Kadın Destek Ve Okuma Yazma Eğitimleri - Kadın Destek - Okuma Yazma Eğitimleri

İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı 1 (İYOP 1)



Program nedir ve hedefleri nelerdir?

Kadın Destek ve İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı Programı, 15 yaş ve üstü okuma yazma bilmeyen yetişkinlere yönelik bilimsel çalışmalar temel alınarak hazırlanmış bir eğitim programıdır. Program özellikle şehre göç etmiş ve okuma yazma bilmedikleri için toplumsal hayata katılımda zorluk çeken kadınları hedeflemektedir. Programda gündelik hayatta okuma yazma becerilerinin kullanımı, bilinçli vatandaş olarak yaşam boyu eğitim hakkından yararlanma ve kız çocuklarının temel eğitime katılımıın önemi hakkında bilinçlenme gibi kadının toplum ve aile hayatında konumunu yükseltecek becerilerin kazandırılması amaçlamaktadır.


Program hangi işbirlikleri ile uygulanıyor?

Program Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ile işbirliğinde uygulanmaktadır. İlgili işbirliği ile ilköğretim okullarındaki sınıflarda program uygulanabilmekte ve başarılı kursiyerlerin MEB onaylı “1. Kademe Okuma Yazma Belgesi“ almakları sağlanmaktadır. Her kurs Halk Eğitimi Merkezleri'ne bağlı açılmaktadır. Programın yaygın uygulanmasında diğer sivil toplum kuruluşlarıyla ve yerel yönetimlerle de kurs yeri temini ve duyuruları alanlarında işbirliği yapılmaktadır.

Program AÇEV tarafından yetiştirilen gönüllü eğiticiler tarafından uygulanmaktadır.

AÇEV Gaziantep ilinde Sani Konukoğlu Vakfı ile okuma yazma eğitimleri kapsamında işbirliği yapmaktadır. Sani Konukoğlu Vakfı (SKV) eğitim yoluyla bireyleri desteklemek üzere Gaziantep ilinde 1989 yılında kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. AÇEV ile 1998 yılında güç ortaklığı çalışmaları başlatan SKV, Vakfımızın Gaziantep ilindeki İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı’na destek vermekte ve uygulamaların yürütülmesinde işbirliği yapmaktadır. SKV Genel Sekreteri Yalçın Çepik önderliğinde yürütülen başarılı çalışmalarla bu ilde, bugüne kadar 248 gönüllü eğitici yetiştirilmiş, 440 kurs açılarak yaklaşık 7.000 yetişkine okuma yazma öğretilmiştir. 10 yıldır kesintiye uğramadan devam etmekte olan ve eğitim yoluyla toplumun gelişmesine önemli bir katkı sağlayan bu ortak çalışma, ülkemizde iki sivil toplum kuruluşunun işbirliğine başarılı bir örnek olarak gösterilmektedir.


Programda nasıl gönüllü eğitici olunuyor?

İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı (İYOP), AÇEV tarafından eğitim verilen, 21 yaş üstü, en az lise mezunu gönüllüler tarafından uygulanmaktadır. Program uygulandığı illerde eğitime destek vermek isteyen ve 4 ay süre ile hafta 3-4 yarım gün kurs verebilecek zamanı olan gönüllülerle birlikte uygulanmaktadır.

Gönüllü eğiticilerin eğitimleri Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ile işbirliğinde yapılmaktadır. Vakfa başvuruda bulunan gönüllüler, AÇEV tarafından düzenlenen 2,5 haftalık eğitici eğitimine katılarak “Gönüllü Okuma Yazma Eğiticisi” olarak yetiştirilmekte ve MEB onaylı eğiticilik sertifikası almaktadırlar. Gönüllü Eğiticiler, Halk Eğitimi Merkezleri, İl Milli Eğitim Müdürlükleri, Valilikler ve Kaymakamlıklarla işbirliği halinde okuma yazma kurslarını açmaktadırlar. AÇEV programın uygulanması sırasında saha danışmanları aracılığıyla gönüllüleri program içeriği ve lojistik konularında eğiticilere danışmanlık desteği vermektedir.

“Gönüllümüz Olmak İçin” doldurmanız gereken gönüllü formuna ulaşmak için tıklayınız.


Program nasıl geliştirildi?

