asy - asy hastalıkları - bronşit nedir - pnömoni nedir


[COLOR=#0000A0]ALT SOLUNUM YOLLARI (ASY) VE HASTALIKLARI
Solunum sisteminin muayenesinde İnspeksiyon ve Oskültasyon önemlidir. Burun deliklerinin durumu, burun kanadı solunumu alıp almadığı, burun yollarının açıklığı, postnazal akıntı olup olmadığı, tonsillerin durumu. Solunum biçimi interkostal çekilme olup olmadığı, wheezing varlığı, solukluk, siyanoz, parmaklarda çomaklaşma olup olmadığına inspeksiyonda bakılır.
Oskültasyonda; her iki akciğerin solunuma eşit katılıp katılmadığı ve solunum seslerinin karakterleri incelenir.
Solunum sisteminin muayenesi yanında radyolojik incelemesi de tanı ve hastanın incelenmesi açısından çok önemlidir.
Bronşiolit, pnömoni gibi ciddi alt solunum yolu enfeksiyonlarının en sık görüldüğü, en ciddi seyrettiği dönem enfeksiyon riskinin en yüksek olduğu 0-2 yaş grubudur.
Türkiye Cumhuriyetinde ölüm nedenleri arasında pnömoni 1-2 yaşta ilk sırayı alırken 0-1 yaşta ikinci sırada bulunmaktadır.
Etkenler arasında
1. Sırada Respiratuar Sinsityal Virus (RSV)
2. Sırada Mycoplazma Pnömonia bulunmaktadır.
ASY enfeksiyonunun en ağır ve ölümle sonuçlanabilen şekilleri bakteriyel nedenlerle oluşanlardır. Streptoccus pnömonia, H. İnfluenza gibi yeni doğanda, E.coli, B grubu streptokok Klebsiella en sık etkenlerdir.
Gelişmekte olan ülkelerde ASY enfeksiyonlarından ölümleri azaltmak, erken tanı ve tedavi ile mümkündür. Bu amaçla Dünya Sağlık Örgütü gelişmekte olan ülkelerde tüm hekim dışı sağlık görevlilerinin ASY enfeksiyonunun belirtilerini iyi tanıyarak değerlendirebilecek ve aşağıda belirtilmiş ayrımı yapabilecek düzeyde eğitimden geçirilmeleri ve hatta hekim bulunmayan yörelerde bakteriyel pnömoni olasılığı olan çocuklara, personele antibiyotik tedavisi uygulama yetkisinin verilmesi gereği önemle vurgulanmaktadır. Bunun için de hastalığın ağırlık derecesinin belirlenebilmesi amaçlanmalıdır.
Muayenede düzenli biçimde dakikada birkaç kez öksürük psikolojik etiyolojiyi akla getirir. Öksürük ve Wheezing (Vızıltılı Solunum) çocuklarda sık rastlanılan bir yakınmadır. Örneğin ateşli veya ateşsiz öksürük şikayeti ile getirilen bir çocuk ebe veya hemşire tarafından aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilmelidir.


[TD="colspan: 3"]2 ay – 5 yaş



HAFİF

ORTA

[TD="width: 34%"]AĞIR



[TD="width: 34%"]Temel Belirti : ÖksürükDiğer Belirti : ÜSYE belirtileri
Bunlarda Göğüs Çekintisi (-)
Hızlı Solunum (-)
TEDAVİ : Antibiyotik gerekmez.
Evde destekleyici tedavi
Beslenmenin devam etmesi
Sık aralıklarla sıvı verilmesi
Kusma olursa yeniden besleme
Ateş düşürücü verilmesi

