İspir Tarihi - İspir Ekonomisi - İspir - İspir'in Coğrafi Yapısı - İspir Tarım Yetiştiriciliği

Tarihi

İspir’in bulunduğu Çoruh boylarının tarih çağı M.Ö IX. yüzyıl sonlarında başlamaktadır. M.Ö 680 yıllarında Sakalar Kafkas Dağlarını aşarak Anadolu’da görülmeye başlar. M:Ö.665 yıllarında Sakalardan Saperler Çoruh boylarına yerleşir. Malatyalı tarihçi Anabasis bu bölgedeki kabileden İspiritis diye bahsetmektedir. M.Ö.519 yılında Pers İmparatoru I. Daryus zamanında Saperler Pers hakimiyeti altına; M.Ö. 140 yıllarında Sakaların Pam oymağından çıkan Küçük Arsaklılar Devleti’nin eline geçer.

Romalıların Anadolu ve Suriye’yi fethe çalıştığı sıralarda İspir bölgesi Arsaklılar ve Romalılar arasında el değiştirir. M.S.665 yıllarında İslam Araplar Erzurum bölgesini alınca İspir 300 yıl boyunca Arapların idaresinde kalır (Emeviler, Abbasiler). X. yüzyılında Abbasilerin zayıf düşmesinden istifade eden Bizanslılar bölgeyi hakimiyetleri altına 1049 yıllarında Büyük Selçuklu komutanlarından İbrahim Yınal Hasankale Savaşından sonra İspir bölgesini ele geçirir. Ancak bölge tam anlamıyla Büyük Selçuklu Devleti’ne bağlanamaz. 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra İspir ve çevresi tamamen Müslüman Türklerin eline geçer. Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldıktan sonra çeşitli devletlerin himayesi altında kalan İspir bölgesi 1401-1502 yılları arasında Akkoyunlular’ın himayesinde kalır. Nihayet Eylül 1514 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına Birinci Dünya Savaşı döneminde İspir ve çevresi 1916 –1918 yılları arasında Rus işgali ve Ermeni mezalimine uğramış. 25 Şubat 1918’de Musa Kâzım Karabekir Paşa komutanlığında 1. Kafkas Kolordusuna bağlı birliklerce Türkiye'ye katılır.

Coğrafya

Erzurum Doğu Anadolu Bölgesi'nde olmasına karşın İspir ilçesi Karadeniz Bölgesi'ndedir. Küçük - büyük baş hayvancılık ve tarım bölgenin geçiminde önemlidir. Nüfusu 9800 ve yüzölçümü 2100 km²'dir. İlçe sınırları içerisinde 2400 ile 3900 metre arasında irili ufaklı çok sayıda dağ bulunmaktadır. Kaçkar 3937 m, Mescit Dağı 3240 m, Deve Dağı 3363 m, Bozan Dağı 2924 m, Sandık Dağı 3186 m, Yassı Dağ 2500 m, Kazancık Dağı 2750 m, Korga Dağı 2364 m Ayazöldüren Dağı 2500 m, Asniyar Dağı 3040 m, Dilek Dağı 3549 m, Hasan Dağı 2900 m ve Nevse Dağı 3114 m bu dağlardan önemli olanlardır. Dünyanın en hızlı akan nehirlerinden birisi olan Çoruh Nehri İspir İlçesi'nden geçmektedir. Su sporları, özellikle rafting için ilçede çok uygun alanlar vardır. Doğa güzellikleri ile Türkiye'nin en güzel köşelerinden biridir. Erzurum'un ilçesi olmasına rağmen ikliminin Erzurum iklimi ile benzerlikleri azdır. İspir'de yağan kar kolay kolay tutmaz.

Ekonomi

İlçe meyve ve sebze bakımından zengindir. Dut ve dut mamülleri(pestil, kuru dut, pekmez, köme vs.) en önemli geçim kaynaklarından biridir. Bölgede Fasulye yetiştiriciliği yaygındır ve İspir Fasulyesi eşine az rastlanır bir tat vermektedir. Tarıma elverişli alanların dar ve az olması nedeniyle bölge halkı iş bulmak amacıyla gurbet işçiliğine çıkmaktadır. Son yıllarda seracılık ve özellikle arıcılıktan da ilçe ekonomisine girdi sağlanmaktadır. İlçede birkaç yerde suni balıkçılık yapılmaktadır.

İlçe ve yöresinde yeraltı zenginlik kaynakları bakımından işletilmeyi bekleyen kömür, bakır ve altın maden yataklarının bulunur ve bu maden yataklarının işletilmesiyle ülke ekonomisine önemli bir girdi kazandırılacağı düşünülmektedir.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 622
favori
like
share