kromozom nedir - kromozomun yapısı - kromozomların özellikleriBir canlı varlıkta babadaki, anadaki kabiliyetlerin yavrulara geçmesini sağlıyan hücre parçacığıdır. Hücrenin bu parçasına kromozom (renkli parça) adının verilmesi iplik biçimi bu ufacık cisimlerin incelemelerde boyanabilmesinden ötürüdür; Hücre çekirdeğinin «linin» denilen kısmı ise boya almaz.

Kalıtım (soyaçekim) olayında kromozomların büyük payı vardır. Bu arada, doğacak yavrunun erkek mi, dişi mi olacağı da kromozomla ilgilidir. Anadan, babadan çocuklara birtakım yeteneklerin geçmesi ise kromozomların en

BİR hücrenin çekirdeği içinde bulunan kromozom adı verilen iplikçikler hücrenin bölünmesi sırasında ortadan ikiye ayrılır. Bu sırada meydana gelen yeni canlı kendisini doğuran hücrenin birçok özelliklerini kazanmış olur.

Yani insanı misal olarak alırsak, döllenme sırasında kaynaşmış olan ana ve baba cinsel hücrelerinin kromozomları ortadan bölündüklerinden meydana gelen çocuk ana, baba kromozomlarındaki özellikleri almış olur.

Bu özellikler vücut benzerlikleri olduğu gibi, huy, karakter, davranış gibi ruhsal kabiliyetleri de içine alır. Bölünmekte olan bir hücrede kromozom iplikçiklerinin belirli hale gelişi, ortadan ikiye bölünüşü, kromozomların kutuplarda toplanması ve nihayet hücrenin ortadan ikiye ayrılması görülmektedir.

önemli tarafıdır. Öte yandan, kromozomlardaki bozukluklar da yavrulara geçer, bozuk, sakat yaratıkların dünyaya gelmesine yol açar. Bu bakımdan, kromozomlar hayatın temel taşları sayılabilir.

Beğeniler: 1
Favoriler: 1
İzlenmeler: 371
favori
like
share
şefkat eli Tarih: 13.08.2013 20:51
[h=1]Kromozom[/h][COLOR=#000000]
[COLOR=#7D7D7D]

[URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Dosya:Chromosome.png" rel="nofollow" target="_blank">
Kromozom şeması: (1) . Kromozomun [URL="http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=S_faz%C4%B1&action=edit&redlink=1"]S fazından sonraki iki eşit parçasından herbiri. (2) [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Sentromer"]Sentromer. Kromatidlerin temas ettiği ve[URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Mikrot%C3%BCb%C3%BCl" rel="nofollow" target="_blank">mikrotübüllerin bağlandığı yer. (3) Kısa parça (4) Uzun parça. NOT: Genetikte kromozomlar, genellikle kısa bacaklar üstte olacak şekilde gösterilir.


Kromozom, (Yunanca, chromos(renk),soma(vücut); 'nın "[URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Histon"]histon" proteinleri etrafına sarılmasıyla, yoğunlaşarak oluşturduğu, canlılarda [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Kal%C4%B1t%C4%B1m" rel="nofollow" target="_blank">kalıtımısağlayan genetik birimler. Mikronla ölçülüp ancak elektron mikroskobuyla görülebilirler.
, bitkisel ya da hayvansal her türlü yaşam biçiminin en küçük birimidir. Her hücre bir [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Sitoplazma"]sitoplazma ve [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%BCcre_%C3%A7ekirde%C4%9Fi"]çekirdekten meydana gelir. Kromozomlar [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%BCcre_%C3%A7ekirde%C4%9Fi"]hücre çekirdeği içinde bulunurlar ve ipliksi yapıdadırlar. Kromozomlar, molekül yapıları çok iyi bilinen [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/DNA"]DNA (deoksiribo nükleik asit) zinciri ile [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Histon"]histon denilen protein zincirinden oluşur. DNA zincirleri de özgül [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Protein"]proteinleri sentezlemekle görevli [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Gen" rel="nofollow" target="_blank">gen adı verilen birimlerden oluşur.
Konu başlıkları[/h] [gizle]