*Eğer öksürük 30 günden çok sürüyorsa çocuğun Tüberküloz,astım, boğmaca gibi sorunu olabilir ve bu çocuğu hastaneye sevk edin.
[TD="width: 32%"]Temel Belirti : Öksürük
50/dk. Hızlı Solunum (+)
Göğüs çekilmesi yokDiğer Belirti : Servikal LAP
Akut Faranjit
Otitis Media
Yüksek Ateş
Hafif Weezing
TEDAVİ : Evde Antibiyotik Tedavisi
(Penisilin – Ampisilin)
Ateş düşürülür.
Çocuklarda Solunum sıkıntısı yoksa uygun durumda oral bronkodilatör (Salbutamol) verilir.
Solunum sıkıntısı varsa etkisi çabuk görülen bronkodilatatör verilir.
2 gün sonra kontrole çağrılır.
** Düzelme var : Solunum hızı azalmış
Ateş düşmüş
İştahta düzelme var
Tedavide 5 günlük Antibiyotik tedavisini tamamla
**Aynen Devam Ediyorsa : Antibiyotik değiştirilir ve sevk edilir.
**Kötüleşme var : Sıvı gıda içemiyorsa
Gögüs çekilmesi varsa
Acilen hastaneye sevk edilir.
[TD="width: 34%"]*Temel Belirti : Öksürük + Hızlı Solunum Göğüs çekilmesi +
Zor Solunum (Stridor, siyonoz, burun kanadı solunumu)Diğer Belirti : Genel durum bozukluğu
Ağızdan sıvı alamama, dehitratasyon, apne, bilinç kaybı, konvülsiyon, kalp Yetmezliği
TEDAVİ : Acil hastaneye sevk
İlk doz Antibiyotik
Varsa ateş düşür.
Varsa Wheezing tedavisi


[TD="colspan: 3"]2 aydan Küçük Bebeklerde



[TD="width: 34%"]HAFİF

[TD="width: 32%"]AĞIR

[TD="width: 34%"]ÇOK AĞIR



[TD="width: 34%"]Göğüs Çekintisi yok
Hızlı Solunum yok
ÖksürükTEDAVİ : Evde Tedavi edilir.
Bebeğin sıcak tutulması
Sık emzirme
Burun tıkanıklığı varsa temizlenir.
[TD="width: 32%"]Öksürük (+)
Hızlı Solunum (+)
Güğüs Çekilmesi (+) TEDAVİ : Acilen Hastaneye sevk edilir.
Vücudu sıcak tutulur.
İlk doz Antibiyotik verilir.
[TD="width: 34%"]Eskisi gibi gibi iştahı yok. İyi beslenemiyor
Konvülsiyon
Anormal uyku hali yada uyanma güçlüğü
Whezing
Öksürük
Ateş yada düşük ısıTEDAVİ : Acil Hastaneye Sevk
Vücudu sıcak tut
İlk doz Antibiyotik verilir.





Göğüs çekintisi : Çocuk soluk alırken, göğüsün alt kısmının içe doğru çekilmesidir.
Krup : Gırtlağın, solunum yolunun yada gırtlak kapağının daralmasıyla ortaya çıkan ve havanın akciğerlere girmesini engelleyen durumdur.
Stridor : Çocuk soluğunu içe çekerken duyulan kaba sestir.
Wheezing : Çocuk soluğunu verirken yumuşak, ıslık gibi bir ses çıkarması durumudur.


LARİNGOMALAZİ = Konjenital Laringeal Stridor.
Yeni doğan çocuklarda stridorun (Sesli Solunum) en sık nedenidir.
Yeni doğanda stridor, larinksin olgunlaşmasındaki gecikmeden kaynaklanır. İnspirium sırasında ve sırtüstü yatarken stridorun artması ile karekterizedir. Sesli solunum doğumu izleyen ilk gün ve haftalarda dikkati çeker, çocuk yüzüstü yatırıldığında ve sakin olduğunda stridor hafifler. Çocuk büyüdükçe Larinks kıkırdağının sertleşmesi sonucu stridor genellikle 16-18. ayda kaybolur. Spontan iyileşme görülür.
KRUP SENDROMLARI
Krup tablosu = Akut başlayan inspiratuar stridor, boğuk ses, havlar gibi öksürük ile karekterizedir.
[COLOR=#0000A0]Akut Epiglottit (Bakteriyel Krup)
Larinksin akut bakteriyel enfeksiyonudur. Epiglotun sürekli şişmesi, akut gelişen ödem ve gittikçe artan, daha çok 3 yaşından büyük çocuklarda ve kış aylarında görülür.
Etken H.İnfluenza Tip B’dir.
Hastalık ani gelişen inspiratuar stridor ile başlar ve hızla ilerleyerek 4-12 yaşları içinde üst hava yolunun tam obstrüksiyonu gelişir. Ateş çok yüksektir. Epiglot şiş, ödemli ve kırmızıdır. İnspirasyon güçlüğü yanında yutma güçlüğü, boyunda hiperekstansiyon ve boğaz ağrısı vardır. Seste boğuklaşma vardır.
Tanı : Hemokültür alınmasıdır. Tedavide; epiglot tedavisi mutlaka hastanede yapılmalıdır. Tam obstrüksiyonda entübasyon veya trakeostomi yaşam kurtarıcıdır. Antibiyotik tedavisine 1 hafta devam edilir. (Cefuroksim tercih edilir).
Ölüm nedeni hava yolu obstrüksiyonudur.
[COLOR=#0000A0]Akut Laringotrakeit (Viral Krup)
Çocuk yaş grubunda en sık rastlanılan Krup nedenidir. 6 ay - 3 ay çocukta daha sık.
Etiyolojisinde parainfluenza Tip I (en sık). Hastalık çok yüksek olmayan ateş ile başlar. Çocuk genellikle uykusundan havlar gibi öksürük ve inspiratuar stridor ile uyanır. Kimi krupta obstrüksiyon genellikle supglottik düzeydedir.
Tedavi :
- Hipoksinin düzeltilmesi
- Hidrasyonun sağlanması
- Üst hava yollarının nemlendirilmesi
- Oksijen verilmesi
Ağır obstrüksiyon gelişen vakalarda % 100 oksijen ile (nebulizatör ile) % 2- 25’lik epinefrin verilmesi ile dramatik iyileşme sağlar. Steroid tedavisi tartışmalıdır.
İstirahatte iken stridoru olmayan çocuklar evde tedavi edilir. Evde buhar olarak varsa soğuk buhar uygulanır.
Takipne, siyanoz, huzursuzluk, kas çekilmeleri gibi bulgular gelişirse çocuğun hemen hastaneye sevki uygundur.


