Yasal Defterlerde Açılış ve Kapanış İşlemleri - Yasal Defterlerde Açılış ve Kapanış - Yasal Defterler
Yılın sonlarına yaklaştığımız bu günlerde, işletmeler önümüzdeki takvim yılı içinde kullanacakları defterleri tasdik ettirmeye başladılar.
İşletmelerin günlük ticari işlemlerini belli bir kayıt düzeni içinde takip etmektedirler. Bu kayıtları kaydetmeleri için de Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununda yer alan ve uygulaması kanunla oluşturulan yasal defterler vardır. Bu defterler iki türlü tasdike tabiidir. Bunlar açılış ve kapanış tasdiki. Tasdike tabi defterlerde Vergi Usul Kanununda ve Tük Ticaret Kanununda ayrı ayrı düzenlenmiştir sayılmıştır.
Vergi Usul Kanunu açısından tutulması zorunlu defterler şu şekildedir :
Yevmiye ve envanter defteri
İşletme defteri
Çiftçi işletme defteri
İmalat ve istihsal vergisi defteri
Nakliyat vergisi defteri
Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri
Serbest meslek kazanç defteri
Bu defterlerin hepsi yasal olarak noterden tasdikli olmak zorundadır. Vergi kanunlarımıza göre yasal defterlerin tasdik zamanları aşağıdaki gibidir :
Ötedenberi işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda;
Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda;
Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler, işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;
Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyle veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce;
Tasdik ettirip kullanmak zorundadır. Yani buradan anlayacağımız öteden beri işe devam etmekte olan vergi mükelleflerimi defterin kullanılacağı yıldan önce gelen (aralık) son ayda, ilgili yerin bulunduğu noterlik veya noterlik görevini yerine getirmeye yetkili kişilerce yapılır.
Türk Ticaret Kanununda yer alan defterler ise şunlardır;
Yevmiye defteri
Defterikebir ( Büyük defter)
Envanter defteri
İşletme defteri
Ticari yaşamımızda kullandığımız resmi defterler iki farklı kanunla düzenlenmiş olup, aslında iki kanunda da hemen hemen aynı şeyler sayılmıştır. Yalnız baktığımızda Vergi Usul Kanunumuzda Defterikebir tasdike tabi tutulmamış olmasına rağmen, Türk Ticaret Kanununa göre tasdik ettirme zorunluluğu getirilmiştir. Bu da uygulamada tasdik ettirilmeli mi ettirilmemeli mi sorusunu gündeme getirmektedir. Burada en çok kabul gören defterikebirin yevmiyenin ayrılmaz bir parçası olduğu düşüncesiyle tasdik ettirilmesidir.
Türk Ticaret Kanunu 69. maddesine göre defterlerin tasdik zamanı ise şöyledir
· Şirket kuruluş aşamasında yukarıda belirtilen defterlerin kullanılmaya başlanmadan önce tacir tarafından ticari işletmenin bulunduğu yerin ticaret sicili memurluğuna veya notere ibraz edilerek tasdik ettirilmesi,
· Şirketin müteakip yıl defterleri ile kullanılması zorunlu diğer defterlerin ise Vergi Usul Kanunu'nun defterlerin tasdikine ilişkin hükümlerine göre tasdik ettirilmesi,
Gereklidir denilmiştir.
Yalnız bunlardan ayrı olarak Türk Ticaret Kanunumuzda ayrıca kapanış tasdiki diye bir konudan bahsedilmiştir.
Kapanış tasdikine tabi defterler, yevmiye defteri ve envanter defterinden ibarettir. Defteri kebir için kapanış tasdiki mecburiyeti getirilmemiştir. Türk Ticaret Kanununun 70. maddesinin son fıkrasına göre yevmiye defterinin en geç izleyen yılın ocak ayı sonuna kadar, notere ibraz edilip son kaydın altına noterce “ görülmüştür” sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmesi gereklidir. Türk Ticaret Kanununun 72. maddesinde de envanter defteri ile ilgili hükümlere yer verilmiş olup ayrıca noter tarafından yapılacak işlemler olarak ta yevmiye defteri esaslarına değinilmiştir. Envanter defterinin iş yılının bitiminden itibaren geçen üç ayı izleyen birinci ayın sonunda kadar kapatılması ve kapanış tasdikinin yapılması gerekmektedir.
Kapanış tasdikinin haricinde Yasal defterlerin kesin delil olarak kabul edilebilmesi için;
- Dava konusu uyuşmazlığın taraflarının tacir olması,
- Dolayısı ile işlemin ticari olması,
- Yasal defterlerin birbirini teyit etmesi
- Yasal defterlerin Kanun’a uygun şekilde tutulmuş olması
gerekmektedir. Olayı şu açıdan ele alacak olursak; örneğin A şirketi ve B şirketi aralarındaki alacak ihtilafından dolayı Ticaret Mahkemesine başvuru yaptılar. Yargı makamı yasal defterleri istedi ve başladı incelemeye. Fakat baktı ki B şirketinin kapanış tasdiki var, A şirketinin kapanış tasdiki yok. Burada B şirketinin defteri kendi lehine delil teşkil ederken, A şirketinin yasal defteri delil teşkil etme niteliği kazanmayacaktır. Çünkü son kayıttan sonra oynama yapılması imkanı çok yüksek. Bu yüzden davanın B şirketi aleyhine sonuçlanması artık kaçınılmaz olur.
Uygulamada her ne kadar çok fazla önem verilmese de kapanış tasdikinin ileride çıkabilecek ihtilaflara karşı önlem olarak yaptırılması gereklidir.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1665
favori
like
share