* TADİLİ ERKAN *

Namazda rükû, rükûdan sonra ayakta durma, secde ve iki secde arasındaki oturmanın hakkını vererek, tam bir sukûnet içinde ve yerli yerinde mutmain olarak yapmak.Tadîl, düzeltmek, kuvvetlendirmek demektir .Erkân ise rüknün çoğuludur. Kelime anlamlarıyla tadîli erkân, rükünlerin yerli yerinde yapılmasını ifade etmektedir.Allah Teâlâ Kuranda, Hz. Peygamber de hadislerinde namazların gerektiği gibi kılınmasını özellikle belirtmiştir. Kuran, namaz kılmayı ifade için namaz kılmak anlamına gelen sallâ fiili yerine ekame fiilini tercih etmiştir ki, bu kelime hakkını vererek yapmak anlamına gelmektedir. Hz. Paygamber de pek çok hadisinde bu konuyu işlemiştir.Ebû Hureyre ın rivâyetine göre bir gün
* Hz. Peygamber mescide girdi. O arada bir adam daha mescide girdi ve namaz kıldı. Sonra Hz. Peygambere gelerek selâm verdi. Bunun üzerine Hz. Peygamber Dön ve namazını kıl çünkü sen namaz kılmadın buyurdu *
Bir başka hadisinde
* Hz. Peygamber Rükû ve secdeleri tamamlayın buyurmuştur *
Diğer bir rivâyette de
* Rükû ve secdelerinizi güzel yapın *
buyurulmuştur.Teberanînin elKebrindeki bir hadise göre
* Hz. Peygamber namaz kılarken rükûyu tam yapmayan, secdeye de yatıp kalkan bir adamı görünce Şu adam bu hali üzere ölse Muhammed milleti dışında ölmüş olurdu *
buyurdu.Huzeyfe
* Rükû ve secdelerini tam yapmayan bir adamı gördü ve adam namazı bitirince, namazının olmadığını, eğer ölmüş olsa, sünnet üzere ölmeyeceğini *
bir başka rivâyette de,
* Hz. Muhammed in yaratıldığı fıtratın dışında bir fıtrat üzere ölmüş olacağını hatırlattı *
Ayrıca Hz. Peygamber ahirette kişinin ilk sorguya çekileceği ibadetin namaz olduğunu haber vermektedir.
* Eğer namazı düzgün ise felah bulmuş, kurtulmuştur. Eğer namaz konusunda başarısız olmuş ise, hüsrana uğramıştır *
Delâleti zannî olsa da, bu hadîslerin bütünü ele alındığında, neredeyse delâleti katî gibi görünmektedir.Bu nasslardan yola çıkan İmam Mâlik, İmam Şâfiî, Ahmed b. Hanbel, İmam Ebû Yûsuf gibi fukahanın çoğunluğu tadîli erkanın farz olduğu görüşündedirler. İmam Ebû Hanîfe ve İmam Muhammede göre ise, tadli erkân vâciptir. Muhakkîk fukaha da bu görüşü tercih etmiştir. Bir gruba göre de tadîli erkan vacibe yakın sünneti müekkededir .Ancak İbnülHümâmın naklettiğine göre, İmam Muhammed ve Ebû Hanîfenin bu konudaki görüşlerinin Ebû Yusufun görüşüne benzediğini bildiren bir rivâyeti vardır. Nitekim İmam Muhammede rükû ve sücûdda itidâlin terki sorulduğunda namazın câiz olmadığından korkarım diye cevap vermiştir .Tercih edilen ve muteber olan görüş, İmam Azam ile İmam Muhammede göre tadîli erkânın vacip olduğu olduğudur .Tadli erkânın farz olduğunu söyleyen fukahaya göre, bunun terki halinde namaz bâtıl olur ve tadîli erkâna riayet ederek yeniden kılmak gerekir.Vacip olduğunu söyleyenlere göre ise sehv secdesi gerekmektedir.
Tadli erkâna riayetin ölçüsü rüknler arasında Sübhânallah diyecek kadar durmaktan ibarettir. Buna göre, meselâ rükûdan doğrulduktan sonra dimdik ayakta durup, en az sübhânallah diyecek kadar beklemek ve daha sonra secdeye gitmek, secdeler arasında da en az sübhânallah diyecek kadar oturmak gerekmektedir.Hanefilerden bazıları rükû ve secdelerde itidâle riayet etmeyenin namazını iade etmesi gerektiği görüşündedir. Diğer bazısı da tadîli erkânın sehven terki halinde sehiv secdesi, kasden terki halinde ise namazın iadesi gerektiği görüşündedir.Tadîli erkâna riayet etmeksizin kılınan namaz, sıfatındaki noksanlık sebebiyle kâsır eksik edâdır.Kasır eda ile ödenmiş yükümlülükteki eksiklik, misli varsa misliyle telâfi edilir. Eğer yoksa noksan olanın hükmü sâkıt olur ve noksanlıktan dolayı günah terettüp eder. Tadili erkânın misli olmadığından misli ile telâfisi mümkün değildir.Namazda, özellikle rükûdan sonra ayakta durma ve secdeden sonra oturma konusunda dikkatli olmak gerekmektedir.Çünkü bunlar hafif olarak hemen geçiştiriverilen yerlerdir. Buralarda hiçbir şey okunmasa dahi, bir tesbîha miktarı susarak durulmalıdır. Bu kadar durulmaz ise, namazı bozulmamakla beraber kişi günahkâr olur