Türkiye’de 5 milyon kişi okuma yazma bilmememekte ve bu grubun üçte ikisini kadınlar teşkil etmektedir. Okuma yazma bilmedikleri için günlük yaşamlarında sorunlar yaşayan kadınlar aynı zamanda bir anne olarak çocuklarının eğitimine destek olmakta yetersiz kalmaktadırlar. AÇEV’in Anne Çocuk Eğitim Programı uygulamaları sırasında bu programa ihtiyaç gösteren ve katılmak isteyen bazı annelerin okuma yazma bilmedikleri ve bu konuda desteğe ihtiyaçları olduğu görülmüştür. Tüm bu nedenlere bağlı olarak Vakıf tarafından 1995 yılında okuma yazma bilmeyen yetişkinlere yönelik bilimsel çalışmalar temel alınarak ve Türkçe’nin fonolojik yapısı gözetilerek bir okuma yazma programı olarak İYOP geliştirilmiştir. Program işlevsel okuryazarlığın gelişmesi ve toplumsal hayata katılımın artırılması perspektifi ile hazırlanmıştır. Sahadan gelen ihtiyaçlar doğrultusunda 2002 yılında programa kadın destek boyutu da eklenmiştir.

Program Prof. Dr. Aydın Yücesan Durgunoğlu, Doç. Dr. Banu Öney, Hilal Kuşcul ve Fatma Zengin Dağdır tarafından geliştirilmiş ve Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı danışmanlığında ilk yaygınlaşma çalışmaları yürütülmüştür.


Program nasıl bir yaklaşımla hazırlandı?

Program işlevsel okuryazarlığın gelişmesi ve toplumsal hayata katılımın artırılması yaklaşımı ile hazırlanmıştır. Programın yaygınlaşması için “gönüllü eğiticilik” sistemi geliştirilmiştir. Türkiye’de yetişkin eğitimi alanında ilk kez geliştirilen bir yöntemle kapsamlı bir gönüllü eğitimi gerçekleştirilmekte; sistematik bir şekilde süpervizyon ve danışmanlık desteği verilmektedir. Kursiyer gelişiminin takibi ve değerlendirilmesi, çift yönlü iletişimin desteklenmesi, bilinçlenme ve okuma yazma becerilerini kullanma yönlerini de içinde barındıran bir model oluşturmaktadır.


Program nasıl uygulanıyor?

Program 8 ilde; Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Gaziantep, İstanbul, İzmir ve Kocaeli illerinde uygulanmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 1. okuma yazma kurslarıyla denk bir programdır. Kurs süresi olan 120 saattir, haftada 3 gün, 3’er saat (toplam 9 saat) olarak gönüllü eğiticiler tarafından uygulanmakta ve yaklaşık 4 ay sürmektedir. Dersler 20-25 kişilik gruplar halinde yürütülmektedir.
Kadın destek programı ile ilgili konular ise her 3 saatlik ders içinde 30 dakikalık bir sohbet bölümüyle tartışılır. Ayrıca, kadın destek programında işlenecek konu aynı zamanda okuma yazma konularında da işlenir. Bu konu hakkında bir okuma metni bulunur, bulunan kelimeler ve tüm çalışmalar da aynı konuya odaklanmaktadır.

Program ilköğretim okullarında, sivil toplum kuruluşlarının eğitime uygun salonlarında, valilikler ve belediyelere bağlı toplum merkezlerinde, muhtarlık binalarında uygulanmaktadır. Yetişkin ihtiyaçlarına uygun, kursiyerlerin araç kullanmadan erişebilecekleri mekanlarda kurs açmak üzere mahallelerde AÇEV saha danışmanları ve eğiticiler tarafından saha çalışması yapılmakta ve kurs yeri temin edilmektedir.


Program içeriği nedir?

Program okuryazarlığı kelimelerin okunması ve yazılmasının ötesinde anlam oluşturma, kavrama ve kendini ifade etme süreçlerini tanımlamaktadır. Düşünme becerileri adı verilen, neden-sonuç ilişkisi kurma, karşılaştırma, kendi tecrübesinin dışında verilen yazılı ya da sözlü bilgiyi kullanabilme, eleştirel düşünme, problem çözme, durumu analiz etme, sonuç çıkarma gibi günlük hayatta kullanılan ve toplumsal hayatta etkin bir şekilde var olabilmeyi sağlayan becerileri geliştirmeye yönelik pek çok çalışma içerir. Okuma yazma kursunun içinde gerek kadının günlük hayatında kullanabileceği pek çok bilgi gerekse sosyal anlamda güçlenmesi ve bilinçlenmesini sağlayacak pek çok konu programın içinde kapsanır.

