gıda alerjileri

Şiddetli gaz, şişkinlik, ishal ya da kilo kaybı gibi semptomlarınızın nedeni tahıl alerjsi olabilir.

Çölyak hastalığı / tahıl alerjisi, tahıllarda bulunan genelde glutenin bulunduğu bazı protein zincirlerine karşı oluşan kronik bir reaksiyondur.

Çölyak hastalığında ailesel katkının olduğuna dair bir kısım deliller mevcut. Çölyak hastalığı tanısı konan kişilerin birinci derece akrabalarında yüzde 5-10 oranında çölyak gelişebilir. Hastalık her iki cinsiyeti de etkileyebilir ve herhangi bir yaşta başlayabilir; örneğin, kişinin bebekliğinde (tahılları ilk kez alıyor olabilir) ya da daha sonraki hayatında (öteden beri tahıllı gıdalar tüketiyor olsa da). Hastalığın başlaması için 2 unsura gereksinim var gibi gözükmekte. Birincisi genetik dispisisyum, ikincisi ise diğer birtakım tetikleyici faktörler. Bu faktörler çevre (buğday ile çok karşılaşma), durumsal (stres durumu), fiziksel (gebelik veya operasyon) ya da patolojik (vinol enfeksiyon) olabilir.

Bir zamanlar bu hastalık çocukluk çağının doğal seyrinde görülen bir durum olarak düşünülüyordu. Yakın zamandaki deliller göstermiyor ki son ya da geç çocukluk zamanı boyunca hastalık semptomlarının kaybolması nadir değil. Ne yazık ki, insan sağlıklı gibi görünse de zarar devam ediyor ve hayatın ileriki dönemlerinde ince bağırsakta önemli defektlere neden olup, önemli besin ihtiyacından kişiyi mahrum ediyor.

Hangi gıdalar?
Yasak tahıllardan oluşan liste; buğday, çavdar, arpa ve yulaf içeriyor. Fakat değişik isimlerle adlandırılan birçok çeşitleri mevcut. Durum ve irmik bazı değişik kullanımlar için üretilen buğday çeşitlerinin bazılarıdır. Spelt ve Kamut da buğday türlerindendir. (Bunlar için diğer isimler: spelta, polish wheat, einkorn ve small spelt'tir). Bulgur ise buğdayın özel işlemlerle üretilmiş halidir. Tretacle, buğday ve çavdardan melezlenerek üretilen bir tahıldır ve yine çölyak hastaları için yasak listesindedir. Mısır da bir çeşit tahıldır ve çölyak hastalığı açısından ciddi bir risk değildir. Çölyak hastaları tarafından tolere edilebiliyor.

Tahıllar içinde pirinç ise diğerleri gibi sorun yaratmadığı için tercih edilen bir tahıldır. Mısır ve pirinç bir yana, glutensiz diyette kullanılan daha başka birçok tahıl mevcuttur. Amarant kara buğday (kasha), nohut (garbanzos), mercimek, bezelye, soya ve yabani pirinç gibi tahıllar değirmende öğütülerek un haline getirilip kullanılabilir. Bunların birçoğu aktarlarda bulunabilir. Pirinç unu da yine bakkallarda bulunabilir. Ayrıca, yemeklerde glutensiz yağlar oldukça popülerdir. Bunlar; mısır, yer fıstığı, zeytin, kanola, soya ve ayçiçek yağıdır.

Tedavi
Tam şifa sağlayacak herhangi bir ilaç mevcut değildir. Tam bir tedavi olmamakla birlikte, normal ve sağlıklı bir yaşam sürmek için glutensiz bir diyet yeterlidir. Bunun anlamı buğday, çavdar, arpa, yulaf ve diğer bazı tahıllardan kaçınmaktır. Eğer ihtiyaç hissediliyorsa ekstra vitaminler alınabilir. Çölyak hastalığını engellemenin tek yolu glutensiz bir diyet sağlamak ve bu sayede hastanın bağırsak villüslarını destrakte etmeden ve semptomlarını alevlendirmeyen bir ortam sağlanmalıdır.

Semptomlar
Tüm semptomları ile tipik bir çölyak hastası yoktur. Hastalar şiddetli gaz, şişkinlik, ishal ya da malabsorbsiyondan dolayı kilo kaybı ile doktorlarına başvuran şiddetli vakalara kadar sınıflandırılabilir. Hastalık şu semptomları içerebilir:

* İshal
* Kabızlık
* Steatorrhea (yağın dışkıda görülmesi)
* Karın ağrısı
* Aşırı gaz
* Vitaminsizlikten dolayı olabilecek bir komplikasyon
* Demir eksikliği anemisi
* Kronik yorgunluk
* Halsizlik
* Kilo kaybı
* Kemik ağrısı
* Kolay kemik kırıkları
* Deride karıncalanma ve uyuşma hissi
* Yanma
* Kaşınma
* Deride renk değişikliği
* Ödem
* Baş ağrısı
* Periferik nöropatiler



Çocuklarda ayrıca şu semptomlar da olabilir:

* Solgunluk
* Anksiyete ve duyarlılık
* Konsantrasyon güçlüğü
* Kaslarda atrofi
* Ağrılı ya da ağrısız göbek şişkinliği
* Renksiz kötü kokulu hacimli dışkılama
* Sık ve köpüklü ishal



Bunlara ek olarak dermatitis herpetiformis (sıklıkla dirsek boyun ve kalçalarda şiddetli kızarıklıklarla seyreden bir hastalık) de çölyak hastalığına eşlik edebilir. Reaksiyon gluten sindiriminden hemen sonra ya da haftalar aylar sonra ortaya çıkabilir.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2827
favori
like
share