Kaynak :
* İslam Hukuku
* Tahtâvî, a.g.e., s. 201
* İbn Manzûr, LisânülArab, XI, 432
* Buhârî, Eymn, 15
* Tirmizî, Salat, 110
* İstizân, 4
* Nesâî, İstiftâh, 7, Tatbîk, 15
* Sehv, 67
* İbn Mâce, İkâme, 72
* Müslim, Salât, III
* Ahmed b. Hanbel Müsned, II, 234, 319, 505,384
* Buhârî, Ezan 119
* Tirmizî, Salât, 188
* Ebû Dâvud, Salât, 145
* Nesâî, Salât, 9 Tahrîm, 2
* İbn Mâce, İkâme, 202 Darimı, Salât, 91
* Ali elKâr, Risâle filhâs alâ tadîlilerkân fissâlât
* Tahtâvî, Hâşiye alâ Merâkılfelâh
* Şâşı, elUsûl, Beyrut

Etiketler:
Beğeniler: 0
Favoriler: 0
İzlenmeler: 1131
favori
like
share
matrakSsS Tarih: 12.05.2007 10:07
Allah razı olsun
konan_1997 Tarih: 03.04.2007 15:17
sağol
GÜLSiMA Tarih: 17.02.2007 10:45
Allah (c.c) razı olsun.bu konu gerekliydi bence.düşünün bir işte çalışıyorsunuz ve sizin bir amiriniz var.hepimiz herhalde onun karşısında her hareketimize ,sözümüze dikkat ederiz.ama namazda o en büyük amirle başbaşa kalıyorsunuz.arada hiç bir perde olmadan hemde.demem o ki bu başbaşa kalmanın kıymetini bilelim.Allah (c.c) bizleri namazını dosdoğru kılanlardan eylesin.selam ve dua ile
panason Tarih: 17.02.2007 09:59
ellerine saglik
Gönülce Tarih: 16.02.2007 11:36
Allahım namazlarımızı kabul etsin umarım doğru kılanlardan oluruz
seninde emeğine sağlık KONAMI bu konuda aydınlattığın için bizi
ABDALWAHID Tarih: 16.02.2007 10:48
Bismillahirrahmanirrahim


Es selamu aleykum!


Allah razi olsun Konami abi, gercekten kanayan bir yaraya deyindin.
Maalesef bugün camilerimizde tadili erkana riayet edilmedigi gibi, buna riayet eden hocalarda biz cemaat tarafindan tenkit ediliyor.
Namazin gercek manasi unutup sekillere ve dakikalara sigdirmaya calisiyoruz. Rabbim halimizi islah etsin...amin.
Böyle bir konuyu acip ilim ehlinin görüslerini buraya aktarip, meselenin ehemniyetini dile getirdigin icin sana tesekkürlerin en hayirlisi olan "cezakallahu hayran" (Allah sana hayırlı mükâfaat versin )diyorum.

Vesselamu aleykum!
aysence Tarih: 14.02.2007 16:44
cevremde de rastliyorum namazini dogru kilmayanlara
yani tadili erkan'a uymayanlara...
in$allah bizlerin namazlari böyle olur da
ALLAH'im namazlarimizi geri cevirmez
ALLAH razi olsun ellerine saglik