Kurs süresince uygulanan İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı 25 üniteden oluşur. Program her ünitede metin okuma, resim inceleme, dinleme - anlama, ses - harf- kelime-cümle okuma ve yazma, aritmetik ve tüm bu öğrenilenlerin günlük hayata aktarılması ile ilgili çalışmaları içerir.

İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Program içeriğinde toplumsal hayata katılımı artırıcı farkındalık konuları yer almaktadır, bu konular gönüllü eğiticiler tarafından grup tartışma teknikleriyle kursiyerlere aktarılmaktadır;

İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı kapsamındaki 25 ünitenin konuları


Kişisel Özelliklerimiz ve Haklarımız
Kız Çocuklarının ve Kadınların Eğitim ve Çalışma Hakkı
Cinsiyetçi İş Bölümünün Sorgulanması - I: Kadının Kendine Zaman Ayırması
Sağlık ve Temizlik
Cinsiyetçi İş Bölümünün Sorgulanması - II: Seyahat Etme Hakkı
Dedikodu ve Yaşam Hakkı
Eş Seçimi, Erken Yaşta Evlilik, Akraba Evliliği
Resmi Nikah ve Boşanma
Yerel Yönetimler
Evde İşbölümü ve Kız Çocuklarının Eğitiminin Desteklenmesi
Beslenme ve Sağlık
Koruyucu Çocuk Sağlığı
Kadının Miras ve Mülk Edinme Hakkı
Cinsiyetin Oluşumu
Gebelik, Doğum, Bebek Beslenmesi ve Bebek Sağlığı
İlk Yardım
Anne Olma Hakkı ve Aile Planlaması
Kadın ve Üreme Sağlığı
Bir Disiplin Yöntemi Olarak Dayağın ve Cezanın Zararları
Türkiye’nin Yönetimi ve Seçme Seçilme Hakkı
Kadına Yönelik Şiddet
Aile İçi İlişkiler ve Sağlıklı İletişim
Çocuk İşçiliği ve Çocuk Hakları
Çocuk İstismarı ve İhmali
Okula Hazırlık

Program için geliştirilmiş 3 temel kitap ve 2 kitapçık vardır. Kursiyer kitapları tamamen yetişkin kadınların gündelik hayatlarıyla bağlantılı basit okuma parçalarından daha karmaşık kısa metinlere doğru okuma ve anlama pratiğini veren okuma metinlerinden, temel matematik alıştırmalarından oluşmaktadır. Her bir ünite bir konuyu kapsar. Bir konu üzerinden hem okuma anlama hem de yazma kendini ifade etme alıştırmaları yer alır ve kursiyerlerin gündelik hayatlarıyla bağlantılar kurulur.

Kurs sürecinde katılımcılar, bir yandan kendilerini güncel olaylar hakkında düşünmeye ve düşüncelerini dile getirmeye teşvik eden gazete makalelerini, haberlerini inceleme ve tartışma imkanı buluyorlar, diğer yandan gündelik hayata katılımı artıracak her tür okuryazarlık becerisini elde ediyorlar. Örneğin saat ve para birimlerini okumayı, dilekçe yazmayı, faturaları okumayı, ilaçların kullanım ve son kullanma tarihlerini anlamayı, oy kullanmayı, imza atmayı ve ödemeyi öğreniyorlar. Okuma alışkanlığını geliştirmek için çeşitli yazı türlerini (düz yazı, kısa makale, şiir, edebiyat örnekleri, bulmaca vb.) okuma ve anlama çalışmaları yapıyorlar.

Okuma yazma öğrenmek isteyen yetişkinler programa nasıl başvurulabilir?

Çalışmaların yürütüldüğü Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Nevşehir ve Trabzon illerinde; 15 yaş ve üstü okuma yazma bilmeyen yetişkinler katılabilirler. Bu kişiler nüfus cüzdanları ile mahallelerindeki ilköğretim okullarına, muhtarlıklara ve/veya Halk Eğitim Merkezlerine müracaat ederek başvuruda bulunabilirler. Kursa katılım, tüm 1. kademe okuma yazma kurslarında olduğu gibi, ücretsizdir. Program kitapları AÇEV tarafından kursiyereler ücretsiz olarak sunulmaktadır.

Ayrıca kurslara başvurmak için Vakfımızı aradıklarında da kurs bilgileri verilerek bölgelerindeki ve mahallelerindeki kurs yerlerine yönlendirme yapılmaktadır.


Programların okuma yazma bilmeyen yetişkinlere katkıları nelerdir?

