* SELANİK *

Selanik Yunanistanın ikinci büyük şehri ve Yunan Makedonya bölgesinin en büyük şehri ve yönetim merkezidir. Selanik 1430-1912 yılları arasında 500 yıla yakın birsüre boyunca Osmanlı İmparatorluğunun en önemli şehirlerinden biriydi. Mustafa Kemal Atatürk 1881de Selanikte doğdu.Selanikin büyük şehir nüfusu 1 milyona yaklaşmaktadır ve coğrafi koordinatları 40°38′kuzey enlemi ve 22° 58 doğu boylamındadır. En önemli turistik ziyaret yerleri Osmanlılar tarafından inşa edilmiş Beyaz Kule ve Arkeoloji Müzesidir. Sahil şeridi İzmiri andırır. Selanik 1430 tarihinde padişah II. Muratın yönettiği bir Osmanlı ordusu tarafından fethedildi. 15. yüzyıl boyunca kente Anadoludan getirilen çok sayıda Türk yerleşti. 1492 yılında Osmanlılar İspanyadan kovulan Sefardi Yahudilere kapılarını açtıklarında Selanik Yahudilerin yerleşmek için en fazla tercih ettikleri şehir oldu. Selanik 500 yıla yakın bir süre boyunca bir Osmanlı şehri olarak kaldı. Çeşit çeşit Hristiyan, Yahudi ve Müslüman toplumların hep birlikte uyum içinde yaşadığı önemli bir kültür ve ekonomi merkezi haline geldi.17. yüzyılda Sabetay Sevi tarafında başlatılan Sabetayizm hareketi Selanikteki Yahudiler arasında çok rağbet buldu. Sabetay Seviyi izleyerek Müslüman olan Yahudiler Selanikte Osmanlı Devletinin yenileşme çabalarına büyük katkılarda bulundular. Jöntürk hareketi büyük ölçüde Selanikte gelişti.Osmanlı padişahı II. Abdülhamit tahttan indirildikten sonra 1909 yılında Selanike sürgüne gönderildi. Fakat 3 yıl sonra Selanik Yunanlıların eline geçince İstanbula geri gönderilmek zorunda kaldı. 1912de Balkan Savaşları sonunda şehir Yunanistan yönetimine geçti. Osmanlı orduları, şehri Yunan çetelerine savaşmadan, ancak şehirdeki Türklerin can güvenliğinin sağlanması koşuluyla bıraktılar. Osmanlı Ordusunun Selanikte bulunan kuvvetleri de silahlarını Yunan çetelerine teslim ettiler. Ancak Yunan çeteleri şehri teslim aldıkları günün gecesi kentte yaşayan pekçok Türkü, aralarında Osmanlı askerleri de bulunmak üzere katletmişlerdir. Şehrin simgesi olan Osmanlıların inşa ettiği Beyaz Kule sembolik bir vaftiz işleminden geçerek beyaza boyandı. O günden beri Beyaz Kule adıyla anılan bu yapının beyaz boyaları zamanla aşınıma uğradı ve eski rengini tekrar kazandı.1917 yılında çıkan büyük bir yangın şehrin Türk bölgesini neredeyse tamamen yok etti. 1924 nüfus mübadelesi sonunda şehirde geride kalan bütün Türkler Türkiyeye göç etmek zorunda bırakıldı ve Anadoludan gelen Rum göçmenler giden Türklerin yerini aldı. Kısa bir süre içinde şehrin nüfus yapısı tamamen değişti. Yunanlılar Selanikte azınlıktayken kısa bir süre içinde ezici bir çoğunluk haline geldiler. Böylece Selanikin OsmanlıTürk kültüründe oynadığı rol son bulmuş oldu. Atatürk 10. Yıl Nutkunda Keşke Selaniki de misakı milli sınırları içerisine alabilseydik diyerek kentin Türkler için önemini vurgulamıştır.İkinci Dünya Savaşında neredeyse tüm Yahudi cemaati [50.000 kişi] Alman Nazi işgalcileri tarafından Nazi toplama kamplarına yollanıp yok edildi. Böylece Osmanlı döneminde şehirin kültürel mozayiğini oluşturan bir diğer unsur da yok edilmiş oldu. Kısa bir süre içinde camilerin minareleri yıkıldı. Bazı cami ve sinagoglar kiliseye çevrildi. Eski Osmanlı evleri bakımsızlıktan yok oldu. Kentin geçmişiyle bağlantısı kesilerek modern bir Avrupa şehri haline getirildi.
Selanik, 1997de Avrupa kültür başkenti seçildi.

* Selanik Doğumlular
* Mustafa Kemal Atatürk [1881-1938], Türkiye Cumhuriyeti nin kurucusu, Kurtuluş Savaşının önderi
* Nazım Hikmet [1901-1963], şair ve yazar.
* Cavit Bey [1875-1926], İttihat ve Terakki liderlerinden, II. Meşrutiyet döneminde Maliye Nazırı.
* Zekeriya Sertel [1890-1980], yazar ve yayımcı
* Ahmet Emin Yalman [1888-1972], Gazeteci ve yazar
* Munis Tekinalp [1883-1961], İttihat ve Terakki liderlerinden, Türkolog
* Şükrü Naili Gökberk[1876-1936], Kurtuluş Savaşı komutanlarından
* Süleyman Sırrı Bey, [1874-1925], milletvekili ve Bayındırlık Bakanı
* Nuri Yamut [1890-1961], Türk Silahlı Kuvvetlerinin 6. Genelkurmay Başkanı
* Salih Omurtak [1889-1954], Türk Silahlı Kuvvetlerinin 4. Genelkurmay Başkanı
* Afet İnan [1908-1985], Türk tarihçi ve sosyoloji profesörü
* Refet Bele [1881-1963], İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Kurtuluş Savaşı komutanı asker ve politikacı.
* Evrenosoğlu Rahmi Arslan [1874-1947], I. Dünya Savaşı döneminde Osmanlı Devletinin İzmir Valisi
* Hasan Tahsin [1888-1919], Kurtuluş Savaşında Yunanlı işgalcilere ilk kurşunu atan gazeteci
* Cahit Uçuk [1909-2004], Hikaye ve roman yazarı
* Şefik Hüsnü [1887-1959], TKP kurucularından siyaset adamı
* Macit Gökberk [1908-1993], Felsefeci ve dil yalımcısı

Etiketler:
Beğeniler: 1
Favoriler: 0
İzlenmeler: 11226
favori
like
share