Anadolu Sağlık Merkezinden Nöroloji Uzmanı Dr. Sema Demirci B12 vitamini eksikliği ile ilgili bilgi verdi


B12 vitamini tam olarak nedir?

Kobalamin olarak da adlandırılan B12 vitamini sadece doğada bulunan bazı bakteriler tarafından üretilir. Barsak bakterileri tarafından kalın barsakta üretilebilmesine rağmen B12 vitamini ince barsaklardan emilebildiği için vücuda bu yolla pek yarar sağlamaz. Bu nedenle insanlar kobalamini sadece diyetle alırlar. Yiyeceklerdeki B12 vitamini yüksek ısıda pişirmelere dayanıklıdır. Hayvansal proteinler, vejeteryan olmayanlar için başlıca B12 vitamini kaynaklarıdır. Karaciğer, dalak, böbrek gibi kırmızı et kaynakları B12 vitamininden yana çok zengindir (100 gramlarında 10 mikrogramdan fazla). Balık, hayvan kası, süt ürünleri ve yumurta sarısı 1-10 mikrogram/100 gr kobalamin içerirler. Katı vejeteryanlarda B12 vitamini eksikliğine sıkça rastlanır. Önerilen günlük miktar erkeklerde ve gebe olmayan kadınlarda 2,4 mikrogram, gebelerde 2,6 mikrogram, emziren kadınlarda 2,8 mikrogram ve 9-18 yaş arası çocuklarda 1,5-2 mikrogramdır. B12 vitamini dokularda depolanır. Erişkinde vücuttaki ortalama total miktarı 2-5 mgdır ve bunun yaklaşık 1 mg;ı karaciğerde depolanır. Hergün ortalama total miktarın %0,1i kaybedilir. Bu vitaminin alımının aniden kesilmesi halinde B12 vitamin depolarının tükenmesi 3-4 yıllık bir zamanı alır. Fakat B12 vitamin eksikliğinin gelişmesi daha uzun sürebilir.

B12 Vitamini besinlerle alındığında proteinlerle bağlı haldedir. Midedeki yüksek asitli ortam proteinlerden ayrılmasını sağlar. Serbest kalan vitamin, midedeki özel bazı hücreler tarafından salgılanan B12 vitamini bağlayıcı proteine bağlanır ve bu şekilde ince barsağa doğru taşınır.

B12 vitaminini vücudumuzdaki işlevleri nelerdir?

B12 vitamini vücutta hücresel düzeydeki işlevlerde kullanılır. Bunlardan en önemlisi methionin sentezindeki rolüdür. Zira methionin vücut ana yapısını oluşturan birçok bileşiğin ve DNA;nın yapımında çok önemli rolü olan bir proteindir.

B12 vitamini eksikliği nasıl meydana gelir?

Kobalamin eksikliğinin nedenleri beslenme tarzıyla ilişkili durumlar (katı vejetaryanlarda), mide asit ortamının istenen düzeyde olmasını engelleyen mide hastalıkları, midenin B12 vitaminini bağlayan, protein üreten hücrelerinin kaybıyla meydana gelen durumlar (gastrit, pernisiyöz anemi, büyük mide operasyonları gibi), ince barsaktan emilimi engelleyen durumlar (pankreas enzimlerinin yetersiz salgılanması, barsaktan besin geçişini duraklatan durumlar, barsak parazitleri gibi), kanda B12 vitamini taşınmasıyla ilgili bozukluklar olarak sınıflanabilir.

B12 vitamini eksikliği ne gibi sonuçlara yol açar?

B12 vitamini eksikliğinde vücutta özellikle kan hücrelerinin yapısında değişiklikler oluşur. DNA yapısındaki bozulma nedeniyle hücre çekirdeklerinde aşırı büyümeler olur. Kan hücrelerinin sayı ve fonksiyonlarında değişikler oluşur. Sinir sisteminde ise sinirlerin üzerini kaplayan myelin denen maddenin yapımında bozukluğa yol açar.

Vücudumuzda B12 vitaminin eksik olduğunu hangi belirtilerden anlarız?

B12 vitaminin eksikliğinde çoğu hastada görülen ilk belirtiler el ve ayaklarda uyuşmalardır. Halsizlik ve yürümede dengesizlik de sık şikayetlerdendir. Beyindeki etkilenme düzeyine göre zihinsel yavaşlama, depresyon, konfüzyon, halüsinasyon, psikiyatrik bozukluklar ortaya çıkabilir. Omurilik tutulumu ile ayakta durma dengesinde bozulmalar oluşabilir. Bacaklarda ilerleyici güç kaybı, görme bozuklukları vs. şeklinde çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir. B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak oluşan ilerleyici unutkanlık, denge ve yürüme bozukluğu, idrar ve dışkı tutamama , kol ve bacaklarda güçsüzlük ve uyuşmalar ile göz siniri tutulumuyla giden nörolojik tablo subakut kombine dejenerasyon olarak adlandırılır. Bu tablo, omurilik soğanında B12 vitamin eksikliğine bağlı olarak gelişen ve eksiklik yerine konmazsa ilerleyici olabilen bir durumdur.

Kimler için B12 vitamini iğnesi yaptırmak faydalıdır?

Yukarıda bahsi geçen hastalıklar ya da durumlar nedeniyle B12 vitamini alımında problemi olan kişilerde gerekli tetkikler yapılmalı, gerçek bir eksiklik saptanırsa iğne tedavisi verilmelidir. B12 vitamini ile tetkikler genelde 3 basamaklıdır: 1) B12 vitamini eksikliğinin saptanması, 2) B12 vitamininin eksikliğine sebep olan durumun saptanması, 3) vitamin eksikliğine bağlı kan tablosunda oluşabilecek bozuklukların tesbiti.

B12 vitamini kadar yine benzer hücresel olaylarda birlikte kullanılan folat eksikliği de ayrıca kontrol edilmelidir. Zira folat kontrol edilmeden yapılan tedaviler birçok belirtiyi daha karmaşık hale getirebilir ve teşhiste yanılmalara yol açabilir.

B12 vitamini belli miktarlarda vücutta depolanan bir vitamindir. Fazlası vücuttan idrarla atılır. Bu nedenle fazla miktarlarda alınmasının özel bir yararı yoktur.

İğne pahalı değildir. Ancak gereksiz kullanımları altta yatan başka eksikliklere bağlı belirtileri gizleyebileceği için tıbbi bir gerekçe olmaksızın kullanılmamasında fayda vardır.

B12 vitaminin alımıyla kişinin kendini psikolojik açıdan daha iyi hissettiği iddiaları doğru mu?

B12 vitamini eksikliği saptanan ve belirtileri çok ileri düzeyde olmayan hastalarda tedaviyle birlikte vücuttaki bozukluklarda düzelmeyle birlikte iyilik hali olabilir veya belirtiler tamamen kaybolabilir. Ancak herhangi bir eksiklik olmadığı halde iğne yapılması sonrası hissedilen iyilik halinin fizyolojik temelinin olmama olasılığı yüksektir.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2553
favori
like
share
guven80 Tarih: 27.10.2006 22:58
faydalı bilgiler
SU-PERISI Tarih: 26.10.2006 16:42
etde çok bulunan bu vitamin et tüketimi olmadığından dolayı vücutta eksiklik yaratır,

teşekkürler özlem