doğum sonrası ilk muayeneler - doğum sonrası bakım - Apgar testi - Başın muayenesi

DOĞUM SONRASI BAKIM VE İLK MUAYENELER

Normal doğumdan sonra bebekte oksijenlenme yetersizliği çekmiş olduğu kuşkusu uyandıracak belirti yoksa, bebeğe belirli ve alışılmış bir bakım modeli ve bir dizi uygulanır.

Bakım

Bebek, sıcak ve mikroptan arındırılmış bir çarşafa (göbek kordonu hemen kesilmemişse, hiç bir çekmeye uğramayacak biçimde;) yerleştirilir.

Kısa sürede soluk almaya ve çığlık atmaya başlar. Ağzında mukoza parçaları bulunmasına çok sık raslanır; bunlar parmağa sarılan bir gaz bezi ya da aspiratöre bağlı bir sondayla temizlenir. Son yöntem aynı zamanda, yemek borusundaki sıvıların temizlenmesine olanak verir ve boruda darlık olup olmadığını anlamaya yarar.

Göbek kordonu, iki kıskaç arasında yapılan ilk kesimden sonra, göbeğe birkaç santimetre uzaklıkta yeniden kesilir ve bir iplikle bağlanarak gazlı beze sarılır. 1-2 damla göz damlasıyla, gözler mikroptan arındırılır.

İlk muayeneler Genel muayeneler

İlk bakım yapılıp, çocuk yeterince sıcak bir ortama alındıktan sonra, tıbbi muayeneye başlanabilir.

Apgar testi

Bebeğin iyi durumda olduğuna hemen karar vermek için, 5 klinik değerlendirme öğesine başvurulur.

Doğumu izleyen 1. ve 5. dakikalarda incelenerek doğum ve çocuk denetimi belgelerine kaydedilen bu beş öğe şunlardır:

— renk: Genellikle pembe ya da morumsu kırmızıdır;

— soluk alıp verme: Ortalama ritmi dakikada 50′dir;

— kalp atışları-. Dakikada yaklaşık 140 atış;

— kas gerginliği: Yeni doğmuş çocukta kas gerginliği normalin üstündedir;

— ayak derisi uyarısına tepki yeteneği (tepki normalse, ayak tabanına vurulduğunda çocuk şiddetli bir çığlık atar).
dogum
Bu öğeler O’dan (en kötü not) 2′ye (en iyi not) kadar değerlendirilir; her birine verilen notların toplamı Apgar skorunu oluşturur. Skor normal olarak 1. dakikada 8-10 arasında, 5. dakikada ise 10′ dur.

Genel ölçümler

Yeni doğmuş bebeğin ortalama ağırlığı 3,250 kg’dır; annenin yaşma, kaçıncı doğumunu yaptığına, aile bağlamına ve gebelik sırasında annenin geçirmiş olabileceği rahatsızlıklara bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Ortalama 50 sm kadar olan boy, beden gergin tutularak kumpas yardımıyla ölçülür. Örtü dokuları (deri ve mukozalar) iyice renklidir; üstlerindeki yağlı tabakanın (vernix caseosa) çok bol olması erken doğum, yokluğu ise geç doğum belirtisidir. Omurga boyunca ve kol ve bacakların açılma yüzeylerinde lanugo denen ayva tüyleri vardır. Aşırı kas gerginliği nedeniyle katlı duran kol ve .bacaklar da incelenerek, bir biçim bozukluğu olup olmadığı denetlenir. Genellikle, tırnakların uzamış olması da geç doğum belirtisidir.

Başın muayenesi

Bu muayeneyle, dölütün kafatasının annenin kemik leğen boşluğundan geçerken biçim bozukluğuna uğrayıp uğramadığı ve doğum şişliği olup olmadığı araştırılır. Dölütün önce başının üst bölümünün gelmiş olduğu durumlarda bazen görülen alın daralması, birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir.

Kafatasının çevresi (en büyük olduğu yerde ölçülür, genellikle 36 sm’dir) ve çapları ölçülür. Yüzde de özel biçim bozuklukları olmamalıdır. Gözler genellikle kapalı, iris tabakası her zaman mavidir, Dudakta tavşan dudağı olup olmadığı saptandıktan sonra, parmakla damak kubbesinde yarık olup olmadığı araştırılır.

Göğüs muayenesi

Dinleme ve elle muayeneyle kalp ve soluk alma etkinlikleri araştırıldıktan sonra, göğüs kafesi biçiminde anormallik olup olmadığı araştırılır; çocuk iriyse ve omuzların geçişinde zorluk göstermişse, köprücük kemiğinde bir kırık (tedavisi kolaydır) olup olmadığı araştırılır.

Karın muayenesi

Karaciğer sistemli biçimde elle muayene edilmeli (kaburgalar kenarından net bir taşma gösterir), dalakta büyüklük (anormaldir) olup olmadığına bakılmalıdır. Yeni doğmuş çocuğun karnı oldukça hacimlidir; soluk alma hareketlerine önemli katkıda bulunur.

Omurga muayenesi

Omurga, kuyruk sokumu kemiğinden boyna kadar, boylu boyunca elle muayene edilerek arka bölümünün kapanmasında bir kusur (omurga çatlağı) olup olmadığı araştırılır.

Apışarası bölgesinin muayenesi

Makat muayene edilir, gerekirse çok ince bir sondayla deliğin normal olup olmadığı denetlenir. Zaten doğumdan birkaç dakika sonra çocuk ilk dışkısını (mekonyum) yapacağından, delik durumu belirlenmiş olacaktır. Erkek çocuğun dış üreme organlarının muayenesinde, erbezlerinin torbadaki yerlerinde bulunup bulunmadıkları ve kamış deliğinin yerinde olup olmadığı denetlenir; kız çocuklarda, yalancı erdişilik türünden anormallikler araştırılır. Az miktar sidik çıkması (sık raslanır), bu konuda bir sorun olmadığını kanıtlar.

