açıköğretim ilahiyat 2. sınıf dersleri - aöf ilahiyat konu anlatımı - arapçada sayılar - matuf sayılarOkuma parçası:kaç tane?

Ali:bursa şehrinde kaç üniversite var?

Ahmed:bursa şehrinde bir üniversite var o cidden büyük bir üniversite

Ali:İzmir şehrinde kaç üniversite var?

Ahmed:İzmir şehrinde iki büyük üniversite ve bir tane yeni üniversite var.

Ali:sizin üniversitede kaç fakülte var?

Ahmed:bizim üniversite dokuz fakülteden oluşuyor.herbirinde bin kız ve erkek öğrenci ders görmekte.

Öğrencilerin sayısı bazen onbin kız ve erkek öğrenciye kadar çıkıyor

Üniversitede Öğrencilerin hepsinin sayısı en çok otuzbin öğrenci bulunuyor

Ali:bu üniversitede kaç öğretmen ders veriyor?

Ahmedrada binbeşyüz öğretmen ders veriyor

Alirada Arapça dersi veriliyormu?

Ahmed:evet edebiyat ve ilahiyat fakültesinde Arapça dersi veriliyor.

Ali:sizin ülkenizin her şehrinde üniversite bulunuyormu?

Ahmed:evether şehirde üniversite yahut fakülte veya büyük şehirlerdeki üniversitelere bağlı büyük okullar bulunmaktadır.

Ali:ya ahmed türkiyedeki bütün üniversitelerin sayısı ne kadar?

Ahmed:ey kardeşim bizim ülkemizde üniversitelerin sayısıen çok yetmiş üniversite vardır.

Bazıları devlet ve bazıları özel üniversitedir

Sadece istanbulda onüç üniversite vardır.

Türkiyenin ilk üniversitesi İstanbul üniversitesidir.

Sonra Ankara üniversitesi kuruldu daha sonra beldenin her yerine üniversiteler kuruldu


anlatım

arapçada bileşik sayılar dışındaki bütün sayılar murabtır.yani cümle içindeki yerine göre değişiklik gösterirbileşik sayılardan on iki sayısının ikiside murebtir.

1-müfred sayılar

arapçada tekil isimler in nekra kullanımı kendi içinde bir sayıyı ifade ettiği için ayrıca saymak için bir sayı eklemeye gerek yoktur.

örnek:.قلمٌ -bir kalem

--iki sayısıda bir sayısı gibi kullanılır

iki sayısı tesniye igrabına tabidir.

--üçden ona kadar olan sayılarda cümle içindeki haline göre irabı ve harekesi değişir


حضر ثلاثَةٌجُنوُدٍ --üç asker geldi üç sayısı burada fail konumundadır damme ile merfudur

ركبتُ ثلاثَطاءراتٍ-üç uçağa bindim üç sayısı burada meful konumundadır fetha ile mensubtur

تحدَّثْتُ مع ثلاثةِصحفېِّېنَ --üç gazeteci ile sohbet ettim üç sayısı burada مع zarfınınmuzafunileyhi olarak kesre ile mecrur olmuştur

2- mürekkeb bileşik sayıların irabı

bu sayılarda 12 sayısının ikisi tesniyenin irabına tabi olarak murab olur

11 den 19 a kadar bileşik sayıların her iki parçasıda fetha üzere mebnidir

yani cümlede hangi konumda olurlarsa olsun son harekelerinde değişiklik olmaz


فې الفصلِ احد عشرَطالبا --sınıfta 11 öğrenci vardır

فې الجامعة ثلاثَ عشرةَكلېة -üniversitede 13 fakülte vardır

bu iki misalde

-haberden sonra mübteda olarak gelmiştir merfu olması gerekirken fetha üzere mebni olduğundan fetha olarak gelmiştir

mahallen yani konum itibarıyla merfu sayılmaktadırlar

فې السنةاثنا عشرَشهرا --yılda 12 ay vardır

12 sayısı burada haberden sonra gelmiş mübtedadır

birinci parça 2 sayısı tesniyenin irabına tabi olarak elif ile merfu

iknci parça 10 sayısı fetha üzerine mebni değişmez olduğundan mahallen

merfudur

قضېتُ اثنې عشر شهرافېتونسَ -tunusta 12 ay geçirdim

bu örnektede 12 nin ikisi meful durumunda olduğundan tesniyenin irabına tabi olarak elif ya.ya dönüşmüş ya ile mensup olmuştur

ikinci parça yani on yine mahallen merfu olmuştur

3- düğüm sayılar

(ukud)

20 den 90 a kadar onar onar büyüyen sayılardır

vav ile merfu ya ile mensub olurlar

sonlarındaki nun harhangi bir sebeble düşmez

نجح عشرونتلمېذا -yirmi öğrenci başardı

buradaki 20 sayısı fail durumundadır vav ile merfudur

كافأ المدېر أربعېنطالبة -müdür kırk öğrenciyi ödüllendirdi

burada 40 sayısı kafee fiilini mefulüdür ve mensubtur

nesb alametide ya dır

سلم الجنودُ علې حمسېنضابطا -askerler elli subaya selam verdi

burada hamsine 50 sayısı ala harfi ceriyle mecrurudur cer alameti ya dır

4-100 ve 1000 sayıları

bu iki sayınında müzekker ve müennesi aynıdır

جاء ماءةطفلٍ -yüz erkek çocuk geldi

burada 100 sayısı faildir fail olduğundan dolayı merfudur raf alameti ötredir

رأېتُ مأءةطفلةٍ -yüz kız çocuk gördüm

100 sayısı burada mefuldür mensubtur nasb alameti fethadır

طبع ألف كتابٍ هذهالسنة-bu yıl bin kitab basıldı

1000 sayısı burada naibi faildir merfudur raf alameti öterdir

نظرتُ إلئى كتابٍ ألفٍلېلة و لېلةٍ -binbir gece kitabına baktım

1000 sayısı burada ila harfi ceriyle mecrurudur


cer alamet i kesredir

5-vav ile bağlı sayılar


(matuf sayılar)


matuf sayılar bağlandıkları sayının irabını alırlarbu sayılardaki temyiz en sondaki sayıya göre düzenlenir


sayıların büyükten küçüğe veya küçükten büyüğe sıralanması mümkündür .ancak büyükten küçüğe sıralamada müfred sayı düğüm sayıdan önce gelir


örnek:1999


ألفٌ و تسعماءة و تسعٌ وتسعون


ألفٌ -bin


و تسعماءة -dokuzyüz


و تسعٌ و تسعون-doksan dokuz


veya


تسعٌ و تسعونون و تسعماءةوألفٌ


تسعٌ و تسعونون -99


و تسعماءة-900


وألفٌ-1000


bu sayılar raf halindedir


100 sayısı dokuzla çarpıldığında 900 olduğunda cer halindedir


6-sıra sayılar


dişil eril


birinci-الاول-----------الالې


ikinci--الثانې-----------الثانېة


üçünc-الثالث----------الثالثة

dördüncü-الربعُ_______الرابعةُ

beşinci--الخامسُ______الخامسةُ

alıştırmalar
1-aşağıdaki cümlelerde altı çizgili kelimelerin iğrablarını düzelt ve sebebini açıkla
2-cümlelerdeki boşlukları alttaki ibarelerden en uygunu iledoldur
3-cümledeki rakamları misaldeki gibi yazıyla yaz
4-cümledeki rakamları yazıyla yaz


alıntı

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2526
favori
like
share