insanların än ucasıdır.

Allah yoluna yönälmäk istäyän här bir Müsäl-man üçün tutulacaq än doğru yol, sevgili Peyğämbärin yoludur. Bunun üçün här bir Müsälmanın Peyğämbärimizin häyatını, yaşayışını yaxşı bilmä-si, onun yoluyla getmäsi lazımdır.

Sevgili Peyğämbärimizin 571 Miladi ilindä Mäkkädä anadan olmasıyla insanlıq, heç görmädiyi vä görmäyäcäyi böyük bir inqilab vä qurtuluş çağına girmişdir.

İnsan ruhunu qaraldan, çirkländirän, äxlaqsızlıq, zülm, elmsizlik kimi insanı heyvanlardan daha aşağı säviyyäyä endirän pisliklär ortadan qalxdı.

Peyğämbär ana vä ata täräfindän içindä yetişdiyi cämiyyätin än şäräfli ailäsindändir. Atası Abdullah, anası Äminädir. Anadan olmasından iki ay ävväl atasını, altı yaşındaykän anasını itirmişdir. Säkkiz yaşına qädär babası Abdulmüttälibin yanında qalmışdır. Babası ölüncä, ämisi Äbu Talib onu yanına almışdır. Peyğämbärimizin uşaqlıq häyatı beläcä tärtämiz vä yetimliklä keçmişdir.

Gänclik, subaylıq vä evlilik çağları heç bir insana näsib olmayan dürüstlük vä tämizlik içärisindä keçmişdir. O, ömründä bir kärä belä yalan söylämädi, hiylägärlik elämädi. Dostu, düşmäni Onu "Mähämmädül Emin" deyä çağırırdı.

O, iyirmi beş yaşında ikän, Mäkkänin än tämiz vä zängin qadını olan qırx yaşlarındakı Xädicä ilä evländi. Altı uşağı oldu. Bunlardan Fatmadan başqa, digärläri Peyğämbärimizin sağlığında öldü.

Qırx yaşına çatınca Allah täräfindän Ona peyğämbärlik verildi. Beläliklä, insanlara insanlıq dadını, insanlıq şäräfini daddıran vä qiyamätä qädär sönmäyäcäk olan nur, elm, ürfan vä mädäniyyät günäşinin işıqları bütün dünyanı aydınlatdı.

Peyğämbärimiz İslam Dinini üç il gizlicä yaydı. Sonra Tanrının ämriylä insanları doğru yola, sälamätä açıqdan-açığa çağırmağa başladı.

Fäqät ruhları kinlä, hirslä qaralmış olan din düşmänläri Mäkkä şähärindä tam on üç il sevgili Peyğämbärimizä, Müsälmanlara etmädikläri işgäncä, pislik qoymadılar. Häyatına qäsd elämäyä cähd göstärdilär. Päyğämbärimiz bu zalımlarla tam on üç il mübarizä apardı. Heç bir insanın dözmäyäcäyi sıxıntılara, aclığa, susuzluğa qatlaşdı.

Allahın ämriylä Mäkkädän Mädinäyä köç etdi. Mädinälilärdän bir çoxu İslam Dininä girdi. Mädinädä dä on il durmadan çalışdı. Allahın ämrini yaymaq üçün çalışdı. Söyüşü, zülmü, cahilliyi, haqsızlığı, äxlaqsızlığı aradan qaldırdı.

Dünyanı elmä, ädalätä, haqqa, säadätä qovuşdurdu.

Altmış üç yaşındaykän Tanrının rähmätinä qovuşdu. İnsanları dünya vä axirätä, säadät vä sälamätä qovuşduracaq olan İslam Dini qiyamätä qädär davam edäcäkdir.

Allah cümlämizi Ona ümmät edib, dünya vä axirätdä Onun yardım vä şäfaätini üzärimizdän äksik etmäsin!...



AXİRÄT GÜNÜNÄ İMAN

Ölüm: insanın bälli vä ölçülü olan yaşayışının bitmäsiylä, sonsuz bir häyatın başlamasıdır.

Ölümlä insan häyatı sona çatmaz. Ölüm insana daha yüksäk vä sonu olmayan başqa bir alämin qapısını açır.

Axirät: canlı, cansız bütün varlıq aläminin yox olmasıyla başlayan vä sonu olmayan bir zamandır. Här Müsälman üçün ölümdän sonra, sonsuz bir häyatın varlığına inanmaq färzdir.