1 Oluşum
2 İnsan Kromozomları
3 Ayrıca bakınız
4 Kaynakça


[h=3]Oluşum[][/h]Karyokine bölümü sırasında mitoz bölünmenin [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0nterfaz"]interfaz evresinde kromatin ağı şeklinde bulunan [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/DNA"]DNA, [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Profaz"]profaz evresinde kısalıp kalınlaşmaya başlar ve[URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Metafaz"]metafaz evresinde en kısa duruma gelir. Yaklaşık 10.000 kat kısalmış haliyle ışık mikroskobunda 100'lük objektifte incelenebilir. Kromozomlar, İ, V, J harfleri gibi biçimlerde görünür ve boyutları [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Mikron"]mikronla ölçülür. Kromozomların sayısı canlı türlerinde değişiklik gösterir. Örneğin [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Sirke_sine%C4%9Fi"]sirke sineğinde 8, [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Kurba%C4%9Fa"]kurbağada26, [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Fare_(hayvan)"]farede 42, [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6pek"]köpekte 78 kromozom vardır. İnsanın kromozom sayısı ise 46'dır. 22'si çift [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Otozom"]otozom kromozomdur. İnsan hücresinde 1 çift de eşeysel kromozom bulunur ve toplam sayı 46 eder. [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/E%C5%9Fey_kromozomlar%C4%B1" rel="nofollow" target="_blank">Eşey kromozomları kadınlarda XX, erkeklerde XY dir.
sırasında annenin [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Yumurta"]yumurtasındaki 23 kromozom, babanın [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Sperm"]spermindeki 23 kromozomla birleşir. İşte bu 46 kromozom insanın yaşamında belirleyici rol oynar. Kromozomlarda yer alan ve sayıları 25 bin ile 30 bin arasında olduğu tahmin edilen genlerin oluşturduğu zincir, kişinin göz renginden boyuna, yaşam süresinden yakalanacağı hastalıklara kadar pek çok şeyi programlar. Bu genetik programlar, [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/N%C3%BCkleotit" rel="nofollow" target="_blank">nükleotit denen (A, T, C, G) yapıların farklı dizilimleriyle şifrelenir.
Kromozomların mikroskop altında incelendiği bilim dalına "" adı verilir. Bu şekilde kromozom sayısında (ör. [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Down_sendromu"]Down sendromunda 47, [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Turner_sendromu"]Turner sendromunda 45) veya yapısındaki ([URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Delesyon"]delesyonveya [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Translokasyon"]translokasyon vb.) değişiklikler bu şekilde saptanabilir. Ancak kromozomlardaki bir değişikliğin mikroskopta görülebilmesi için en az 3 milyon nükleotitlik bir kısmın değişmesi gerekir, daha küçük değişiklikler ancak [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCler_genetik" rel="nofollow" target="_blank">moleküler genetik yöntemlerle incelenebilir.
İnsan Kromozomları[][/h][URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Dosya:Caryotype.gif" rel="nofollow" target="_blank">
Hücrede bölünme zamanının dışındaki dönemlerde uzun ve ipliksi şekil alır. Bu şekle "kromatin ağ" denir. Bölünme esnasında kromatin ağ kısalır ve kalınlaşır. Böylece kromozomu oluşturur. Kromozomun yapısında [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/DNA"]DNA ve [URL="http://tr.wikipedia.org/wiki/Protein" rel="nofollow" target="_blank">protein vardır. Kromozomların şekli, büyüklüğü ve sayısı her tür için farklı ve sabittir. Aynı kromozom sayısına sahip olma iki canlının birbirine benzemesini gerektirmez. Canlıların benzerliği farklılık ve gelişmişlik kromozom sayısına değil DNA'daki bazı dizilişlere bağlıdır.
İnsanda 46 adet kromozom bulunur. Bunların içerdiği baz sayıları şöyledir:
[TABLE="class: wikitable"]

[TH="bgcolor: #F2F2F2, align: center"]Kromozom
[TH="bgcolor: #F2F2F2, align: center"]Gen sayısı
[TH="bgcolor: #F2F2F2, align: center"]Baz sayısı
[TH="bgcolor: #F2F2F2, align: center"]Tanımlanmış bazlar[1]


1
3,148
247,200,000
224,999,719


2
902
242,750,000
237,712,649


3
1,436
199,450,000
194,704,827


4
453
191,260,000
187,297,063


5
609
180,840,000
177,702,766


6
1,585
170,900,000
167,273,992


7
1,824
158,820,000
154,952,424


8
781
146,270,000
142,612,826


9
1,229
140,440,000
120,312,298


10
1,312
135,370,000
131,624,737


11
405
134,450,000
131,130,853


12
1,330
132,290,000
130,303,534


13
623
114,130,000
95,559,980


14
886
106,360,000
88,290,585


15
676
100,340,000
81,341,915


16
898
88,820,000
78,884,754


17
1,367
78,650,000
77,800,220


18
365
76,120,000
74,656,155


19
1,553
63,810,000
55,785,651


20
816
62,440,000
59,505,254


21
446
46,940,000
34,171,998


22
595
49,530,000
34,893,953


X Kromozomu
1,093
154,910,000
151,058,754


Y Kromozomu
125
57,740,000
22,429,293