Mövzular:



Hz. Peyğämbärin Taifdä qarşılanması,

Mäkkäyä qayıtması,

Qäbiläläri İslama dä´vät.



a) Hz. Peyğämbärin Taifdä qarşılanması:

İslam tarixinin än ağrılı hadisälärindän birisi dä Taif säfäridir. Hz. Peyğämbär ämisi Äbu Talibin ölümündän sonra, Qureyşlilärin çoxlu hücumuna mä´ruz qalmışdır. Taif xalqını Haqq dinä dä´vät etmäk üçün, ilk Müsälman olanlardan sadiq köläsi Zeydi yanına alaraq ora getdi. Taifdä bir çox nüfuzlu räislär, e´tibarlı ailälär var idi. Bunlar Müsälman olurdularsa, İslamiyyätin yayılması asanlaşardı. Bu ümidlä oraya getdi. Taiflilär İslama dä´väti qäbul etmädilär. Vä yalnız bununla da qalmadılar, evlä-rinä gälän bir Allah qonağına qarşı insanlıq qaydalarını tapdalayaraq häräkät etdilär; bilgisiz, cahil insanlar täxribat eläyäräk, Hz. Peyğämbärä hücum elädilär. Bunlar Hz. Peyğämbärin keçäcäyi yolun här iki täräfinä düzüläräk, ona daş atdılar. Atılan daşlardan ayaqları yaralandı, qana boyandı. Taqätsiz düşäräk bir yerdä oturmaq istädisä dä, zorla qaldıraraq daşlamağa davam etdilär. Bir ara yol känarındakı Utbe vä Şeybä adlarındakı qardaşların bağına girib bir täräfä sığındı. Ayaqyalın cahillär Peyğämbärimizin acılı halda olduğuna lağ edir, gülüb äylänirdilär. Köläsi Zeyd isä vücudunu atılan daşlara sipär etmäyä çalışırdı. Hz. Peyğämbär bağda bir az dincäldi, sonra ällärini göyä açaraq Cänabi-Haqqa belä yalvardı:

"İlahi! Qüvvätimizin zäif düşdüyünü, çaräsizliyimi ancaq Sänä ärz ediräm! Xahişim ancaq Sänädir. Ey märhämätlilärin än märhämätlisi! Här käsin xor görüb dä dalına mindiyi çaräsiz-lärin Räbbi Sänsän. Allahım! Gic vä şäräfsiz düşmän älinä mäni düşürmäyäcäk qädär äsirgäyirsän, häyatımın väsilälärini älinä verdiyin qohumlarımdan bir dosta belä buraxmayacaq qädär qoruyursan. Ya Räbb! Qäzäbinä mä´ruz qalmamaq üçün, çäkdiyim bu möhnätlärä, bälalara bänd olmuram. Ancaq Sänin märhämät vä himayän bunları da mänä göstärmäyäcäk qädär genişdir. Ya Räbbi! Qäzäbinä uğramaqdan, rizqindän mährum qalmaqdan Sänin qaranlıqları parladan, dünyanın vä axirätin işlärinin müvazinäti olan üzünün nuruna sığınıram. Sänin märhämätini istä-yiräm! Här qüvvät, här qüdrät Sänin älindädir."

Räbiyä oğulları söylänäläri dinläyir, baş veränläri diqqätlä müşahidä edirdilär. Üräklärindä bir märhämät duyğusu oyandı. Xristian bir kölä olan Abbasla Ona bir az üzüm göndärdilär. Hz.Peyğämbär: "Bismillah" deyäräk üzümü yemäyä başladı. Abbas şaşırdı:

Bu sözü buradakı ölkänin xalqı söylämäz, onlar Allah adını tutmazlar, -dedi.

Hz. Peyğämbär Abbasın haralı olduğunu soruşdu. Ninovalı bir Xristian olduğunu anlayınca:

Demäk, sän yaxşı bir insan olan Yunus Peyğämbärin diyarındansan! dedi.

Abbas:

Sän Yunus Peyğämbäri haradan tanıyırsan? deyä soruşdu. O da:

O mänim qardaşımdır. O, Peyğämbärdir, män dä Peyğämbäräm; Peyğämbärlär isä qardaşdırlar, -dedi.

Bundan sonra, Abbas Hz. Peyğämbärin älini öpdü.



b) Mäkkäyä qayıtması:

Hz. Peyğämbär Taifdän qayıdıb Mäkkäyä çatanda, Mutim b. Adiyäyä xäbär yollayaraq, onun himayäsinä girmäk istädiyini bildirdi. Mutim bütpäräst olduğu halda, onu himayäsinä götürdü. Hz. Peyğämbär Mäkkäyä beläcä girdi. Kä´bäni dolanıb Härämi Şärifdä namaz qılarkän, Äbu Cähil onu gördü vä Mutimdän soruşdu:

Himayändädirmi, yoxsa täsadüfän arxana düşdü?

Mutim himayäsindä olduğunu söyläyincä, Äbu Cähil daha säsini çıxarmadı.

Mutimin bu yaxşılığını Müsälmanlar heç bir zaman unutmadılar. Mutim Bädir härbindä bütpärästlärlä birlikdä idi vä orada da öldü. O zaman Peyğämbärin şairi Hassan onun haqqında gözäl bir märsiyä yazdı, onun yaxşılıqlarını göstärdi. Bu, Müsäl-manların äxlaqını göstärmäk baxımından diqqätälayiqdir. Yaxşılığı edän kim olursa olsun, Müsälmanlar onu unutmazlar, şäxsän Hz. Peyğämbär özü Mutimin bu yaxşılığını yaddan çıxartmadığını zäfär qazandığı günlärdä dä göstärmişdir. Bädir äsirläri haqqında danışmaq üçün, Mutimin oğlu Cübeyr Mädinäyä gälmişdi. Hz. Peyğämbär onu qäbul etdi vä arzusunu dinlädikdän sonra belä dedi:

Ägär atan Mutim sağ olub gälsäydi, hämin iylänmiş tip-läri ona bağışlardım.



c) Qäbiläläri İslama dä´vät:

Taif säfärindän döndükdän sonra, Hz. Peyğämbär Mäkkäyä gälän qäbilälärlä görüşür, onları İslama dä´vät edirdi. Ukaz, Mecenne, Zülmäcaz yarmarkalarına gedir, oralarda gördüyü adamlara Quran oxuyur, İslamı yaymağa çalışırdı. Yalnız bununla da kifayätlänmäz, çölä gedib qäbiläläri dolaşırdı. O, Kindä, Kälb, Hänifä oğulları, Ämir oğulları qäbilälärinä dä getdi, onları dinä dä´vät etdi. Bunlar müxtälif säbäblärlä bu Haqq dä´vätä qoşulmadılar. Mäsälän, Taif bağlıq, bağçalıq bir yer idi, havası gözäl idi. Mäkkälilärin istirahät yeri idi. Müsälman olardılarsa, Mäkkälilär oraya gälmäzdi. Bir dä Lat bütü dä orada idi. Müsäl-man olunca, büt ortadan qalxacaq, onun ziyarätçiläri gälmäyä-cäk vä maddi ziyana düşäcäkdilär.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 438
favori
like
share