İnsan ölär-ölmäz başqa bir häyata girdiyinin färqinä varır.

Allahından, Peyğämbärindän, dinindän sorğu-suala çäkilir.

Dünyada Allah ämrini, Allah yolunu tutanların qäbirläri Cännät bağçalarından bir bağça, tutmayanların qäbirläri isä cähännäm çuxurlarından bir çuxur olur. Bu: "Qäbir Häyatı"dır.

Qiyamät işaräti verilincä, yerlärin, göylärin düzäni pozulur. Göylär çalxalanaraq yarılır. Yer sarsılır, parçalanır. Yer başqa bir yer, göy başqa bir göy olur.

Qiyamätin ikinci işaräti verilir; canlılar dirilir. O zaman här bir käs öz başının därdini çäkär. Bütün canlılar bir yerä toplanırlar.

Bu zamanın qorxu vä dähşätindän gözlär qaralır. Här bir käs dünyadakı yaxşılıq vä pisliyini görür, haqq-hesab başlayır. Ulu Tanrı qullarını dünyadakı gördükläri işlärä görä sorğu-suala çäkir.

Här bir insanın yaxşılıq vä pisliyi ölçülür. Yaxşılar cännätlä mükafatlandırılır. Pislär dä cähännämdä cäzalarını çäkärlär. Günahkar mö´minlär cäzalarını çäkdikdän sonra cännätä dönärlär.



AXİRÄTÄ İMANIN HÄYATIMIZ

ÜZÄRİNDÄKİ TÄ´SİRLÄRİ



Axirät häyatı dünya häyatıyla başlayır. Axirät häyatının alacağı näticä dünya häyatına bağlıdır. Belä olunca, axirät häyatı dünyadakı yaşayışımızın bir näticäsidir.

İnsan dünyada här bir gördüyü işin yaxşı vä ya pis bir qarşılığı olacağına nä qädär çox inanırsa, här işini daha böyük bir diqqät vä istäklä edär vä ya ondan daha çox çäkinär.

Ölümdän sonrakı häyata inanmaq, insanda här bir işin nä qädär gizli görülsä belä, bir qarşılığı olacağı fikrini doğurur. Bu duyğu insanın düşüncäli, ölüçülü häräkät etmäsini şärtländirir.



QÄDÄRÄ İMAN

İmanın äsaslarından altıncısı: qädärä, xeyir vä şär olan här şeyin Allahdan olduğuna inanmaqdır.

Allahın bütün olacaq şeylärin olmadan ävväl, nä zaman olacağını, harada olacağını, necä olacağını än incä färqlärinä varıncaya qädär daima bilib, olacaqları şäkillärä görä tä´yin vä täqdir etmäsinä "Qädär" deyilir.

Bütün olacaq şeylärin, vaxtı gälincä Allahın bildiyi, tä´yin vä täqdir etdiyi şäkildä olmasına da "Qäza" deyilir.

Tanrı insana bir seçim haqqı vermişdir. İstädiyini elämäkdä särbästdir. Bunun üçün, insan här bir gördüyü işä görä mäs´uliyyät daşıyır.

İnsan istär yaxşılıq, istär pislik, näyi elämäk istäyärsä, Allah onu xälq edär (yä´ni, hämin işi görmäyä imkan verär). "Xeyir vä şär, Allahdandır" demäk budur.

Çalışan vä qazanan insanın özü, yaradan isä Allahdır. Allahın här şeyi äbädi olaraq bilmäsi, bizim här bir işi särbästcä görmäyimizä maneä deyildir.

Allah iradämizlä bizim necä häräkät edäcäyimizi bilir. İstädiyimizi eläyä bilmäyimiz üçün bizi särbäst buraxmışdır.

Här işdä bir näticä äldä elämäk üçün, lazımlı vä äldän gälän här şeyi elädikdän vä başqa eläyä biläcäk bir şey qalmadıqdan sonra, gerisini Allaha buraxmaq, Allaha bel bağlamaq lazımdır. Dinimizdä buna "Täväkkül" deyilir.

Qädär vä qismätim nä isä o olur, deyä här bir işi lazımınca yerinä yetirmämäyin vä ya işi başlı-başına buraxmağın, tänbällik etmäyin dindä yeri yoxdur.

Dinimiz häyat dini, yaşama dini, durmadan doğru-dürüst çalışma dinidir.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2683
favori
like
share