Kas ve sinir sisteminin incelenmesi

Yeni doğmuş bebek, aşırı kas gerginliği nedeniyle hareketlidir: Kol ve bacaklarını oynatır, kollarını bükerek yumruklarını sıkar, başını hareket ettirir, bağırırken başını geriye atar; ama, genel olarak, kendiliğinden dertop olup dölyatağı içindeki konumuna dönme eğilimindedir.

Özel refleksler

Yeni doğmuş bebek, bazı uyarılara kendine özgü tepkiler gösterir. Bunlar ilk çocukluk çağında yavaş yavaş yiter.

Moro refleksi

Her iki kolun iki yana açılması ya da göğüs üstünde yaklaşması durumudur; çocuğun kalçası kaldırılarak ya da yatağına kuvvetle vurularak elde edilir.

Yakalama refleksi

El ayasına dokunmakla yapılan uyarı sonucu, bütün parmaklar kapanarak uyarı yapan şeyi tutar. Bu tutuş öylesine güçlüdür ki, hekim işaret parmaklarını çocuğun avuçlarına dokundurup parmaklarını kapatmasını sağladıktan sonra, çekerek çocuğun omuzlarını ve başım yataktan kaldırabilir!

Arama refleksi

Dudakların birleşeklerine ya da üst ve alt dudakların ortasına yapılan uyarı sonucu çocuk, başını, çoğunlukla da dilini, uyarının geldiği yöne çevirir.

Otomatik yürüme refleksi

Çocuğun reflekslerinden en ilgi çekici olanıdır. Çocuk koltukaltlarından tutularak ayağa kaldırıldığında, bacaklarını uzattığı ve ayak tabanlarını, uygun yükseklikte yatağa bastığı görülür; aynı biçimde tutarak öne eğildiğindeyse, otomatik bir yürüme hareketi yapar.

Sonuç

Özetlersek, çocuk, yaşamının ilk beş dakikasında tam bir muayeneden geçmiş ve gerekli bakımı görmüş olur.- Bundan sonra, derisi tatlı badem yağı ile temizlenir ve giydirildikten sonra annesinin yatağının yanına (beşiğine) yatırılır.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2285
favori
like
share
BiR-DOST Tarih: 30.11.2009 00:15
Bebeğinizin hastanede ilk check-up’ı doğum odasında veya doğum sonrasıbakım odasında yapılır.Burada doktor ilk değerlendirmesini yaparak bebeğin apgarını belirler, böylece hayata ilk adımını ne kadar sağlıklı atmış olduğu kontrol edilir.Bundan sonra ilk hafta içinde bebeğiniz defalarca muayene edilecektir. Ebe yada hemşire bebeğinizi düzenli olarak tartacak, bir sorun yada hastalık etkeni belirtileri var mı diye inceleyecektir. Bebeğiniz altı günlük olunca ona bir test yapılacaktırŞimdi bebeğin genelmuayenesi nasıl yapılıyor kısaca bir göz atalım:

• Bebeğe ilk olarak apgar testi uygulanır ve puanları değerlendirilir.

• Doğum kanalından geçen bebeğin anneden gonokok ve klamidya mikrobunu alıp göz enfeksiyonu olmasını önlemek için göz damlası veya merhem sürülür(gümüş nitrat veya antibiyotik)

• El ve ayak parmakları sayılır,eksik varmı kontrol edilir.

• Bebek tartılır ve boyu ölçülür.

• Bebeğin kanının pıhtılaşma derecesini arttırmak için K vitamin iğnesi yapılır. Yenidoğan bebekte bu vitamin eksiktir, vücudu henüz üretememiştir.

• Yenidoğan bir bebek bir takım reflekslerle birlikte doğar,doktorunuz bebeğinizin bureflekslerinide kontrol edecektir.

• Doktor bebeğin baş çevresini ölçer, başta bir anormallik var mı diye bakar. Bebeğin bıngıldaklarını muayene eder; damak yarığını anlamak için parmağı ile bebeğin damağını yoklar.

• Daha sonra bebeğin kalbini ve akciğerlerini dinler. Yenidoğan bebeklerde kalpte üfürüm duyulması normaldir ve genellikle bir hastalık belirtisi sayılmaz.

• Doktor bundan sonra elini bebeğin karnına koyarak karın içi organlarını büyüklükleri açısından kontrol eder. Buradaki organların çalışmaları sırasında çıkardıkları sesleri dinler.

• Bir sonraki adım cinsel organların herhangi bir anormallik var mı diye kontrol edilmesidir. Bebeğiniz erkekse yumurtalıkların inip inmediği kontrol edilir.

• Bebeğin bacakları yavaşça ileri geri oynatılarak eklemleri, bacaklarının uzunluğu ve birbirine uyumu incelenir, ayaklarda düztabanlık var mı diye bakılır.Ayrıca doktor bebeğinizde doğuştan kalça çıkığı olup olmadığını da kontrol edecektir.

• Bebeğin omurgası da kontrol edilir ve düz olup olmadığına bakılır.

• Doğumdan sonra Guthrie testi yapılır. Bebeğinizin topuğundan biraz kan alınarak zeka geriliğinin bir nedeni olan Fenilketonuri hastalığı araştırılır. Bu hastalığın erken teşhisi ile zeka geriliği önlenebilir. Bu testle tiroid bezi yetersizliğide araştırılır.


alıntı