Mövzular:



İlk Müsälman olanlar,

Hz. Älinin İslamı qäbul etmäsi,

Hz. Äbu Bäkirin Müsälman olması,

Açıq dä´vät,

İlk Müsälmanların düşdükläri zülm vä cäfalar,

Bütpärästlärin başçıları.



a) İlk Müsälman olanlar:

Hz. Peyğämbärä vähyin gälmäsi ilä insanları haqq dinä dä´vät väzifäsi başlamış oldu. Öncä sadiq arvadı Xädicä iman etdi. Azad köläsi Zeyd dä ilk iman edänlärdändir.



b) Hz. Älinin İslamı qäbul etmäsi:

Äbu Talibin ailäsi çox böyük olduğundan, oğlu Älini Hz.Mähämmäd himayäsinä almışdı. Äli o zaman beş yaşında bir uşaq idi. Hz. Mähämmädä Peyğämbärlik verilib, insanları Haqq Dinä dä´vätinä mä´mur olduğu zaman, Äli onun evindä yaşayırdı. Hz. Xädicä Müsälman olmuşdu. Äri ilä bärabär ibadät edib, Quran oxuyarkän Äli onları görürdü. Uşaq sadälövhlüyü ilä bunları soruşdu.

Hz. Peyğämbär ona İslamiyyäti başa saldı. O da İslamiyyäti qäbul etdi.



c) Hz. Äbu Bäkirin Müsälman olması:

Hz. Äbu Bäkir (Allah Ondan razı olsun), Hz. Mähämmäd Äleyhüssälamın än sadiq dostu idi. Äbu Bäkirin Mäkkädä e´tibar vä şäräfi böyük idi. Zängin bir tacir idi. Hz. Mähämmädi axtaran Äbu Bäkirin dükanında tapırdı. Aralarındakı bu sämimiyyätä görä, Hz. Peyğämbär ailä känarındakı adamlardan ilk öncä Äbu Bäkiri İslamiyyätä dä´vät etdi. O da Ona çox inandığından dä´vätini täräddüdsüz qäbul etdi. Hz. Äbu Bäkirin İslamiyyäti qäbul etmäsi ilä Hz. Peyğämbär özünä böyük bir kömäklik äldä etmiş oldu. Onun kömäyi ilä bä´zi ähämiyyätli şäxslär Müsälman oldular. Çünki Äbu Bäkirin onları yanlış yola aparmayacağından ämin idilär. Affan oğlu Hz. Osman, Avf oğlu Abdurrahman, Talha, Äbu Vakkas oğlu Sad, Avvam oğlu Zübeyr, hamısı onun göstärişi ilä Haqq Dini qäbul etdilär. Allah cümläsindän razı olsun.



d) Açıq dä´vät:

İlk Müsälmanlar Qureyşlilärin İslamiyyätä qarşı düşmänçiliklärini bildikläri üçün, dinlärini gizli saxlayırdılar. Bu väziyyät üç il davam etdi. Artıq İslama açıq dä´vät etmäyin vaxtı gälib çatmışdı. Bu mä´nadakı ayäti kärimälär Vähy olundu:

Yaxın qohumlarını ayılt, mö´minlärdän sänä tabe olanlara rähmät vä himayä qanadlarını endir. Ägär sänä asi olub qarşı dururlarsa, onlara: Män sizin işlädiklärinizdän tamamilä uzağam, de.

(Şuara Suräsi, Ayä: 214-216)

Sänä ämr olunanı açıqdan açığa bäyan et. Bütpärästlärdän üz çevir.

(Hıcr Suräsi, Ayä: 94)

Hz. Peyğämbär Vähyin bu ämrinä ämäl edäräk, Abdulmüt-tälib ailäsini, ämiläri Äbu Talib, Abbas, Hämzä, Äbu Lähäb dä daxil olmaqla evinä ziyafätä dä´vät elädi. Yemäkdän sonra söhbät başladı. Vaxt gälincä Hz. Peyğämbär Allahdan aldığı ämri qohumlarına söyläyäräk, onları Haqq Dinä - İslamiyyätä dä´vät etdi. Acıdil bir adam olan ämisi Äbu Lähäb o saat ortaya atıldı vä Onun sözünü käsäräk camaatı dağıtdı. Beläliklä, elä ilk dä´vätindän ämisi Äbu Lähäb Hz. Peyğämbärin qarşısına çıxdı.

