aöf kamu yönetimi ders notları - kamu yönetimi bilimi - kamu yönetimi biliminin gelişimi - kamu yönetim anlayışının özellikleriKAMU YÖNETİMİ BİLİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI: İLK ÖNCÜLER: Avrupada kamu yönetimi üzerine ilk
incelemelerin Fransada Charles Jean Bonnin tarafından 1812de yayınlanan Kamu Yönetimi İlkeleri
kitabıyla başladığı söylenmektedir. ABDde Woodrow Wilson, 1887de yayınladığı Yönetimin İncelenmesi
adlı makale ile kamu yönetiminin kurucusudur. Frank J. Goodnow, 1900 yılında yayınladığı Siyaset ve
Yönetim adlı eserinde, Siyaseti ve Yönetimin iki ayrı alan olduğunu kabul eder.
KAMU YÖNETİMİ BİLİMİNİN GELİŞİMİNDE KLASİK DÖNEM: Taylor 1911de Bilimsel Yönetim
ilkelerini, Weber 1920de Bürokrasi Teorisi, Fayold 1916da Genel ve Sanayi Yönetimi, Gulick
ve Urwick 1937de derledikleri Yönetim Bilimi Üzerine Makaleler adlı kitaplar yayınlanmıştır. Bilimsel
yönetim kavramının asıl sahibi Louis D. Brandeistir.
TAYLORUN BİLİMSEL YÖNETİM ANLAYIŞININ ÖZELLİKLERİ: Bilimsel yönetim teknikleri
kullanılmalı, Çalışanların yönetilmesi ve ölçülmesinde bilimsel ölçütlerle verimlilik sağlanmalı, En
verimli kişileri işe almak için eleman seçimlerinde bilimsel yöntemler ve ölçütler kullanılmadır. Bilimsel
ilkelerin uygulanmasında çalışanların iş birliğini kazanmak gerekir. Yönetimde çalışanların işleri
arasında, rol ve sorumlulukların belirlendiği rasyonel bir iş bölümünün yapılması gerekir.
FAYOLDUNUN GÖRÜŞLERİ; Yönetim, her yerde uygulanabilecek ilkelere sahiptir. İlkelerini on dört
başlık altında toplamıştır. İş bölümü, otorite, disiplin, komuta birliği, yönetim birliği, genel çıkarların özel
çıkarlardan üstünlüğü, merkeziyetçilik, otorite zinciri, iş ödüllendirmesi, hakkaniyet, personelin
memuriyetinde istikrar, inisiyatif, birlik ruhu. 5 temel yönetim unsuru (PÖYED) şunlardır: Planlama,
Örgütleme, Yöneltme, Eşgüdüm, Denetim.
YÖNETİM BİRLİĞİ: Aynı amaca hizmet eden faaliyetlerin bir plan ve programa bağlı olarak yönetici
tarafından yürütülmesi.
KOMUTA BİRLİĞİ: Her astın bir üstten emir alması.
GULİCK: Fayolda ait 5 yönetim fonksiyonunu 7ye (POSDCORB) çıkarmıştır. Planlama, Örgütleme,
Yöneltme, Eşgüdüm, Mali planlama, Haberleşme, Personel yönetimi. İşbölümü bir örgütün temelidir.
WEBER: Bürokrasinin sahip olduğunu düşündüğü bazı özellikler: Modern bir yönetim yapısı
uzmanlaşmanın olduğu, Görev hiyerarşisinin belirlendiği, Kamu bürokrasisi işlemlerinin gizli
olduğu, Özel hayat-iş hayatı ayrımının olduğu, Daimi memurluğun olduğu, Düzenli maaşın
ödendiği, Bütün işlemlerin kayıtlarının tutulduğu bir yapıdır.
WILLIOUGHBY, 1921de ABDde Bütçe Reformu Hareketi kitabı ile ilk kamu bütçesi oluşturmanın ana
unsurlarını ortaya koymuştur.
LEONARDO D. WHITE, 1926da ilk kamu yönetimi ders kitabı Kamu Yönetimi İncelemesine Girişi
yayınlamıştır.
KAMU YÖNETİMİ BİLİMİNİN GELİŞİMİNDE ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ YAKLAŞIMI: Bu konuya ilk dikkati
çeken Mary Parker Folletttir. Emirlerin Verilmesi adlı makaleyi kaleme almıştır. Örgütlerde çalışanların
katılım ve işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyar. Yönetim, birileriyle birlikte güç kullanımıdır.
CHESTER BERNARD, 1938de Yürütmenin Fonksiyonları adlı çalışmasını yapmıştır. Klasik yaklaşımların
yetersiz olduğunu, örgütlerin doğal boyutunun da göz önüne alınması gerektiğini söylemiştir.
ELTON MAYO, en önemli davranışsal çalışmalardan biri olan İnsan İlişkileri Teorisini yapmıştır.
YÖNETİMDE insan odaklı davranışsal yaklaşımlar ilk önce Follett, Bernard, Mayo ve daha sonrasında ise
Maslowun İhtiyaç Hiyerarşisi, Herzberin Motivasyon Hijyen Teorisi, McGregorun X ve Y Teorisi,
Argyrisin Olgunsuzluk-Olgunluk Teorisi ve Karma Modeli ile incelenmiştir.
