Türk Kahvesi
Her ne kadar Kuzey Afrika kökenliyse de, kız isteme ritüellerinden fal bakma alışkanlığına kadar bir dizi gündelik hayat kültürünü de temsil eden Türk kahvesi, bir kaç on yıldır hazır (granül) kahvenin kazandığı yaygınlığa rağmen iktidar koltuğunu terketmiyor. En azından sahip olduğu itibarla...

Kesin tarih tartışmalı olsa da, kahvenin bu topraklara 16. yüzyıl ortalarında Arap yarımadasından geldiği biliniyor. Gelmesiyle birlikte de bir dizi tartışma ve gerilime neden olduğu... Kömürleşme derecesinde kavrulan her şeyin islamiyete aykırı olduğu fetvaları ile zaman zaman yasaklanan kahve, tıpkı diğer Osmanlı yasakları gibi uzun ömürlü olamamış. Zaten bu ve benzeri yasakların gerisinde keyif ehlinin tükettiği kahveden daha çok, kahvenin tüketildiği mekanlar ve bu mekanların toplumsal işlevleri etkili olmuş.

Osmanlı'dan Avrupa'ya
Kanuni döneminde Tahtakalede açılan ilk kahvehane, muhtemelen işletmecilerinin dahi tahmin etmediği kadar büyük bir ilgiyle karşılanmış. Kahvehanede bir araya gelip çubuk tüttürüp kahve içen, esnaf, müderris, kayıkçı, hamamcı, berber, hasılı İstanbul ahalisinin erkek nüfusu, ne olacak bu memleketin hali şeklinde başlayan sohbetlere dalınca, konu Sarayın kulağına kadar gitmiş. Böylece payitahtın ilk kamusal alan girişimi hüsranla sonuçlanmış.

Biz yine kahveye dönelim... Kahvenin Osmanlı topraklarında kazandığı haklı ilgi ve şöhret, hızla sınırları aşıp Avrupaya ulaştı. Dolayısıyla bugün dünyanın bir çok yerinde Türk kahvesi olarak bilinmesinin gerisinde, Batı dünyasına Osmanlı üzerinden ulaşmasının payı var. (Gerçi Yunanlılar da Yunan kahvesi diyor ama, kahvenin ilk içildiği dönemde o coğrafya da Osmanlı topraklarıydı.)

Şimdilerde, sade, az şekerli, orta ve çok şekerli olarak içilen Türk kahvesi, geçmiş zamanlarda yalnız sade, yani şekersiz olarak içilirdi. Ama kahvenin yanısıra şekerleme, lokum vb. ağız tatlandırıcılar da eksik olmazdı.

Nasıl Pişirilmeli?
Kahvenin en makbul pişirilme tarzı üzerine de bir kaç söz edelim... Erbabı, soğuk su kullanılması gerektiğini öncelikle vurguluyor. Ateşin gayet kısık olması da önemli... Dolayısıyla, kahvenin içime hazır hale gelmesi, ya da köpürmeye başlaması için en az 15 dakikalık bir süre gerekiyor.

Kahvenin yanında gelen suyun içimiyle ilgili rivayet de yaygın bilgiden biraz farklı. Günümüzde genellikle kahvenin ardından içilen su, bazı otoritelere göre kahveden hemen önce içilmeli. Nedeni ise, damağı önceden kalmış muhtemel farklı lezzetlerden arındırmak. Ya da başka bir ifadeyle, kahvenin lezzetine nüfuz etmek için damakta beyaz bir sayfa açmak!

40 Yıl! Az Değil...
Türk kahvesinin pişirilmesi ve sunumunda kullanılan geleneksel alet edevat ise, -başka bir yazının konusu olacak kadar- zengin bir çeşitlilik arzediyor. Bakır ya da pirinç ibrikler, telkari gümüşten cezve ve fincan zarfları, işlemeli tepsiler, türlü motiflerle bezenmiş İznik ve Kütahya üretimi porselen fincanlar ve tabaklar, soğutma kabı, muhafaza kutusu vs. kahvenin geçmiş zamanlarda keyif hayatının ne kadar önemli bir alanını oluşturduğuna işaret ediyor. Aslına bakarsanız, kahveye atfedilen önem bugün de az değil. Bir fincan kahve olsam..., Ben bir küçük cezveyim..., Kahve Yemenden gelir..., Kadifeden kesesi, kahveden gelir sesi... gibi çok sayıda şarkıya, türküye konu olmuş, bu geleneksel içecek. Tabii, kolay değil! Bir tek fincan kahvenin 40 yıl hatırı var.

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 671
favori
like
share
SU-PERISI Tarih: 11.12.2005 22:48
çok nefis gözüküyor türk kahveside içilir doğrusu. ellerine sağlık kardeş
casper Tarih: 11.12.2005 17:47
gönül ne kahve ister ne kahvehane
gönül bir dost ister kahve bahane
Sari Menekse Tarih: 11.12.2005 16:45
ellerine saglik,kahven güzel olmus,tesekkür ederim :46:
puslukurt Tarih: 10.12.2005 18:37
Üstat canın kahve istemiş gibi.. :23:
Paylaşım için ellerine sağlık..