Bir müddätdän sonra, Hz. Peyğämbär bir gün Safa täpäsinä çıxaraq:

Ey Qureyş xalqı, deyä säsländi. Onun säsini eşidänlär oraya gäldilär vä ätrafında toplandılar. Hz. Peyğämbär onlara:

Sizä bu täpänin arxasında bir düşmän ordusunun olduğunu xäbär versäm, mänä inanarsınızmı? deyä soruşdu.

Bäli, inanarıq, çünki sänin yalan söylädiyini heç hiss et-mämişik, -dedilär.

Hz. Peyğämbär onlara:

O halda sizi ayıldıram. Siz ägär Allaha inanmazsanız, böyük bir äzab-äziyyätä düşärsiniz dedikdän vä qäbilä adlarını ayrı-ayrı söylädikdän sonra: xäbäriniz olsun ki, Allah mänä yaxın olan qäbilämi qäflät yuxusundan ayıltmağı ämr edir. Män sizin üçün nä dünya malı saxlamağa, nä dä axirätdä alacağınız näsibi hazırlamağa sahib deyiläm. Bunlar sizin bir sözünüzä bağlıdır. O da Allahdan başqa Allah yoxdur demäyinizdir, -dedi.

Dinläyänlär arasında olan Äbu Lähäb o saat ayağa qalxaraq:

Günümüzü zähär etdin. Bizi buraya bunun üçünmü topladın, -dedi.

Bunun üçün hämin yığıncaq da bir näticä vermädi.



e) İlk Müsälmanların düşdükläri zülm vä cäfalar:

İlk Müsälmanların içindä kimsäsiz olanlar, onlara arxa çıxacaq qüvvätli adamı olmayanlar bütpärästlärin tä´qibinä mä´ruz qalmışdılar. Bütpärästlär Äbu Bäkir, Osman kimi böyük vä zängin şäxslärä bir şey demirdilär, ancaq zäif gördükläri fağırlara olmayan şeyläri edirdilär. Onları ac, susuz saxlayır, döyür, qızğın qumların üstündä yatırıb işgäncä verirdilär. Än çox zülm vä äziyyätä düşänlär bunlardır:

Bilali Häbäşi: Häbäşli bir zäncidir. Ümeyye İbni Xäläfin köläsi idi. Ümeyye İslamın än böyük düşmänlärindän biri olduğundan, köläsinä olmazın äziyyätini verirdi. Onu qızğın qumların üstünä uzadıb, döşünä isti daşlar qoyur, saatlarla günäşin altında saxlayırdı. Bilal iman häzzinin verdiyi qüvvätlä bunlara dözür, Allah birdir! deyäräk här şeyä qatlanırdı. Nähayät, Hz. Äbu Bäkir onu alaraq azad etdi. Bilal yanıqlı säsi ilä oxuduğu zaman, här bir käs zövqlä onu dinläyirdi.

Amman İbni Yasir: İlk Müsälman olanlardandır. Qureyş onun kimi hamisi olmayan acizlärä, insanlıqdan känar här cür äziyyät vermäkdän çäkinmäyäcäk qädär soysuzlaşmışdı. Ammarı qumun üstünä uzadar, özündän gedincäyä qädär döyär-dilär. Ammarın atası Yasir, anası Sümeyyä dä eyni äziyyätlärä qatlaşırdılar.

Süheyb Rumi: Rumi deyilsä dä, äslän İranlıdır. Bizanslılara äsir düşdüyündän, orada böyüdüyündän adına Rumi deyilmişdir. Kölä olaraq Äräbistana satılmışdı. Hz. Peyğämbärin İslama dä´vätini eşidincä Müsälman oldu. Bütpärästlär ona da çox işgäncä verirdilär.