SİYASET-YÖNETİM BİRLİKTELİĞİ ANLAYIŞI: Woodrow Wilson ve Frant J. Goodnow kamu yönetimi
biliminin ilk öncüleri, Siyaset ve Yönetimi ayrı alanlar olduğunu ifade eder. Herbert Simon ise ikisini
ayırmanın çok anlamlı olmadığını öne sürmüş, 1946 yılında Yönetimin Atasözleri adlı yazısını yazmıştır.
Yönetimin karar verme süreci olduğunu da öne sürer.
PAUL APPLEBY, 1945 yılında yazdığı Büyük Demokrasi kitabında, kamu yönetimi karar süreçlerinde
teorik anlamda siyaset-yönetim ayırımının olduğunda ısrar edilmesinin gerçeklere çok uygun düşmediğini
vurgulamaktadır.
DWIGHT WALDO, 1948de yazdığı ve 1984te yeniden basılan İdari Devlet kitabıyla demokratik
değerlerle kamu yönetimi felsefesini bir araya getirmiştir.
KAMU YÖNETİMİ BİLİMİNİN GELİŞİMİNDE YENİ EĞİLİMLER: YENİ KAMU YÖNETİMİ VE YENİ
KAMU HİZMETİ; H. George Frederickson, Yeni Bir Kamu Yönetimine Doğru makalesini yazmıştır. Yeni
kamu yönetimi hareketini, ikinci nesil davranışçılık olarak adlandırmıştır. Kamu yönetimi halkın
ihtiyaçlarına daha fazla önem veren, daha fazla müşteri ve vatandaş odaklı, daha kuralcı ve daha bilimsel
esaslara göre gerçekleştirilmelidir. David Osborne ve Ted Gaebler (1992)de yayınladıkları Kamu
Yönetiminin Yeniden İcadı adlı kitaplarıyla yeni kamu yönetimi anlayışını sistematize etmişlerdir. Kamu
yönetimi, hizmet sunumunda rekabeti artırmalıdır. Denetim daha çok kamuoyu ve halk tarafından
yapılmalıdır. Performansa dayalı bir yönetim anlayışı oluşturulmalıdır. Kamu kurumları, stratejik yönetim
anlayışına sahip olmalıdır. Amaç ve hedefler ana belirleyici olmalıdır. Kamu kurumları, özel sektör
tekniklerini kullanmalı ve vatandaşı müşteri gibi görmelidir. Kamu ekonomisi, piyasa ekonomisi gibi
çalıştırılmalıdır. Devlet mümkün olduğu kadar küçülmeli, diğer sektörleri harekete geçirici önlemler
almalıdır ki, böylece gönüllü kuruluşlar ve özel sektörün kamu hizmeti sunmadaki potansiyeli daha verimli
şekilde kullanılabilsin. Kamu yönetimi katılımcı yönetimi benimsemelidir. Mümkün olduğu kadar
yerelleşme imkanı sağlamalıdır.
JANET DENHART ve ROBERT DENHART, Yeni kamu yönetimi yaklaşımının kamu yöneticilerine birer
müteşebbis vizyonu sağladığını, özelleştirilmiş kamu yönetimi ve özel sektörün değerleri ve
uygulamalarının benimsenmesi konularında önemli rol oynadığını söylemektedirler. Ayrıca demokratik
vatandaşlık, sivil toplum, örgütsel insanlık ve söyleme dayanan bir hareketten söz ederler. Kamu
görevlilerinin toplumu kontrol etme yönlendirmekten ziyade vatandaşlara yardım ve onların ortak
çıkarlarını korumak olan rolünü ortaya koymak için yedi ilke önerir: Kamu görevlisinin görevi onlara
hizmet etmektir. Kamu yararı, bir ara ürün değil bir amaçtır. Kamu görevlisi stratejik düşünür ama
demokratik şekilde hareket eder. Müşterilere değil vatandaşlara hizmet eder. Hesap verebilirliği
sağlamak zordur. Kamu görevlisi, özel sektöre göre daha dikkatli olmalı, aynı zamanda anayasaya, ilgili
yasal düzenlemelere, mesleki standartlar, kültürel değerler ve vatandaş çıkarlarına sahip çıkmalıdır.
Sadece üretkenliğe ve verimliliğe değil, insana değer verilmelidir. Girişimcilikten daha fazla
vatandaşlığa ve kamu hizmetine değer vermelidir.
TÜRKİYEDE KAMU YÖNETİMİBİLİMİNİN GELİŞİMİ: Kamu yönetimi incelemesini yapacak kurumsal
gelişim ilk olarak Türkiye Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE), BM desteğiyle 1952de
kurulmuştur. Üç amacı gerçekleştirmek için kurulmuştur: Kamu yöneticilerinin çağdaş yönetim
anlayışına göre geliştirilmesi için çalışmalarda bulunmak, Yönetim konusunda öğretim elemanı
yetiştirmek ve bu konuda çalışan diğer kurumlara katkılarda bulunmak, Kamu görevlilerinin yönetim
alanında gelişmelerini ve uzmanlaşmalarını sağlamaktır.

alıntı

Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1055
favori
like
share