Viral Krup

Bakteriyel Krup



[TD="width: 50%"]Etiyoloji: Parainfluenza virüs (En sık)Başlangıç: Yavaş, krup gelişiminden 1 – 3 gün önce solunum yolu enfeksiyonu
Bulgular: A= 38 – 39 ° C, ses kısıklığı, expiratuar güçlük, farink iltihaplı, solunum güçlüğü,siyanoz
Tedavi: Adrenalin uygulanır, soğuk nemli ortam sağlanır, kortikosteroidler yararlıdır, trakeostomi veya entübasyon, pozitif basınç ile solunuma yardım.
Prognoz: İyi
[TD="width: 50%"]Etiyoloji: H. İnfluenza Tip BBaşlangıç: Ani, sürekli, ilerleyici
Bulgular: Bitkinlik, huzursuzluk, toksik görünüm, 39 – 41° C ateş, solunum sesleri zayıftır.
Tedavi: Antibiyotik tedavisi, soğuk nemli ortam, sıvı-elektrolit verilmeli, kortikosteroid yararlı, trakeastomi gerekebilir.
Tedavi yapılmazsa mortalite yüksektir.


AKUT BRONŞİT
Viral bir ÜSY enfeksiyonunu izleyerek gelişir. Hem daima trakeobronşit şeklinde görülür. Çoğu defa nezleden 3 - 4 gün sonra kuru, kısa süreli, balgamsız ve giderek artan bazen de nöbetler şeklinde olabilen öksürükle başlar. Çocuk sternumun alt bölümünün arkasında öksürükle artan bir yanma hissi ya da ağrıdan yakınabilir. Genellikle 38 dereceyi aşmaz. Birkaç gün içinde öksürük prodüktif olmaya başlar. Akut Bronşitte özgül bir tedavi gerekmez. Rahatsız edici öksürük nöbetlerinin olduğu dönemde öksürük kesiciler verilebilir. Ekspektoranlar antihistaminikle kullanılmaz. Sekonder bakteriyel enfeksiyon olursa antibiyotik verilir. Sık Akut Bronşit geçiren çocuklar yabancı cisim, bronşektazi, Tbc, alerji, immün yetmezlik açısından incelenmelidir.
KRONİK BRONŞİT
Belli bir neden olmaksızın 1 yıl içinde 3 ay veya daha uzun süren prodüktif bir öksürük epizotunun 2 yıl üst üste görülmesi şeklinde tanımlanır. Kronik öksürüklü çocuklarda, Sigara dumanı, polenler, hava kirliliği gibi etmenler öksürük krizini başlatır veya var olanı artırırlar.
Öksürük geceleri artar, wheezing vardır. Tedavide, hastalığa neden olabilecek neden saptandığında gereği uygulanır. Neden saptanmaz ise iritanlardan korumak ve gerektiğinde bronkodilatatör tedavi uygulanabilir. Teofilin ile iyi yanıt alınır.
PNÖMONİ
Akciğer parankimasının hastalığıdır. 3 aydan küçük bebeklerde bakteriyel pnönomi etkeni grup B Streptokoktur. Daha büyüklerde S. pnömonidir. Viral pnömoniler ise her yaşta olur.
Mycoplosne pnömonia pnömonisi daha çok okul çağında olan çocuklarda görülür.
Kızamığın sık görüldüğü bölgelerde bakteriyel pnömoniler önemli morbidite ve mortalite nedenidir.
Klinik : Akut bir ÜSYE den sonra ani ateş yükselmesi, taşipne ve öksürük gelişmesi ile başlar. Süt çocuklarında burun kanadı solunumu, interkostal enfeksiyonlar, siyanoz, huzursuzluk, solunum yetmezliği gibi bulgular hastalığın ilerlediğini gösterir. Solunum sesleri de azalmıştır.