Habbab b. Eret: Temin qäbiläsindändir. Müsälmanların sayı yeddiykän Müsälman oldu. İşgäncäyä mä´ruz qaldı. Bir däfä Habbabı qızğın kömürün üsütünä uzatdılar, bädäni yara oldu. Aradan illär keçdikdän sonra, Habbab hämin hadisäni Hz.Ömärä söyläyäräk küräyini göstärdi. Yanıq yerlärinin izi bälli idi. Habbab dämirçilik edärdi.

Äbu Fükeyhe: Safvan İbni Ümeyyänin köläsi idi. Safvan ona işgäncä verär, İslamiyyätdän çıxması üçün onu zorlayardı. Ancaq o bütün bunlara dözdü vä dinindä säbir göstärdi.

Lübeynä, Nähdiyyä, Zinnirä, Ümmü Abis adındakı xidmätçi qadınlar da Müsälman olduqlarına görä äzab vä äziyyätlärä düşmüşdülär. Hz. Äbu Bäkir bu dördünü dä satın alaraq azad etmişdir.



f) Bütpärästlärin başçıları:

Bütpärästlär Hz. Osman kimi Müsälmanların iräli çıxanlarına belä ällärindän gälän äziyyäti vermäkdän çäkinmirdilär. Hätta İslamın böyük Peyğämbärinä dä äl vä dil uzatmaq cür´äti gös-tärmişdilär. Hz. Peyğämbärä än çox düşmänçilik edän bunlardır:

Äbu Lähäb: Hz. Peyğämbärin öz ämisidir. İslamın än böyük düşmänidir. Arvadı Ümmü Cämil isä Äbu Süfyanın bacısıdır. Äri kimi o da äli ilä vä dili ilä Peyğämbärä äziyyät veränlärdän-dir. Bu ikisi haqqında Tebbet suräsi enmişdir. Bädir Zäfäri bağrını çatlatdı vä öldü.

Äbu Cähil: Bu da Müsälmanların än böyük düşmänlärin-dändir. Müsälmanlar onun älindän vä dilindän nälär çäkmädilär. İslama düşmänlik edänlärin çoxu Ümmeyye oğulları (näsli) idi. Çünki Ämävi vä Haşimi räqabäti köhnädir. Äbu Cähil isä Mahzun qäbiläsindändir. Onlar da räislik iddiasında idi.

Välid İbni Muğire, Äbu Süfyan, Ümeyye İbni Xäläf, As İbni Vail İslama düşmänlikdä qabağa düşänlärdändir. Sonuncu Hz.Peyğämbärin oğlu Qasım väfat etdiyi zaman, Hz. Mähäm-mädin soyu käsildi, deyäräk lağ etmişdir. Övlad ağrısı ilä üräyi sızlayan bir ataya täsälli vermäk äväzinä, onu belä incitmäk insanlıqdan känar bir häräkätdir.

Qureyşin ağsaqqalları Hz. Peyğämbärin Allahın Elçisi olduğunu bilirdilär. Ancaq häsäd üzündän Ona qarşı çıxırdılar. Onu Äbu Cähilin bu sözlärindän anlamaq olur:

Bir däfä Ahnäs Äbu Cähildän İslamiyyät haqqındakı fikrini soruşdu. O da belä cavab verdi:

Bizimlä Haşimilär arasında qädimdän bäri räqabät vardır. Şäräfi bölüşä bilmirik. Onlar ziyafät verirsä, biz dä veririk, onlar comärdlik göstärirsä, biz dä göstäririk. Bir sözlä, onlardan geri qalmırıq. Belä bir bärabär säviyyädä gedärkän, indi onlardan biri özünä göydän Vähy gäldiyini xäbär verir. Biz indi nä edäk? Vallahi biz onların Peyğämbärinä inanmırıq!...

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 540
favori
like
share