Bugüne kadar programın etkileri birçok kez araştırılmıştır. 2003 yılında Koç Üniversitesi tarafından yürütülen ve AÇEV-MEB kurslarını karşılaştırmalı olarak inceleyen araştırmaya göre programın okuma anlama ve yazma becerilerinin geliştirilmesinde çok etkili olduğu bulunmuştur. Araştırmalar program sayesinde okuma yazma becerilerini geliştirilen kadınların aile içindeki etkinliklerinin de arttığını göstermektedir. Kadın Destek ve Okuma Yazma Programı kitapları, araştırma sonuçları ve sahadan gelen geribildirimler ışığında 1995 yılından bu yana 5 kez revize edilmiştir. Revizyon çalışmaları programın uygulandığı illerdeki gönüllü eğiticilerin aktif katılımı sağlanarak ve geribildirimleri alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu bakımdan program sahadaki öğrenme ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde katılımcı bir anlayışla yürütülen bilimsel bir programdır.

Yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda aşağıdaki kazanımlar tesbit edilmiştir.

Davranış boyutunda;
• Okuma yazma öğrendi
• Gazete okuyabiliyor ve anlayabiliyor
• Yardıma gerek duymadan kendi başına sokağa çıkabiliyor
• Telefon edebiliyor
• Kendini yazılı olarak ifade edebiliyor
• Gündelik pratik işlerde bağımsız hareket etme becerisi (telefon edebilme, saat okuma, hastaneye bankaya gitme vb.)

Algılama boyutunda;
• Kimliği ve haklarına dair bilinçli
• Özgüveni artmış, bağımsız
• Daha geniş açıdan bakabiliyor
• Üreme sağlığı ve haklar konusunda daha bilgili ve bilinçli
• Eleştirel düşünme becerisi gelişmiş

Tutum boyutunda;
• Eğitim konusuyla artık daha ilgili ve talepkar
• Kız çocuklarını okula gönderme taraftarı
• Hizmet alacağı kurumlar hakkında daha bilgili ve talepkar

"Bugüne kadar hiç dışarı yalnız çıkmamıştım. Okumam yazmam yoktu. Artık yalnız çıkabiliyorum, kaybolurum diye korkmuyorum eskisi gibi.”

“Geçen gün bankaya gittim, adımı yazdım ve paramı çektim. Bunu daha önce yapamazdım.”

“Programdan önce hangi doktora gitmem gerektiğini bilmezdim, tabelaları okuyamazdım. Artık gazete okuyabiliyorum, trafik lambalarını biliyorum.”

“Konuşamayacak kadar utangaçtım, haklarımı savunamıyordum. Artık rahat rahat konuşabiliyorum.”

“İlköğretim mezunu olup sonra da açık öğretime devam etmek istiyorum.”

“Hayatımda ilk kez bir öğretmenim oldu, bu çok harika bir deneyimdi, insanın, yaşı ne olursa olsun.”

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2345
favori
like
share
MiSS-FENER Tarih: 13.09.2009 16:39
Okuma Günleri Projesi

Programın içeriği ve hedefleri nelerdir?



“Okuma Günleri” Projesi, İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı Programı'na devam eden ve/veya bu basamaktan mezun kursiyerlerimize öğrendiklerini pekiştirmeleri için geliştirilmiş bir destek projesidir. Daha çok uzun süreli ve yoğun gönüllü çalışmalarına katılamayan çalışan gönüllülerimiz tarafından uygulanmaktadır.

Okuma yazma kurslarımızdan mezun olan yetişkinlerin okuma alışkanlıklarını artırmak, okumayı akıcı hale getirmeyi hedeflemektedir.

Bu projede yer alan çalışan gönüllülere uygun olarak, okuma kursları hafta sonu uygulanmak üzere tasarlanmıştır. Katılmak isteyen gönüllüler 4 ile 6 hafta sonu bir gün 2’şer saat okuma gruplarında liderlik yapmaktadırlar.

Projenin katılımcılar açısından eğitimle öğrendiklerini geliştirmeleri açısından önemi olduğu gibi, çalışan bireylerin becerilerini ve toplumsal duyarlılıklarını yansıtabilmeleri bakımından da önemli olduğu görülmektedir.


Bir gönüllü eğiticinin görüşleri;
“Okuma grubumuz için Cumartesi günü okulun kütüphanesini kullandık, bir sürü kitabın arasında olmak kursiyerlere ayrı bir keyif verdi, toplam 14 kursiyer katıldı.

