Hamam kültürümüz, Kilis'i 266 yıl elinde tutan türk memlukler zamanından başlar. kilis'te hamamlar çevre ve insan temizliğini eşdeğer gören bir anlayış ve kavrayışla ele alınmıştır

Eskiden sokaklar ve binalardaki çöp ve benzeri artıklar ikiye ayrılarak toplanırdı. selülozik artıklar "külhan zibili" adı altında hamamlarda yakıt olarak kullanılır, organik maddeler ve artıklar da adına "kömelik" denilen yerlerde stok yapılarak, kentin atık suları ile özel bir yöntemle için için yanmaya bırakılarak, tarımsal alanda doğal gübre olarak değerlendirilirdi. böylece, çevre temizliği ile insan temizliği entegre bir biçimde başlı başına bir özgün kilis kültürü idi. böylece kilis ağzı'na bazı sözcükler de kazındmlmıştı. örneğin "külhan zibili", "külhan şilifi" , "külhancı eşeği" gibi.

Eskı Hamam
Meşetlik mahallesi'ndedir. Osmanlı ımparatorluğu'nun çöküş devri başlarken birçok eser gibi bu hamam da ihmal edilmiştir. mimari değeri çok yüksek olan hamam meyilli bir arazi üzerindeydi. kilis'in dar sokaklanndan sel halinde akan yağmur suları, sürüklediği taş, kum ve toprakla hamamı doldurup altına almıştır. daha sonra açıldığı ve meydana çıkartıldığı için "eski hamam" denilmiştir. hamamın kapısı, devrinin şahaser mimari örneklerindendir. kapının üzerindeki kitabede şunlar yazılıdır: bu mübarek hamamı 970 yılında sultan seli oğlu yüce sultan büyük hakan sultan süleyman'ın hükümdarlık günlerinde emir kasım oğlu emir canpolat yaptırdı. allah padişahın mülkünü muhallet etsin.

Hasanbey Hamamı
Çaylak mahallesi'nde bulunan hamam, yol seviyesinden aşağı olduğu için "çukur hamam" olarak isimlendirilse de, halk arasında yaptıran şahsın adıyla anılmaktadır. hamama dokuz taş basamaklı merdivenle inilir. kapısının üzerinde yeralan kitabenin kalın sıvanın altında kaldığı söylenmektedir. soyunma yerini, tepeden ışık alan derin ve büyük bir kubbe örter. hamamı (l008 h.) 1599 m. yılında ölen, muallak camii'ni de yaptıran "kilis zabiti hasan bey" yaptırmıştır. kitabenin okunamaması nedeniyle hangi tarihte yapıldığı bilinmemektedir.

Koca Hamamı
"Hoca hamamı" da denilen hamamın kapısının üzerindeki kitabe kireçle sıvandığı için , sağlıklı birşekilde okunamamıştır. temizleme çalışmaları sonunda kitabenin okunabilen bölümlerinde sultan süleyman zamanında muradına erişen "yüce, himmetli, mürüvvet kaynağı" canbolat bey'in adıyla beraber "gökçezade"den de bahsedilmektedir. canbolat bey'in vakıflar genel müdürlüğü'ndeki vakfiye'sinde üç hamamdan bahsedilmektedir.. bunlardan birisi, eski hamam ikincisi paşa hamamı'dır. uçüncüsünün de' hasanbey hamamı olması muhtemeldir. tahminlere göre gökçezade bu ,hamamı h. 952 yılında yaptırmıştır. hamamın soyunma yerini tek büyük bir kubbe örter. kubbenin eteğinde dört, üst kısmında bir pencere vardır. ortada bulunan şadırvan sonradan yapılmıştır. hamam göbek taşlı üç açık, dört kapalı halvetlidir.

Paşa Hamamı
cami, medrese, türbe, saray, kervansaray ve handan teşekkül eden canbolat mamuresi'nin doğu tarafındadır. mimari bakımdan şaheser bir yapı olup, hamamınn cephesi tamamen sarı ve siyah taşlarla yapılmıştır. giriş kapısının sağında, hamamın soğukluğuna açılan üç pencere vardır. pencerelerin üstlerinden sağa ve sola açılan sarı ve siyah elli taşın birbirlerinin içine geçmesi, manzaranın güzelliğini arttırmaktadır. kapının üzerinde yer alan kitabe taşı, iki parçadan yapılmıştır. eski hamam'dan beş sene sonra (975 h.) 1560 m. yılında emir canbolad tarafından yaptırılmıştır.

Tuğlu (Toğlu) Hamamı
Hamam şeyhler mahallesi'ndedir. kapının üzerindeki mermer taşlı kitabede satırların arasına" 1200" tarihi kazınmıştır. bu kitabeye göre hamamı, daldabanzade paşa yaptırmıştır. ılk adı "yeni paşa hamamı" olup, sonra "daldabanzade hamamı" olarak anılmıştır. şimdi yaşayan adı ise "tuğlu hamamı " dır

Etiketler:
Beğeniler: 1
Favoriler: 0
İzlenmeler: 616
favori
like
share
ultimatom Tarih: 17.10.2009 01:54
Ahhh paşa hamamı ahh ağe yo paşa hamamına gittinmi yorum sen heç