Besin allerjisi halkimiz, hatta doktorlarimiz tarafindan çok genis kapsamli olarak kullanilan bir terimdir. Çogu zaman, bir besin maddesine bagli olarak gelisen her türlü normal disi reaksiyon, besin alerjisi diye adlandirilır


Cerrahpasa Tip Fakültesi Gögüs Hastaliklari Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta,

-Ne zaman süt içsem karnim davul gibi siser.
-Renkli seker yiyince perisan oluyorum.
-Oglum, küçükken balik yemis ve komaya girmisti, hemen hastaneye yetistirmesek ölüyordu.
-Sarap migrenimi azdiriyor.
-Muz yiyince her tarafim kabariyor, kasintidan duramiyorum.
-Yumurta mi, tövbe !

Bir besin maddesinin yenmesinden sonra zehirlenme disi olan çesitli rahatsizliklar vardir ve bunlarin sadece küçük bir bölümü gerçek alerjik reaksiyonlardir, fakat besin alerjisi terimi, maalesef, besinlere bagli tüm anormal reaksiyonlari (alerjik olsun veya olmasin!) tanimlamak için de kullanilir.

Önce, bu konu ile ilgili terimlerin tam karsiliklarini verelim:

Besin alerjisi yiyeceklerin neden olduklari, immunolojik mekanizmalarla ortaya çikan reaksiyonlardir. Bu kisilerin kaninda, solunum, sindirim sistemlerinde, derisinde..., duyarli olduklari besine karsi IgE sinifindan antikorlar vardir. Bu antikorlarin varligi, hem deri testleriyle ve hem de kandaki düzeyleri ölçülerek gösterilebilir.

Besin allerjisine çok yakin, hatta onunla es anlamda kullanilan bir terim de Besin Hipersensivitesi, yani besin asiri duyarliligidir. Bu terim, besinlere bagli olarak gelisen, fakat IgE' nin rolünün olmadigi alerjik reaksiyonlari tanimlamak için kullanilir.

BESIN INTOLERANSI: Immunolojik olmayan mekanizmalara bagli olarak gelisen reaksiyonlar besin intoleransi ya da besin tahammülsüzlügü olarak isimlendirilir.

ALERJI YAPAN BESINLER
Hemen her besin alerjiye neden olabilir, ancak bunlar içinde inek sütü, yumurta, soya, yer fistigi, findik, balik ve kabuklu deniz hayvanlari, domates, çilek ilk siralarda gelir.

Küçük çocuklarda daha çok hayvan kaynakli, 6 yasindan büyük çocuk ve eriskinlerde ise bitki kaynakli alerjenlere rastlanir.

Besinlerin yenmeden önce geçirdikleri pisirilme, kizartma, fermantasyon, tütsüleme gibi islemler, o maddenin alerji yaratma etkisini degistirebilir. Bu sirada, temel antijenlerden bazilari azalirken, yeni antijenler de ortaya çikabilir. Meselâ, inek sütüne alerjisi olan bir kiside görülen reaksiyonlarin, o sütten yapilan peynir yendiginde daha farkli olmasinin nedeni budur.

Yer fistigi alerjisi Amerika'da Çin'e göre çok daha fazla görülür. Bunun nedeni, Çin' lilerin yer fistigini daha çok kizartarak ya da haslayarak, Amerika' lilar ise kavurarak yemeleridir. Fistigin kavrulma islemi sirasinda çok daha yüksek isilara maruz kalmasi alerji yapici etkiyi artirmaktadir. Buna karsilik, pastörizasyon, sterilizasyon ve derin dondurmanin böyle bir etkisi yoktur.

KATKI MADDELERI VE ÇAPRAZ REAKSIYONLAR
Besin alerjilerinde, yiyecegin hazirlanmasi sirasinda meydana gelen degisikliklerden baska, besin katki maddeleri ve besinler arasindaki çapraz reaktivite de dikkate alinmalidir.

Çesitli besin gruplari arasindaki çapraz reaksiyonlar çok tartismalidir. Bir çok arastirma, ayni botanik aileden olan besinler arasinda çapraz reaksiyon bulunmayabilecegini göstermistir. Bu nedenle, sadece ayni aileden olan besinlerin, alerjik olduklari kanitlanmadan yasaklanmalari dogru degildir. Mesela, yer fistigi, soya, ay çiçegine alerjisi olanlar, o besinin yagina karsi hiçbir reaksiyon göstermezler.

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 515
favori
like
share
kızıl_ötesi06 Tarih: 10.11.2006 13:50
walla ben öle allerjim olan bişe bilmiyom her şeyi yiyorum damak zevkime göre
:3:
ozlems_o Tarih: 10.11.2006 12:25
teşekkürler canım

neyseki hiç bişeye alerjim yok :2:
casper Tarih: 10.11.2006 12:02
bir yakınımında bala alerjisi var :2: