Bebeğin ilk kelimesi tüm aile tarafından merakla beklenir. “Anne”, “baba” ya da “dede” önce kimin adını söylerse onun prestiji artar! İlk sözcüklerin ardından bebeğin bıcır bıcır konuşması istenir. Uzadıkça endişe artar. “Acaba bir sorun mu var?” sorusu akıllara takılır. Biz de bebeklerin konuşması ile ilgili merak edilen soruları International Hospital Konuşma ve Lisan Patoloğu Burcu Ardaman’a yönelttik.

Soru: Bebeklerde iletişim yeteneği nasıl oluşuyor?
Cevap:Doğumu takip eden ilk birkaç hafta daha çok yemek ve uykuyla geçse de bebeklerin etrafıyla iletişim kurmaya başlamaları çok uzun sürmez. İlk iletişim teşebbüsleri bebeğin biyolojik veya duygusal ihtiyaçlarını belirtmek için ağlaması veya gülmesiyle başlayıp zamanla gelişir. Bebeklerde doğuştan çalışmaya hazır olan duyma fonksiyonu lisan gelişiminde büyük önem taşır.

Soru: Bebekler hangi dönemde, hangi sesleri çıkarmaya başlar?
Cevap: Hayatlarının ilk 12 ayında bebekler çevrelerinde duydukları sesleri anlamaya ve taklit etmeye başlarlar. Aynı zamanda erken dönemde çıkardıkları seslerin konuşma haline dönüşmesine yardımcı olacak fonetik sistem de gelişmeye başlar, bebekler konuşmaya başlamadan önce çıkardıkları seslerin özellikleri bakımından değişik evrelerden geçerler. Doğumdan sonraki ilk 6 hafta içinde çıkan sesler refleksif ihtiyaç anlatan seslerdir.

6 hafta – 4 ay arası “agu” ve gülme evresidir. 4–7 ay arası sesle oyun yapmaya başlarlar. 7–10 ay arası hece tekrarlarından oluşan sesler çıkarırlar. 11–13 ay arası değişik heceleri bir araya getirerek anlamsız konuşmalar çıkarırlar.

Soru: Hangi aydan itibaren konuşmasını beklemek gerekir?
Cevap: İlk anlamlı kelimeleri genellikle 12–13 ay civarında duymayı bekleriz.

Soru:Televizyon seyretmek bebeğin konuşmasını olumsuz yönde etkiler mi?
Cevap: Televizyonda çocuklar için bilinçli bir şekilde hazırlanmış kimi programların lisan gelişimine olumlu katkılarda bulunmasıyla beraber çocuğun çizgi film veya müzik kanallarının esiri haline gelmesini tabii ki tavsiye etmiyoruz. Bu, çocuğun etrafıyla kuracağı kaliteli interaktif iletişim zamanı da çalacaktır.

Soru: Hangi yaşta bebeğin kelime dağarcığı kaç olmalıdır?

Cevap: 12–18. ay aralığı ilk 50 kelime evresi olarak anılır. Bu bebeğin 2.yaşına kadar 300, 3–4.yaşına kadar 500-1000 kelimeyi bulabilir. Ancak unutulmamalıdır ki, bunlar klasik kitap bilgileridir ve çoğu bebeğin konuşma ve lisan gelişimi bu rakamlardan deviasyon (değişim) gösterir.

Soru: Hangi durumlarda uzmana başvurmak gerekir?
Cevap: Bebek gelişiminin herhangi bir alanında (motor, konuşma, vs.) genel gelişim normlarının dışındaysa , anne – baba en ufak bir konuda dahi olsa şüphedeyse veya soruları varsa hiç vakit kaybetmeden bir uzmana danışılmalı, iş şansa bırakılmamalıdır. Zira problemli bir durumda erken teşhis ve tedavinin rolü çok önemlidir.

Soru: Bebekler konuşmaya başlamadan evvel kendilerince bir dil geliştiriyorlar. Bebek bu şekilde konuştuğunda aileler onu anlamaya mı çalışmalı yoksa, onu normal konuşmaya mı yönlendirmelidirler?
Cevap: Gayet tabii bebekler konuşmaya başlamadan evvel isteklerini veya ihtiyaçlarını kelime anlamı olmayan ancak onlar için ve anlam taşıyan sesler ve vücut diliyle anlatırlar. Bunları tamamen anlamamazlıktan gelmek mümkün değildir. Ancak çocuk, gelişimsel olarak konuşmaya daha hazır bir hale geldikçe istediklerini parmakla göstermek yerine sesli anlatmaya teşvik etmek, istediği şeyi verirken o cismin ismini birkaç kez tekrarlamak ve hareketleri sözlü uyaranlarla desteklemek uygundur. Ailenin yapabileceği bu basit girişimler sonuçsuz kalıyorsa profesyonel yardım alınmalıdır.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 367
favori
like
share