Hepsi de birbirinden istekli ve azimli bayanlardı. Ben çalışma yapacağımız kitabın ilgili bölümünden çektiğim fotokopleri götürmüştüm ama gerek kalmadı hepsi kitaplarıyla gelmişlerdi. Hemen kaynaştık çok sıcak bir ortam oluştu saat 13:30'a doğru dersimizi bitirdik hiç ara vermemiş olmamıza rağmen zaman nasıl geçti anlamadık, onlarla beraber olmaktan inanılmaz keyif aldım...”


Bu program AÇEV'in okuma yazma programını tamamlayan kursiyerlerin okuma alışkanlıklarını artırmayı, öğrendiklerini pekiştirmeyi


Kadının Güçlendirilmesi için Okuma Yazma” Projesi

AÇEV’in okuma yazma eğitimleri çerçevesinde kadınları güçlendirmek amacıyla uygulanan ve 2008 yılı boyunca devam eden proje GAP Inc. tarafından desteklenmiştir. Firmanın uluslararası düzeydeki sosyal sorumluluk çalışmaları kapsamında desteklediği bu çalışma İstanbul ve Bursa’da GAP markası için üretim yapan tedarikçi fabrikaların bulunduğu ilçelerde yaşayan ve okuma yazma bilmeyen kadınları hedeflemiştir. Bu ilçeler İstanbul için Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Büyükçekmece, Pendik, Ümraniye, Maltepe, Esenler, Güngören, Gaziosmanpaşa, Halkalı, İçerenköy, Kartal, Kağıthane, Şişli ve Sultanbeyli; Bursa için Gürsu, Panayır, Kestel, Demirtaş, Küçükbalıklı, Otosansit, Organize Sanayi'dir.

Proje süresince kurslara katılan kadınların okuma yazma ile temel matematik becerileri kazandırmak suretiyle güçlendirilmesi ve temel hakları ile çeşitli koruyucu sağlık konularında bilgiler verilmesi planlanmıştır. Proje kapsamında 120 kurs ile 2.040 kadına ve ailede geleceğin annesi olacak kız çocuklarına destek verilmiştir.
MiSS-FENER Tarih: 13.09.2009 16:37
İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı 2 (İYOP 2)



Programın yetişkinlere katkıları nelerdir?

2003 yılında Koç Üniversitesi tarafından yürütülen ve AÇEV-MEB kurslarını karşılaştırmalı olarak inceleyen araştırmaya göre İYOP2 programının okuma-anlama ve yazma becerilerinin kullanımının pekiştirilmesinde çok etkili olduğu bulunmuştur. Araştırmalar program sayesinde okuma yazma becerilerini geliştirilen kadınların aile içindeki etkinliklerinin de arttığını göstermektedir. Kadın Destek ve Okuma Yazma Programı kitapları, araştırma sonuçları ve sahadan gelen geribildirimler ışığında 1998 yılından bu yana 2 kez revize edilmiştir. Revizyon çalışmaları programın uygulandığı illerdeki gönüllü eğiticilerin aktif katılımı sağlanarak ve geribildirimleri alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu bakımdan program sahadaki öğrenme ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde katılımcı bir anlayışla yürütülen bilimsel bir programdır.


Programın nasıl gönüllü eğitici olunuyor?

İşlevsel Yetişkin Okuryazarlığı ve Kadın Destek Programı (İYOP1), AÇEV tarafından eğitim verilen, 21 yaş üstü, en az lise mezunu gönüllüler tarafından uygulanmaktadır. Programın uygulandığı illerde eğitime destek vermek isteyen ve 4 ay süre ile hafta 3-4 yarım gün kurs verebilecek zamanı olan gönüllüler birlikte yaygınlaşılmaktadır. Daha önce AÇEV'den eğitim alıp İYOP1 kursu açan gönüllülere yine AÇEV tarafından iki günlük İYOP2 eğitici eğitimi verilmektedir.

Programa yetişkinler nasıl başvurabilir?

Çalışmaların yürütüldüğü Adana, Ankara, Gaziantep, İstanbul ve İzmir illerinde, AÇEV yetkilileri ve gönüllü eğiticileri aracılığıyla katılabilirler. Kursa katılım, tüm 1. kademe okuma yazma kurslarında olduğu gibi, ücretsizdir. Program kitapları AÇEV tarafından kursiyerlere ücretsiz olarak sunulmaktadır. Ayrıca kurslara başvurmak için Vakfımızı aradıklarında da kurs bilgileri verilerek bölgelerindeki ve mahallelerindeki kurs yerlerine yönlendirme yapılmaktadır.