Ateş, taşipne, öksürük ve burun kanadı solunumu olan bir çocuk aksi kanıtlanıncaya kadar pnömoni tanısı olmalı ve vakit geçirmeden tedaviye başlanmalıdır. Pnömonili hastada ilk ilaç PENİSİLİN’dir . Tedavisi 7 – 10 gündür.
[COLOR=#0000A0]Pnömokok Pnömonisi: Bakteriyel pnömoniler arasında en sık rastlanılanıdır. İlk 4 yaşta en fazla görülür.
Klinik : Süt çocuklarında, önce burun tıkanıklığı, ÜSYE belirtileri, iştahsızlık hafif ateş olur. Daha sonra ateş yükselir ve taşipne meydana gelir. Sonra huzursuzluk, hırıltılı solunum, Siyanoz taşikardi, subcostal, intercostal çekilmeler olur. Öksürük baştan itibaren vardır. Oskültasyonda solunum sesleri azalmıştır. İnce krepitan raller alınır. Çok hava yutma nedeniyle abdominal distansiyon gelişir. Büyük çocuklarda ise ateş aniden yükselir. Huzursuzluk, uyku hali, kesik öksürük, sıkıntı hissi, deliryum, karın ağrısı perküsyonda matite alınır. Solunum sesleri derinleşir. Krepitan raller işitilir.
Tedavi : Prokain penisilin verilir. Ateşin normale düşmesinden 2 gün sonrasına kadar devam edilir.
[COLOR=#0000A0]Stafilokok Pnömonisi:Staf. Aurousun neden olduğu pnömonidir. Daha çok süt çocuklarında görülür. Bu çocuklar genellikle daha önce hastanede yatıp çıkmış veya annesinde meme apsesi bulunan yada fronküloz öyküsü olan çocuklardır . Hastalık birkaç gün devam eder. ÜSYE dan sonra ortaya çıkar.
Çocuğun genel durumu bozulur ateş yükselir. Taşipne, öksürük, zorlu solunum ve huzursuzluk meydana gelir. Siyanoz olur. AC grafisinde pnömatoseller görülür. Pnömotesellerle beraber plevranında tutulması staf. pnömonisi için tipik bulgudur.
Tedavi : Penisilin, metisilin veya nefsilindir.
[COLOR=#0000A0]Viral Pnömoni: İlk 6 ayda fazla olmak üzere 2 yaştan küçük çocuklarda görülür. RSV etkendir.
[COLOR=#0000A0]Mycoplozme Pnömonisi: (Eaton Ajanı Pnömonisi) (Primer Atipik Pnömoni) 5 yaş üstü çocuklarda en sık görülen pnömonidir. Kuru öksürük, boğaz ağrısı ve baş ağrısı olur.
Tedavi : Eritromisin.
[COLOR=#0000A0]Dev Hücreli Pnömoni: (Hecth Pnömonisi) Çocuklarda kızamık, kızamıkçık gibi hastalıkların seyri sırasında rastlanılır. Hastada dispne, taşipne gibi solunum sıkıntısı belirtileri gözlenir.
[COLOR=#0000A0]Klamidya Trochomatis Pnömonisi : 2 - 12 haftalık çocuklarda görülen pnömonidir.
[COLOR=#0000A0]Streptokok Pnömonisi:
[COLOR=#0000A0]Gr (-) Pnömonisi : (E – coli – H.İnfluenza – Klepsielle)
[COLOR=#0000A0]Pseudomanas Aeroginoza Pnömonisi:
[COLOR=#0000A0]Pnömosistis Carini Pnömonisi:
[COLOR=#0000A0]Löffler Pnömonisi:
[COLOR=#0000A0]Mikotik Pnömoniler:
[COLOR=#0000A0]Aspirasyon Pnömonisi:
[COLOR=#0000A0]Hipoplastik Pnömonisi:

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 2798
favori
like
share