Fizyognomi Nedir?
"Fizyognomi" terimi, Yunanca physis-doğa ve gnomon-yorum kelimelerinin birleşimidir. Giovanni Battista Della Porta (1535-1615)´ya göre gnomon, aynı zamanda yasa, kural anlamına gelmektedir; yani, fizyognomi "doğa yasası" demektir. Della Porta´ya göre, doğanın belli kurallarına uyarak "belli vücut biçimlerine göre belli ruh hallerini" öğrenebiliriz. Çok eski dönemlerden başlayarak, bilginler insanın yüz yapısı ile karakteri arasında bir ilişki kurmağa çalışmışlardı. Bu yöntemin temelinde insanın beden yapısı ve psikolojisi arasında doğal bir bağlantının olduğu inancı yatmaktaydı. Bilimsel temelden yoksun olmasına rağmen fizyognomi, karakter özelliklerinin tipolojisi için önayak olmuştur.
F.J. Gall 1805 yılında yayınladığı "Yeni Anatomik ve Fizyolojik Sistem" adlı eserinde kafatası haritasını çizmiştir. 1. ve 2. şekillerde kafatasının önden ve yandan görünümü verilmiştir.

Gall´a göre 2,3,9,15-21 rakamlarıyla işaretlenmiş yetenekler sadece insana aittir. Diğer yetenekler insanların yanı sıra hayvanlara da aittir. 3. ve 4. şekillerde kafatası iki taraftan görüntülenmiştir: önden ve yandan...



Şekil 1. Alın kısmı

1. Fiziksel sevgi
2. İyilik, şefkat, ihsan
3. Çelişki hissi
4. Kişilik, bireylik, ferdiyet hissi
5. Hilekarlık
6. Hırsızlığa yatkınlık
7. Onur
8. Şöhret tutkusu, ihtiras
9. Tedbirlilik, dikkatlilik
10. Eğitilme, ehlileştirilme
11. Mekan içgüdüsü.
12. Yüz hafızası
13. Sözel hafıza
14. Benzerliyi hızlı algılama yeteneği.
15. aaaafizik akıl
16. Zeka
17. Şiirsel yetenek.
18. İyi kalplilik, açık yüreklilik
19. İmitasyon, taklit
20. Dinsel içgüdü
21. istikrarlılık, dengelilik
22. Tedbirlilik, dikkatlilik
23. Kişilik içgüdüsü.



Şekil 2. Yan kısım

1. Fiziksel sevgi
2. Çelişki hissi
3. Kişilik, bireylik, ferdiyet hissi
4. Hilekarlık
5. Hırsızlığa yatkınlık
6. Onur
7. Şöhret tutkusu, ihtiras
8. Tedbirlilik, dikkatlilik
9. Eğitilme, ehlileştirilme
10. Mekan içgüdüsü
11. Yüz hafızası
12. Sözel hafıza
13. Benzerliği hızlı algılama yeteneği
14. aaaafizik akıl
15. Zeka
16. Şiirsel yetenek
17. iyi kalplilik, açık yüreklilik
18. İmitasyon, taklit
19. Dini içgüdü
20. istikrarlılık, dengelilik
21. Tedbirlilik, dikkatlilik
22. Kişilik içgüdüsü
23. Görünümü muhafaza etme içgüdüsü
24. Düşüncelerini kolayca ifade ederek konuşabilme yeteneği
25. Ses hissi
26. Mekanik içgüdü
27. Sayısal his
28. Dostluk, egemenlik altında olma.
29. Suçluluk, hırsızlık.



Şekil 3. İnsan Kafatası

I. Eğitilme yeteneği
2. Yer ve yön hissi

Kişilik hisleri

3. Renk hissi
4. Ses hissi
5. Sayı
6. Konuşma
7. Dil yeteneği
8. Sanat hissi
9. Hırsızlık
10. Benzerliyi hızlı algılama yeteneği
11. Felsefi zeka (l2 ile birleşiyor)
12. Muhakeme hissi
13. Organizatörlük yeteneği (9,10-12,14) iyi kalplilik
14. Dinî konulara ilgi
15. Taklit, imitasyon hissi (14 ile birleşiyor)



Şekil 4. İnsan kafatasının yandan görünümü

L Eğitilme yeteneği
2. Yer ve yön hissi
3. Renk hissi
4. Ses hissi
5. Sayı
6. Sanat hissi
7. Hırsızlık.
8. Benzerliği hızlı algılama yeteneği.
9. Felsefi muhakeme
10. Zeka
11. Organizatörlük yeteneği.
12. iyi kalplilik
13. Dini konulara ilgi
14. Taklit hissi.
15. Kararlılık.
16. Cinsel eğilim hissi.
17. Kişisellik hissi
18. Dostluk, asılılık.
19. Savaşkanlık, yırtıcılık
20. Adam öldürme
21. Hilekarlık
22. Kibirlilik
23. Şöhret tutkusu
24. Tedbirlilik, ölçülü davranma.

Gall´ın sistemi dışında başka sistemler de mevcuttu (örneğin, "Spurzheim sistemi"). Ayrıca ünlü frenoloji bilim adamı Casare Lombroso´yu örnek gösterebiliriz. Bir hekim olan Casare Lombroso mahkumların kişilikleri üzerinde incelemeler yapmış, bunların birçoklarını gözlem altında bulundurmuş, huy ve hareketlerini, düşüncelerini, yaşayış ve geçmişlerini araştırmış; cezaevlerinde ölen mahkumların cesetleri üzerinde otopsiler yapmıştır. Bütün bu deneylerden sonra Lombroso bazı İnsanların suçlu olarak doğdukları kanaatine varmıştır.

Lombroso´ya göre, doğuşta suçlu adı verilen bu suçlular, bedenlerinde bulunan bazı gayri tabiilikler, stigmat veya anomaliler ile ayrılırlar. Fizik,, biyolojik ve psikolojik olarak sınıflandırılan bu anomaliler onları iradeleri dışında suç işlemeye yöneltir. Lombroso´ya göre, fizik anomalleri çeşitli suçlu kategorilerinde başka başkadır, örneğin, adam öldüren ve hırsızlar, bakışlarının ve fizyonomilerinin belirtileriyle birbirinden ayrılırlar. Adam öldürenlerin bakışları soğuk, donuk, sabittir; gözleri kanlıdır. Hırsızlarda ise bakışlar hileli, hareketli ve gözler eğridir.

Yüz yapısı, beden yapısı ve insan karakter arasında bağlantı kuran görüşler belli bir zaman sonra eleştirilere uğramış ve hesap olunmaya başlamıştır. Fakat, bu sistemler, çağdaş psikolojide birçok hususta temel dayanak oluşturmuştur. Yüz biçimi ve beden yapısı, iç salgı bezlerimizin oluşturduğu dengeleşmeyle, karakter ve şahsiyet özelliklerimiz arasındaki ilişkiler, frenolojiyi geliştirenler tarafından bilimsel olmayan yöntemlerle araştırılmıştır. Ancak değişen çalışmaların özü değil, yalnızca yöntemleri olmuştur.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 425
favori
like
share